హనుమాన్ గర్హి ఆలయం – అయోధ్య, ఉత్తరప్రదేశ్

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అయోధ్యలో ఉన్న హనుమాన్ గర్హి ఆలయం దేశంలోని ప్రసిద్ధ ఆంజనేయస్వామి క్షేత్రాల్లో ఒకటి. రామజన్మభూమికి సమీపంలో ఉన్న ఈ ఆలయంలో హనుమంతుడిని అయోధ్యకు రక్షకుడిగా కొలుస్తారు. ఈ ఆలయాన్ని విక్రమాదిత్య మహారాజు నిర్మించినట్లు స్థానిక విశ్వాసాలు చెబుతాయి. స్వామివారిని దర్శించుకోవాలంటే భక్తులు 76 మెట్లు ఎక్కి వెళ్లాలి. ఇక్కడ హనుమంతుడిని ప్రార్థిస్తే ఆపదల నుంచి రక్షణ లభిస్తుందని, ధైర్యం పెరుగుతుందని, మనసులోని కోరికలు నెరవేరుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

తమిళనాడులోని నమక్కల్ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం తన ప్రత్యేకమైన విగ్రహంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ హనుమంతుడు చేతులు జోడించి, నరసింహస్వామిని ప్రార్థిస్తున్న భంగిమలో దర్శనమిస్తాడు. సుమారు 18 అడుగుల ఎత్తైన స్వామివారి విగ్రహం పైకప్పు లేకుండా ఆకాశం కింద కొలువై ఉంటుంది. హనుమంతుడి అపారమైన శక్తి, వినయం, భక్తికి ఈ రూపం ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. నరసింహస్వామి, ఆంజనేయస్వామి అనుబంధాన్ని చాటిచెప్పే ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించుకోవడానికి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వస్తుంటారు.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని వారణాసిలో ఉన్న సంకట మోచన్ హనుమాన్ ఆలయం ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం. ఈ ఆలయాన్ని 16వ శతాబ్దంలో గోస్వామి తులసీదాస్ స్థాపించినట్లు సంప్రదాయ కథనాలు చెబుతాయి. ఇక్కడి ఆంజనేయస్వామిని కష్టాలను తొలగించే దేవుడిగా భక్తులు ఆరాధిస్తారు. భక్తుల వైపు చూస్తున్న స్వామివారి రూపం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. ఇక్కడ హనుమంతుడికి ఇష్టమైన నైవేద్యంగా భావించే శనగపిండి లడ్డూలను ప్రసాదంగా సమర్పిస్తారు. స్వామివారిని దర్శించుకుంటే ఆటంకాలు తొలగి, మనశ్శాంతి లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.

తమిళనాడులోని చిన్నాలపట్టిలో ఉన్న అంజలి వరద ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ప్రత్యేకమైన హనుమంతుడి రూపానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ స్వామివారు అంజలి ముద్రలో అంటే రెండు చేతులు జోడించిన భంగిమలో దర్శనమిస్తారు. ఆలయం పేరులోని ‘అంజలి వరద’ అనే పదానికి చేతులు జోడించి ప్రార్థించే భక్తులకు వరాలు ప్రసాదించే హనుమంతుడు అనే అర్థం చెబుతారు. ఇక్కడ స్వామివారిని దర్శించుకుంటే జీవితంలోని అడ్డంకులు తొలగి, చేపట్టిన పనుల్లో విజయం లభిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు. వినయం, భక్తి, విశ్వాసానికి ఈ ఆలయం ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.

ఒడిశాలోని పూరీ జగన్నాథ ఆలయానికి దక్షిణ ద్వారం సమీపంలో ఉన్న బేడీ హనుమాన్ ఆలయం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. ఇక్కడ హనుమంతుడిని ‘బేడీ హనుమాన్’ లేదా ‘సంకెళ్లతో బంధించిన హనుమంతుడు’ అని పిలుస్తారు. పురాణ కథనం ప్రకారం, సముద్రపు అలల నుంచి పూరీని రక్షించే బాధ్యతను హనుమంతుడికి అప్పగించారు. అయితే హనుమంతుడు సముద్రం వైపు వెళ్లకుండా సీతమ్మ పవిత్రమైన సంకెళ్లతో ఆయనను బంధించిందని స్థానిక కథ చెబుతుంది. నేటికీ ఈ స్వామివారు జగన్నాథ ఆలయాన్ని తుఫాన్లు, వరదల వంటి ప్రకృతి విపత్తుల నుంచి కాపాడుతారని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

కర్ణాటకలోని హంపి సమీపంలో ఉన్న అంజనాద్రి కొండను హనుమంతుడి జన్మస్థలంగా భక్తులు విశ్వసిస్తారు. కొండపై ఉన్న ఆలయంలో బాల హనుమంతుడిని ఆరాధిస్తారు. ఆలయానికి చేరుకోవడానికి 575కు పైగా మెట్లు ఎక్కాల్సి ఉంటుంది. పురాణ కథనాల ప్రకారం, అంజనాదేవి ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేయగా, ఆమెకు హనుమంతుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు. అందుకే ఈ కొండకు అంజనాద్రి అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. కొండపై నుంచి హంపి ప్రకృతి దృశ్యాలను వీక్షించవచ్చు. ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతతో పాటు ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించాలనుకునే భక్తులకు ఈ క్షేత్రం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.