Ganesh Temples: ఇలాంటి గణపతి ఆలయాలు మరెక్కడా కనిపించవు

1735లో మరాఠా సామ్రాజ్యానికి చెందిన మాతా అహల్యాబాయి హోల్కర్ ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ఔరంగజేబు దాడుల నుంచి రక్షించేందుకు ఈ విగ్రహాన్ని ఒక బావిలో దాచిపెట్టారని కథనం. ఇక్కడ భక్తులు తమ కోరికలు నెరవేరాలని ఉల్టాగా స్వస్తిక్ వేసి, కోరిక నెరవేరాక నేరుగా వేసి మొక్కుబడులు తీర్చుకుంటారు.

ఇక్కడ స్వామివారు సాధారణ ఏనుగు ముఖంతో కాకుండా 'నర ముఖ' (మానవ రూపం) ఆకారంలో దర్శనమిస్తారు. ఈ దివ్య రూపాన్ని 'ఆది వినాయకర్' అని పిలుస్తారు. ద్రావిడ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడిన ఈ ఆలయంలో వినాయకుడికి ఎదురుగా భారీ నంది విగ్రహం ఉండటం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.

మహారాష్ట్రలోని ప్రసిద్ధ అష్టవినాయక క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. కపిల మహర్షి వద్ద ఉన్న చింతామణి రత్నాన్ని దొంగిలించిన గణుడనే రాక్షసుడిని సంహరించి, ఆ రత్నాన్ని తిరిగితీసి ఇచ్చినందుకు గణనాథుడిని ఇక్కడ 'చింతామణి'గా కొలుస్తారు.

కొంకణ్ తీరంలో అరబ్ సాగర తీరాన ఉన్న ఈ 400 ఏళ్ల పురాతన ఆలయంలోని విగ్రహం స్వయంభూమూర్తి. సాధారణంగా ఆలయాలు తూర్పు వైపునకు ముఖం చేసి ఉంటే, ఇక్కడి విగ్రహం పశ్చిమాభిముఖంగా సముద్రం వైపు చూస్తుండటం విశేషం.

క్షిప్రా నది తీరాన ఉన్న ఈ స్వయంభూ గణపతి విగ్రహాన్ని సీతాదేవి ప్రతిష్ఠించిందని నమ్ముతారు. పరమార రాజుల కాలంలో అభివృద్ధి చెందిన ఈ ఆలయాన్ని 250 ఏళ్ల క్రితం అహల్యాబాయి హోల్కర్ పునర్నిర్మించారు.

భూమట్టానికి 83 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న భారీ రాతి కొండపై (రాక్‌ఫోర్ట్) ఈ ఆలయం ఉంది. పల్లవుల కాలంలో ప్రారంభమై, మదురై నాయకుల కాలంలో పూర్తయిన ఈ క్షేత్రం నుండి తిరుచిరాపల్లి నగరం అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది.

మొగ్రాల్ నది ఒడ్డున ఉన్న ఈ ఆలయం ప్రధానంగా శివాలయమైనప్పటికీ, గర్భగుడిలో గణపతికి అగ్రతాంబూలం ఉంటుంది. ఒకప్పుడు కేవలం చిత్రపటంగా ఉన్న విగ్రహం పరిమాణంలో పెరిగి 'బొడ్డ గణేష'గా మారింది. టిప్పు సుల్తాన్ దాడి చేయాలనుకుని, ఇక్కడి బావి నీరు తాగి మనసు మార్చుకుని దాడిని విరమించుకున్నాడని చెప్తారు.

సముద్ర మట్టానికి 3,000 అడుగుల ఎత్తులో కొండపైన ఉన్న ఈ రాతి విగ్రహం ఎప్పుడు, ఎలా ప్రతిష్ఠించబడిందో రహస్యమే. 2017లో లోయలో పడి విరిగిపోయిన ఈ విగ్రహాన్ని పునరుద్ధరించి మళ్లీ అక్కడ ప్రతిష్ఠించారు.

రణథంబోర్ కోటలో ఉన్న ఈ ఆలయంలో స్వామివారు ముక్కంటి (మూడు కన్నుల) రూపంలో దర్శనమిస్తారు. ఏదైనా శుభకార్యం తలపెట్టే ముందు భక్తులు స్వామివారి పేరిట మొదటి ఆహ్వాన పత్రికను లేదా ఉత్తరాన్ని ఇక్కడికి పంపడం ఆచారం.

హిమాలయ లోయల్లో కొండపై ఉన్న ఈ ఆలయం దర్శనానికి మెట్లుెక్కి వెళ్లాలి. ఇక్కడి నుండి గాంగ్టక్ నగరం, మంచుతో కప్పబడిన కంచన్‌జంగా పర్వత శిఖరాల నభూతో నభవిష్యత్ దృశ్యాలు భక్తులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తాయి.