ఇప్పటివరకు బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టి రుణం తీసుకున్నప్పుడు కొన్ని సందర్భాల్లో దానిని వ్యవసాయ రుణంగా పరిగణించేవారు. ఇకపై ఈ విధానంలో మరింత స్పష్టత తీసుకురావాలని ఆర్బీఐ భావిస్తోంది.
2) రైతుల సాగు వివరాలు తప్పనిసరి
వ్యవసాయ రుణం కోసం దరఖాస్తు చేసుకునేవారు తాము సాగు చేస్తున్న పంటలు, భూమి వివరాలను బ్యాంకులకు అందించాలి. రుణం నిజంగా వ్యవసాయ అవసరాల కోసమే తీసుకుంటున్నారా అనే విషయాన్ని అధికారులు పరిశీలిస్తారు.
3) రుణ మొత్తం అవసరానికి తగ్గట్టే
రైతు సాగు చేస్తున్న పంటకు అయ్యే ఖర్చు, వ్యవసాయ అవసరాలను బ్యాంకులు అంచనా వేయాలి. ఈ వివరాల ఆధారంగానే రుణ మొత్తాన్ని నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
4) క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనకు ప్రాధాన్యం
కేవలం పత్రాలను చూసి రుణం మంజూరు చేయడం కాకుండా, అవసరమైన సందర్భాల్లో బ్యాంకు అధికారులు పొలాలను సందర్శించాలి. వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు జరుగుతున్నాయా లేదా అనే విషయాన్ని ధృవీకరించాలి.
5) పంటకు సంబంధించిన ఆధారాలు ఉండాలి
పంట సాగు, పంట తాకట్టు వంటి అంశాలకు సంబంధించిన పత్రాలను బ్యాంకులు భద్రపరచాలి. భవిష్యత్తులో రుణం వినియోగంపై సందేహాలు తలెత్తితే ఈ రికార్డులు ఉపయోగపడతాయి.
6) కౌలు రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ అవకాశం
సొంత భూమి లేని రైతులు, కౌలు రైతులు కూడా వ్యవసాయ రుణాలకు అర్హత పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే భూమి యాజమాన్య పత్రాలకు బదులుగా సాగుతో సంబంధం ఉన్న ఇతర ధ్రువీకరణ పత్రాలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
7) నిబంధనలు పాటించకపోతే రుణ వర్గీకరణ మార్పు
వ్యవసాయ అవసరాలను బ్యాంకులు ధృవీకరించలేకపోతే ఆ రుణాన్ని ప్రాధాన్యతా రంగ వ్యవసాయ రుణంగా (PSL) గుర్తించకపోవచ్చు. అప్పుడు సాధారణ బంగారు రుణంగా పరిగణించే అవకాశం ఉంటుంది.
8) వడ్డీ రేటుపై ప్రభావం ఉండొచ్చు
వ్యవసాయ రుణాలకు, సాధారణ బంగారు రుణాలకు వర్తించే వడ్డీ రేట్లు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. రుణ వర్గీకరణ మారితే రైతులు చెల్లించాల్సిన వడ్డీ కూడా మారే అవకాశం ఉంది.
9) బ్యాంకులపై పెరగనున్న బాధ్యత
రైతుల అర్హతను పరిశీలించడం, పంట వివరాలను సేకరించడం, క్షేత్రస్థాయి తనిఖీలు నిర్వహించడం వంటి బాధ్యతలు బ్యాంకులపై పెరగనున్నాయి. రుణాల రికార్డులను కూడా పద్ధతిగా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.
10) ప్రాధాన్యతా రంగ రుణాల లెక్కింపులో మార్పులు
ప్రాధాన్యతా రంగ రుణాల (PSL) లక్ష్యాలను లెక్కించే విధానంలోనూ ఆర్బీఐ కొన్ని మార్పులను ప్రతిపాదించింది. లెటర్స్ ఆఫ్ క్రెడిట్ ద్వారా డిస్కౌంట్ చేసిన ట్రేడ్ బిల్లులకు సంబంధించిన మినహాయింపులను పరిమితం చేయాలని సూచించింది.