AP: ఎల్ నినో ఎఫెక్ట్..నీటి కొరత పై కూటమి ప్రభుత్వం అప్రమత్తత!

AP: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాభావ పరిస్థితులు తీవ్రరూపం దాల్చే అవకాశం ఉందని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు శాసనసభ వేదికగా హెచ్చరించారు. సాధారణ వర్షపాతంతో పోలిస్తే ఈ ఏడాది తీవ్ర లోటు నమోదయ్యే పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయని స్పష్టం చేశారు. నీటి లభ్యత, వ్యవసాయం, తాగునీరు, పరిశ్రమల అవసరాలపై ముందుగానే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకుని కదలాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. ఎల్‌నినో ప్రభావంపై ప్రజల్లో విస్తృత అవగాహన కల్పించాల్సిన బాధ్యత ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులపై ఉందని చెప్పారు.

867 మి.మీ.కు బదులు 557 మి.మీ.!

జూన్‌ నుంచి డిసెంబర్‌ వరకు రాష్ట్రంలో సాధారణంగా 867 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదుకావాల్సి ఉండగా.. ఈసారి కేవలం 557 మిల్లీమీటర్లకే పరిమితమయ్యే అవకాశం ఉందని సీఎం వెల్లడించారు. జూలైలో కొన్ని జిల్లాల్లో ఏకంగా 68 శాతం వర్షపాతం లోటు నమోదైందన్నారు. ఆగస్టులో 35 శాతం, సెప్టెంబర్‌లో 35 శాతం, అక్టోబర్‌లో 25 శాతం, నవంబర్‌లో 20 శాతం లోటు ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు. డిసెంబర్‌లో మాత్రం ఒక శాతం అధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశముందని తెలిపారు.

శ్రీశైలానికి తగ్గిన వరద.. కృష్ణా బేసిన్‌పై ఒత్తిడి

రాష్ట్రంలోని ప్రధాన జలాశయాల్లోకి వస్తున్న నీటి ప్రవాహాలు గణనీయంగా తగ్గుతున్నాయని చంద్రబాబు చెప్పారు. శ్రీశైలం ప్రాజెక్టుకు సాధారణంగా 753 టీఎంసీల నీరు రావాల్సి ఉండగా.. ఈసారి ఇప్పటివరకు కేవలం 214 టీఎంసీలు మాత్రమే వచ్చాయని వివరించారు. కర్ణాటక, మహారాష్ట్రల్లోని రిజర్వాయర్లు నిండిన తర్వాతే దిగువ రాష్ట్రాలకు నీరు చేరుతుందని, అక్కడే నీటి లభ్యత తగ్గితే శ్రీశైలం, నాగార్జునసాగర్‌పై నేరుగా ప్రభావం పడుతుందని చెప్పారు.

గోదావరిలోనూ తగ్గిన నీటి లభ్యత

గోదావరి బేసిన్‌లో పరిస్థితి కృష్ణాతో పోలిస్తే కొంత మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ.. సాధారణ స్థాయిలో నీటి లభ్యత లేదని సీఎం తెలిపారు. కాటన్ బ్యారేజీకి సాధారణంగా 2,557 టీఎంసీల నీరు రావాల్సి ఉండగా.. ఈసారి 1,071 టీఎంసీలు మాత్రమే వస్తున్నాయని చెప్పారు. అందుబాటులో ఉన్న గోదావరి జలాలను పట్టిసీమ ద్వారా కృష్ణా డెల్టాకు తరలించి నీటి అవసరాలను తీర్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నామని వివరించారు.

552 టీఎంసీల నీటి పొదుపే ఇప్పుడు అండ

గత రెండేళ్లుగా సమర్థవంతమైన నీటి నిర్వహణ చేపట్టడం వల్ల సుమారు 552 టీఎంసీల నీటిని పొదుపు చేయగలిగామని చంద్రబాబు తెలిపారు. తీవ్ర వర్షాభావ పరిస్థితులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉన్న సమయంలో ఈ నీటి పొదుపే రాష్ట్రానికి శ్రీరామరక్షగా మారిందన్నారు. ప్రస్తుతం ప్రధాన రిజర్వాయర్లలో సుమారు 586 టీఎంసీల నీరు ఉందని, భూగర్భ జలమట్టాలు కూడా క్రమంగా తగ్గుతున్నాయని చెప్పారు.

గోదావరి తప్ప మిగతా చోట్ల పంటలపై ఆంక్షల సూచన

నీటి లభ్యతను దృష్టిలో పెట్టుకుని పంటల ప్రణాళిక మార్చుకోవాలని సీఎం స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా కృష్ణా బేసిన్‌లో వరి సాగు చేయవద్దని సూచించారు. “గోదావరి తప్ప ఎక్కడ పంటలు వేసినా ఇబ్బందులు తప్పవు” అంటూ రైతులను అప్రమత్తం చేశారు. ఉద్యాన, వర్షాభావ పంటలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని, అందుబాటులో ఉన్న నీటిని పొదుపుగా వినియోగించాలని సూచించారు.

పట్టిసీమ.. కృష్ణా డెల్టాకు కీలక ఆధారం

పట్టిసీమ ప్రాజెక్టు అవసరం ఏమిటని గతంలో ప్రశ్నించిన వారికి.. ఇప్పుడు దాని ప్రాధాన్యతే సమాధానంగా నిలిచిందని చంద్రబాబు వ్యాఖ్యానించారు. పులిచింతల, నాగార్జునసాగర్, శ్రీశైలం జలాలను సద్వినియోగం చేసుకునేందుకు పట్టిసీమ కీలకమని అప్పుడే చెప్పామని గుర్తు చేశారు. ఇప్పటివరకు పట్టిసీమ ద్వారా సుమారు 500 టీఎంసీల గోదావరి జలాలను కృష్ణా డెల్టాకు తరలించామని తెలిపారు. 13 లక్షల ఎకరాలకు పైగా కృష్ణా డెల్టా ఆయకట్టుకు పట్టిసీమ కీలకంగా మారిందన్నారు. మరో 40 టీఎంసీల నీటిని తరలించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నామని చెప్పారు.

వ్యవసాయంపై ఎల్‌నినో దెబ్బ

ఎల్‌నినో ప్రభావం వర్షపాతానికే పరిమితం కాదని.. వ్యవసాయ రంగం, ఆహార ధరలు, ద్రవ్యోల్బణంపైనా ప్రభావం చూపుతుందని సీఎం హెచ్చరించారు. వరి సాగు విస్తీర్ణం 1.14 లక్షల హెక్టార్ల మేర తగ్గిందని తెలిపారు. మొక్కజొన్న, వేరుశనగ, చిరుధాన్యాల విస్తీర్ణం కూడా తగ్గుతోందన్నారు. రాయలసీమలో స్వీట్ ఆరెంజ్, బత్తాయి, యాసిడ్ లైమ్, మామిడి వంటి పంటలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని చెప్పారు.

పంటలకు బీమానే ఆర్థిక రక్షణ

వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో రైతులకు పంటల బీమా ఆర్థిక రక్షణగా నిలుస్తుందని చంద్రబాబు చెప్పారు. అన్ని పంటలకు బీమా నమోదు చేయించే బాధ్యతను ఎమ్మెల్యేలు తీసుకోవాలని సూచించారు. ఈ నెలాఖరు వరకు గడువు ఉన్నందున రైతులందరూ బీమా నమోదు చేసుకునేలా చూడాలన్నారు. గత ప్రభుత్వం తన వాటా చెల్లించకపోవడంతో కూటమి ప్రభుత్వం ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించిందని చెప్పారు.

గత ఏడాది 19.50 లక్షల మంది బీమా నమోదు చేసుకోగా.. ఈసారి 35.17 లక్షల దరఖాస్తులు వచ్చాయని తెలిపారు. నాన్‌లోనీ నమోదు రెండు లక్షల నుంచి 20.35 లక్షలకు పెరిగిందన్నారు. గత ఏడాది 7.83 లక్షల హెక్టార్లు బీమా పరిధిలో ఉంటే.. ఈసారి 15.17 లక్షల హెక్టార్లకు పెరిగిందని చెప్పారు. మొత్తం రూ.13,983 కోట్ల మేర బీమా చేయగలిగామని, దేశంలో రాష్ట్రం ఐదో స్థానంలో నిలిచిందని వెల్లడించారు.

పశుసంపదను కాపాడుకోవాలి

ఎల్‌నినో ప్రభావం వ్యవసాయంతో పాటు డెయిరీ రంగంపైనా పడే అవకాశం ఉన్నందున పశుగ్రాసం కొరత రాకుండా ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవాలని సీఎం సూచించారు. ఈ ఏడాది 20 వేల గోకులం షెడ్లను ఏర్పాటు చేయనున్నామని చెప్పారు. పశుగ్రాసం కోసం హైరిస్క్ ప్రాంతాల్లో విత్తనాలు వేయాలని, పాడి పరిశ్రమపై ఆధారపడే కుటుంబాలను కాపాడుకోవాలని అన్నారు.

నీటి సంరక్షణకు జలధార.. మూడేళ్ల కార్యాచరణ

ఎల్‌నినో వంటి పరిస్థితులు భవిష్యత్తులో వచ్చినా ఎదుర్కొనేలా మూడేళ్ల కార్యాచరణ రూపొందించామని చంద్రబాబు తెలిపారు. జలధార కార్యక్రమం ద్వారా నీటి సంరక్షణ చర్యలు చేపడుతున్నామని చెప్పారు. క్షేత్రస్థాయిలో నీటి పొదుపు, మైక్రో ఇరిగేషన్, డ్రిప్ ఇరిగేషన్‌పై రైతులకు అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

36 ప్రాజెక్టులు.. రూ.35,555 కోట్ల పెట్టుబడి

రాష్ట్రంలో నీటి భద్రతను శాశ్వతం చేసేందుకు 36 ప్రాజెక్టులను రూ.35,555 కోట్లతో నిర్మించేందుకు ఇరిగేషన్ క్యాలెండర్ విడుదల చేశామని సీఎం ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే 19.16 లక్షల ఎకరాలకు కొత్తగా సాగునీరు అందుతుందని, మరో 9 లక్షల ఎకరాలకు పైగా ఆయకట్టు స్థిరీకరణ సాధ్యమవుతుందని చెప్పారు. 2028 డిసెంబర్ నాటికి ఇరిగేషన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నామని తెలిపారు.

పోలవరం.. రాష్ట్రానికి జీవనాడి

పోలవరం ప్రాజెక్టు ఒక్క ప్రాంతానికో, ఒక్క జిల్లాకో పరిమితమైన ప్రాజెక్టు కాదని.. మొత్తం రాష్ట్రానికి జీవనాడి అని చంద్రబాబు అన్నారు. పోలవరం ద్వారా గోదావరి జలాలను అనకాపల్లికి తీసుకెళ్లేలా ఎడమ కాల్వ పనులు వేగంగా జరుగుతున్నాయని చెప్పారు. ఏటా వెయ్యి టీఎంసీలకు పైగా గోదావరి జలాలు సముద్రంలో కలుస్తున్నాయని, అందులో వృథాగా పోతున్న 30-40 టీఎంసీలను విశాఖకు తరలించడం పెద్ద కష్టం కాదన్నారు. పారిశ్రామిక అవసరాలతో పాటు డేటా సెంటర్లకు కూడా నీరు అందించేలా ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నామని తెలిపారు.

వెలిగొండతో మార్కాపురానికి భరోసా

రాయలసీమ, ప్రకాశం ప్రాంతాల్లో నీటి సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపడమే లక్ష్యమని సీఎం చెప్పారు. హంద్రీ-నీవా కాల్వల విస్తరణ పనులను 100 రోజుల్లో పూర్తి చేశామని తెలిపారు. వెలిగొండ ప్రాజెక్టును త్వరలో ప్రారంభించబోతున్నామని, 30 ఏళ్లుగా ఎదురుచూస్తున్న ప్రజల ఆకాంక్షను నెరవేరుస్తామని చెప్పారు. కరవు ప్రాంతమైన మార్కాపురం జిల్లాను కాపాడుతామని హామీ ఇచ్చారు.

నీటి యుద్ధాలు వద్దు.. సమర్థ నిర్వహణే మార్గం

నీటి సమస్యలు గ్రామాల మధ్యే కాకుండా రాష్ట్రాల మధ్య, దేశాల మధ్య కూడా వివాదాలకు కారణమవుతున్నాయని చంద్రబాబు అన్నారు. కావేరీ జలాల విషయంలో తమిళనాడు, కర్ణాటక మధ్య వివాదంలో సుప్రీంకోర్టు జోక్యం చేసుకోవాల్సి వచ్చిందని గుర్తు చేశారు. భవిష్యత్తులో నీటి కొరత మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉన్నందున అందుబాటులో ఉన్న ప్రతి నీటి బొట్టును సమర్థంగా వినియోగించుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

ఎల్‌నినోపై ఐదు సూత్రాలు

ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు రైతన్న మీకోసం యాక్షన్ కమిటీలు, పంటల బీమా, హైరిస్క్ ప్రాంతాల్లో పశుగ్రాస విత్తనాలు, జలధార-2, రైతుల ఇబ్బందులను కనిష్ట స్థాయికి తగ్గించడం వంటి ఐదు ప్రధాన అంశాలను ప్రభుత్వం ముందుకు తీసుకెళ్తోందని సీఎం వివరించారు. ప్రీ-మాన్సూన్ డ్రై సోయింగ్ విధానం వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో రైతులకు ఉపయోగపడుతుందని చెప్పారు.

నీటి భవిష్యత్తే రాష్ట్ర భవిష్యత్తు

ప్రస్తుత ఎల్‌నినో పరిస్థితిని కేవలం ఒక సీజన్ సమస్యగా చూడకుండా.. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎదురైనా రాష్ట్రం నిలదొక్కుకునేలా శాశ్వత ప్రణాళికలు అమలు చేయాలని చంద్రబాబు పిలుపునిచ్చారు. తాగునీటికి తొలి ప్రాధాన్యత, ఆ తర్వాత పరిశ్రమలు, ఉద్యాన పంటలు, అవసరమైన వ్యవసాయానికి నీటిని కేటాయించేలా వ్యవస్థను సిద్ధం చేస్తున్నామని తెలిపారు. నీటి పొదుపు నుంచి ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం వరకు ప్రతి దశలో ప్రజల భాగస్వామ్యం అవసరమని స్పష్టం చేశారు.

ఎల్‌నినో ఒక హెచ్చరిక మాత్రమే కాదు.. నీటి నిర్వహణలో భవిష్యత్తుకు బాటలు వేసుకునే అవకాశం కూడా. అందుబాటులో ఉన్న నీటిని కాపాడుకోవడం, పంటల విధానాన్ని మార్చుకోవడం, సాగునీటి ప్రాజెక్టులను వేగంగా పూర్తి చేయడం ద్వారా రాష్ట్రాన్ని నీటి సంక్షోభం నుంచి గట్టెక్కించాలన్నదే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని చంద్రబాబు స్పష్టం చేశారు.