United Nations at Crossroads: ప్రపంచ శాంతికి రక్షకుడా.. లేక నిస్సహాయ ప్రేక్షకుడా?

"సామాన్యుల జీవితాలను స్వర్గధామం చేయడం, మానవాళి నరకంలో పడకుండా కాపాడటమే ఐక్యరాజ్యసమితి లక్ష్యం" అని సంస్థ రెండో సెక్రటరీ జనరల్ డాగ్ హ్యామర్ షోల్డ్ ఒకప్పుడు పేర్కొన్నారు. అయితే, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఐరాస ఆ లక్ష్యాన్ని నెరవేరుస్తోందా? అంటే సమాధానం ప్రశ్నార్థకమే.

విఫలమవుతున్న శాంతి ప్రయత్నాలు

కొరియా, వియత్నాం, ఇరాక్ యుద్ధాల నుంచి నేటి రష్యా-ఉక్రెయిన్, ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా ఘర్షణల వరకు ఐరాస యుద్ధాలను నివారించడంలో విఫలమైందనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. లిబియా, సోమాలియా, సుడాన్, సిరియా వంటి దేశాల్లో జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధాలు, మారణహోమాలు ఐరాస అసమర్థతకు అద్దం పడుతున్నాయి. ఇటీవల వెనిజులా, ఇరాన్ వంటి దేశాలపై జరుగుతున్న దాడులను కూడా ఐరాస అడ్డుకోలేకపోయింది.

'వీటో' అధికారం: ఒక శాపం

భద్రతా మండలిలోని ఐదు శాశ్వత దేశాలు (అమెరికా, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, రష్యా, చైనా) తమ స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం 'వీటో' అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తున్నాయి.

అమెరికా: గత 50 ఏళ్లలో ఇజ్రాయెల్‌కు మద్దతుగా 50 కంటే ఎక్కువ సార్లు వీటోను ఉపయోగించింది.

చైనా: పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాదులపై చర్యలు తీసుకోకుండా అడ్డుకోవడమే కాకుండా, భారత్‌కు శాశ్వత సభ్యత్వం రాకుండా అడ్డుపడుతోంది.

ప్రపంచ సంక్షేమం కోసం ఏర్పడిన సంస్థ, ఈ ఐదు దేశాల చేతుల్లో క్రీడబొమ్మగా మారడం ఆందోళనకరం.

కాగితపు పులిగా మారుతున్న ఐరాస?

అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఐరాసకు నిధులను నిలిపివేస్తూ, అది ఏమీ చేయడం లేదని విమర్శించారు. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో సైతం ఐరాస నిబంధనలను బేఖాతరు చేస్తూ మాట్లాడటం సంస్థ దిగజారుతున్న స్థితికి నిదర్శనం. శక్తివంతమైన దేశాలు అంతర్జాతీయ చట్టాలను ఉల్లంఘించడం వల్ల ప్రపంచం వినాశనం వైపు వెళ్తుందని సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెర్రెస్ హెచ్చరించారు.

తక్షణ సంస్కరణలు అవసరం

ప్రపంచ శాంతి వర్ధిల్లాలంటే ఐక్యరాజ్యసమితిలో తక్షణమే మార్పులు రావాలి:

1. ప్రాతినిధ్యం: భారత్, బ్రెజిల్, జపాన్, జర్మనీ, దక్షిణాఫ్రికా, నైజీరియా వంటి దేశాలకు భద్రతా మండలిలో శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించాలి.
2. ప్రజాస్వామ్యీకరణ: కేవలం కొన్ని దేశాల గుప్పిట్లోనే నిర్ణయాలు ఉండకూడదు.
3. నిధులు & నిబద్ధత: అన్ని దేశాలు ఐరాస ఛార్టర్‌ను గౌరవించాలి మరియు ఆర్థికంగా మద్దతు ఇవ్వాలి.

అగ్రరాజ్యాలు తమ ఆధిపత్య ధోరణిని వీడి సహకరించినప్పుడే, ఐక్యరాజ్యసమితి నిజమైన అర్థంలో ప్రపంచ శాంతిని కాపాడగలదు.