దీపావళి

చీకటిపై వెలుగు, చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా దీపావళిని జరుపుకుంటారు. ఇళ్లను దీపాలతో అలంకరించడం, లక్ష్మీపూజ చేయడం, బంధుమిత్రులతో ఆనందాన్ని పంచుకోవడం ఈ పండుగలో ప్రధాన సంప్రదాయాలు.

రంగుల పండుగగా ప్రసిద్ధి చెందిన హోలీ ఉత్తర భారతదేశంలో ప్రత్యేకంగా ఘనంగా జరుగుతుంది. ఒకరిపై ఒకరు రంగులు చల్లుకుంటూ ఆనందాన్ని పంచుకోవడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకత. హోలికా దహనం కూడా ఇందులో ముఖ్యమైన భాగం.

సోదరసోదరీల అనుబంధానికి ప్రతీకగా రక్షాబంధన్‌ను జరుపుకుంటారు. సోదరీమణులు తమ సోదరుల చేతికి రాఖీ కట్టి, వారి క్షేమాన్ని కోరుకుంటారు. సోదరులు బహుమతులు ఇచ్చి తమ ప్రేమను వ్యక్తం చేస్తారు.

చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా దసరాను జరుపుకుంటారు. రాముడు రావణుడిపై విజయం సాధించిన రోజుగా భావించే ఈ పండుగను దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో భిన్న సంప్రదాయాలతో నిర్వహిస్తారు.

తొమ్మిది రోజుల పాటు దుర్గాదేవి వివిధ రూపాలను ఆరాధించే నవరాత్రులు దేశవ్యాప్తంగా భక్తిశ్రద్ధలతో జరుగుతాయి. గుజరాత్‌లో గర్బా, దాండియా వేడుకలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.

విఘ్నాలను తొలగించే గణపతిని పూజించే వినాయక చవితి మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా అనేక రాష్ట్రాల్లో ఘనంగా జరుగుతుంది. గణేశుడి విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు.

శ్రీరాముడి జన్మదినాన్ని శ్రీరామ నవమిగా జరుపుకుంటారు. ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, సీతారాముల కల్యాణోత్సవాలు నిర్వహించడం ఈ పండుగలో ముఖ్యమైన సంప్రదాయం.

శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినాన్ని జన్మాష్టమిగా జరుపుకుంటారు. దేశంలోని కృష్ణ ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, భజనలు, ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉట్టి కొట్టే వేడుకలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంటాయి.

పరమశివుడిని ఆరాధించే మహాశివరాత్రి రోజున భక్తులు ఉపవాసం ఉండి, రాత్రంతా జాగరణ చేస్తారు. శివాలయాల్లో అభిషేకాలు, ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు.

సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే సందర్భంగా మకర సంక్రాంతిని జరుపుకుంటారు. పంటల పండుగగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందిన ఇది ముఖ్యంగా రైతు కుటుంబాల్లో ప్రత్యేకమైన ఆనందాన్ని తీసుకొస్తుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో భోగి, సంక్రాంతి, కనుమగా మూడు రోజుల పాటు వేడుకలు జరుగుతాయి.