రెండేళ్లలో పౌర సరఫరాల శాఖలో రికార్డులు.. ఇక ముందు డిజిటల్ విప్లవానికి సిద్ధం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత అత్యంత కీలకమైన మార్పులు చోటు చేసుకున్న శాఖల్లో పౌర సరఫరాల శాఖ ఒకటి. రైతుల నుంచి ధాన్యం కొనుగోలు, సకాలంలో చెల్లింపులు, రేషన్ వ్యవస్థలో పారదర్శకత, దీపం-2 వంటి సంక్షేమ పథకాల అమలు, డిజిటల్ సాంకేతికత వినియోగం వంటి అంశాల్లో ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. రెండేళ్ల పాలన పూర్తయిన సందర్భంగా రాష్ట్ర ఆహార, పౌర సరఫరాల శాఖ మంత్రి నాదెండ్ల మనోహర్ నిర్వహించిన మీడియా సమావేశంలో వెల్లడించిన వివరాలు చూస్తే శాఖ పనితీరు ఏ దిశగా సాగిందో స్పష్టమవుతోంది.పౌర సరఫరాల శాఖను కేవలం రేషన్ బియ్యం పంపిణీ చేసే శాఖగా కాకుండా రైతు నుంచి వినియోగదారుడి వరకు అనుసంధానించే వ్యవస్థగా మార్చే ప్రయత్నం జరిగిందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

*గత బకాయిల చెల్లింపుతో రైతుల్లో నమ్మకం*

గత ప్రభుత్వ హయాంలో రైతులకు చెల్లించాల్సిన రూ.1,674 కోట్ల బకాయిలు పెండింగ్‌లో ఉండటం పెద్ద సమస్యగా మారింది. ధాన్యం అమ్మిన తర్వాత నెలల తరబడి డబ్బులు రాక రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత మొదటగా ఈ బకాయిలను రెండు విడతల్లో చెల్లించడం ద్వారా రైతుల్లో నమ్మకాన్ని పెంచింది.

*వ్యవసాయ రంగంలో రైతుకు అత్యంత*

అవసరమైనది సకాలంలో నగదు ప్రవాహం. విత్తనాలు, ఎరువులు, కూలీల ఖర్చులు అన్నీ నగదు ఆధారంగా ఉండటంతో ధాన్యం అమ్మిన వెంటనే డబ్బులు అందడం రైతుకు పెద్ద ఊరటగా మారింది.

*24 గంటల్లో చెల్లింపులు.. వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పు*

గతంలో ధాన్యం అమ్మిన తర్వాత డబ్బులు రావడానికి వారాలు, నెలలు పట్టేది. ప్రస్తుతం 94 శాతం మంది రైతులకు 24 గంటల్లోనే చెల్లింపులు జరుగుతున్నాయని మంత్రి వెల్లడించారు. 48 గంటల్లో 100 శాతం చెల్లింపులు పూర్తి అయ్యేలా చర్యలు తీసుకున్నామని చెప్పారు.

ఇది కేవలం పరిపాలనా సంస్కరణ మాత్రమే కాదు. రైతులపై అప్పుల భారం తగ్గించే ఆర్థిక సంస్కరణగా కూడా చెప్పవచ్చు. దేశవ్యాప్తంగా అనేక రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికీ చెల్లింపుల ఆలస్యం సమస్య కొనసాగుతుండగా, ఏపీలో వేగవంతమైన చెల్లింపుల విధానం ప్రత్యేకంగా నిలుస్తోంది.

*ధాన్యం కొనుగోళ్లలో రికార్డు*

రెండేళ్లలో 17.97 లక్షల మంది రైతుల నుంచి 1.29 కోట్ల మెట్రిక్ టన్నుల ధాన్యం కొనుగోలు చేయడం ప్రభుత్వానికి పెద్ద విజయంగా చెప్పవచ్చు. ఈ సంఖ్యలు రెండు విషయాలను సూచిస్తున్నాయి.రైతులు ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలపై నమ్మకం పెంచుకున్నారు.కొనుగోలు ప్రక్రియ విస్తృత స్థాయిలో అమలైంది.

*రాష్ట్రంలో వరి సాగు ప్రధాన పంటగా*

కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో రైతులకు కనీస మద్దతు ధర అందేలా కొనుగోలు వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం వ్యవసాయ రంగ స్థిరత్వానికి కీలకం.

*వాట్సాప్ ద్వారా ధాన్యం అమ్మకం.. దేశంలో అరుదైన ప్రయోగం*

సాంకేతికతను రైతు ముంగిటకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నంలో భాగంగా వాట్సాప్ ఆధారిత ధాన్యం విక్రయ షెడ్యూలింగ్ వ్యవస్థను ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది.44,081 మంది రైతులు వాట్సాప్ ద్వారా తమ ధాన్యం విక్రయ సమయాన్ని నమోదు చేసుకున్నారు. దీని ద్వారా 3.51 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల ధాన్యం రైస్ మిల్లులకు తరలించబడింది.

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్మార్ట్‌ఫోన్ వినియోగం పెరుగుతున్న తరుణంలో ఇటువంటి సేవలు రైతులకు సమయం, ప్రయాణ ఖర్చు, మధ్యవర్తులపై ఆధారపడటం వంటి సమస్యలను తగ్గిస్తున్నాయి.

*వర్షాల నుంచి ధాన్యాన్ని కాపాడేందుకు రూ.50 కోట్ల టార్పాలిన్లు*

ధాన్యం కొనుగోలు సమయంలో వర్షాలు రైతులకు పెద్ద సమస్యగా మారుతుంటాయి. కొద్దిపాటి వర్షం కూడా ధాన్యం నాణ్యతను దెబ్బతీస్తుంది.

ఈ సమస్యను దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రభుత్వం రూ.50 కోట్లతో టార్పాలిన్లు కొనుగోలు చేసి రైతులకు అందించింది. ఇది పెద్దగా చర్చకు రాని అంశమైనప్పటికీ రైతులకు ప్రత్యక్షంగా ఉపయోగపడిన చర్యగా వ్యవసాయ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.

*సీఎంఆర్ సేకరణలో దేశంలోనే అగ్రస్థానం*

కస్టమ్ మిల్లింగ్ రైస్ (CMR) సేకరణలో రాష్ట్రం 10.45 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులు సేకరించి దేశంలోనే మొదటి స్థానంలో నిలిచిందని మంత్రి వెల్లడించారు.ఇది ధాన్యం కొనుగోలు నుంచి బియ్యం సరఫరా వరకు ఉన్న వ్యవస్థ సమర్థంగా పనిచేస్తోందని సూచిస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నిర్దేశిత పరిమాణంలో బియ్యం అందించడంలో రాష్ట్రం ముందంజలో ఉండటం గమనార్హం.

*క్యూఆర్ కోడ్ రేషన్ కార్డులు.. దేశంలోనే వినూత్న చర్య*

రేషన్ కార్డులను ఏటీఎం కార్డు తరహాలో క్యూఆర్ కోడ్‌తో అందించడం మరో ముఖ్య సంస్కరణ.

రాష్ట్రంలోని 1.49 కోట్లకు పైగా కుటుంబాలకు ఈ కొత్త తరహా కార్డులు అందించబడ్డాయి.

దీంతో:నకిలీ కార్డుల నియంత్రణ,

వేగవంతమైన ధృవీకరణ,డిజిటల్ రికార్డుల నిర్వహణ,పారదర్శక పంపిణీ

వంటి ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి.

*దీపం-2 పథకం.. మహిళల ఆర్థిక భారం తగ్గింపు*

ఎన్నికల హామీల్లో కీలకమైన దీపం-2 పథకాన్ని ప్రభుత్వం నాలుగు విడతల్లో అమలు చేసింది.

మొత్తం లక్షలాది కుటుంబాలకు గ్యాస్ సిలిండర్లపై వేల కోట్ల రూపాయల సబ్సిడీ అందించింది.

మొదటి నాలుగు విడతల్లోనే రూ.3,000 కోట్లకు పైగా రాయితీలు అందించగా, ఐదో విడత కోసం ఇప్పటికే రూ.300 కోట్లను ఆయిల్ కంపెనీలకు విడుదల చేసింది.ఇది ముఖ్యంగా గ్రామీణ మహిళలకు గ్యాస్ వినియోగాన్ని అందుబాటులో ఉంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

*డొక్కా సీతమ్మ పేరుతో మధ్యాహ్న భోజన పథకం*

ప్రభుత్వ పాఠశాలల విద్యార్థులకు నాణ్యమైన భోజనం అందించాలనే లక్ష్యంతో "డొక్కా సీతమ్మ మధ్యాహ్న భోజనం" పేరుతో సూపర్ ఫైన్ బియ్యాన్ని వినియోగిస్తున్నారు.2.25 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల సూపర్ ఫైన్ బియ్యాన్ని ఈ పథకానికి కేటాయించారు.ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా గుర్తించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే రైతులు అదనపు బోనస్ ఆశించకుండా విద్యార్థుల కోసం నాణ్యమైన బియ్యం అందించారని మంత్రి ప్రస్తావించారు.

రేషన్ బియ్యం నాణ్యతపై కొత్త ఆలోచన

రేషన్ దుకాణాల్లో అందిస్తున్న బియ్యం నాణ్యతపై తరచూ విమర్శలు వస్తుంటాయి. దీనిని దృష్టిలో పెట్టుకుని భవిష్యత్తులో మరింత నాణ్యమైన బియ్యాన్ని అందించే విధానంపై ప్రభుత్వం ఆలోచిస్తోంది.ఇప్పటికే ఈ ప్రతిపాదనను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపగా సానుకూల స్పందన వచ్చినట్లు మంత్రి తెలిపారు.ఈ నిర్ణయం అమలైతే ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో పెద్ద మార్పు చోటు చేసుకునే అవకాశం ఉంది.

*అక్రమ రవాణాపై ఆర్ఎఫ్ఐడీ టెక్నాలజీ*

రేషన్ బియ్యం అక్రమ రవాణా చాలా కాలంగా ప్రభుత్వాలకు సవాలుగా ఉంది. దీనిని అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వం RFID ట్యాగింగ్ వ్యవస్థను తీసుకురానుంది. గిడ్డంగి నుంచి రేషన్ దుకాణం వరకు సరుకుల కదలికను పర్యవేక్షించే అవకాశం దీని ద్వారా లభిస్తుంది.డిజిటల్ ట్రాకింగ్ కారణంగా అక్రమ మార్గాల్లో సరుకుల మళ్లింపును తగ్గించే అవకాశం ఉంది.

*మినీ మార్టులతో కొత్త ప్రయోగం*

రేషన్ దుకాణాలను కేవలం బియ్యం పంపిణీ కేంద్రాలుగా కాకుండా ప్రజలకు తక్కువ ధరల్లో నిత్యావసర వస్తువులు అందించే కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

దీనిలో భాగంగా మినీ మార్టులను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. బియ్యం,చిరుధాన్యాలు, తృణధాన్యాలు,ఇతర నిత్యావసర వస్తువులు డిస్కౌంట్ ధరలకు అందుబాటులో ఉంచే ప్రణాళిక ఉంది.

*డిజిటల్ రూపాయి వినియోగానికి సన్నాహాలు*

భవిష్యత్తు లక్ష్యాల్లో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం CBDC (Central Bank Digital Currency) విధానం.గుజరాత్, పాండిచ్చేరిలో అమలవుతున్న ఈ విధానాన్ని ఏపీలోనూ ప్రవేశపెట్టాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.

డిజిటల్ రూపాయి ద్వారా లబ్ధిదారులు తమకు అవసరమైన వస్తువులను కొనుగోలు చేసే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించనున్నారు. ఇది నగదు బదిలీలలో పారదర్శకతను పెంచడంతో పాటు ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని మరింత సమర్థవంతం చేయగలదు.

*సవాళ్లు ఇంకా మిగిలే ఉన్నాయి*

అయితే శాఖ ముందు ఇంకా కొన్ని సవాళ్లు ఉన్నాయి.రేషన్ బియ్యం అక్రమ రవాణా పూర్తిగా అరికట్టడం,నాణ్యమైన బియ్యం సరఫరా, డిజిటల్ సేవలను గ్రామీణ స్థాయిలో అందరికీ చేరవేయడం,రైతు నమోదు ప్రక్రియను మరింత సరళీకరించడం,నిల్వ సామర్థ్యాలను పెంచడం వంటి అంశాలపై మరింత దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.

రెండేళ్ల కూటమి పాలనలో పౌర సరఫరాల శాఖ రైతు కేంద్రిత సంస్కరణలు, వేగవంతమైన చెల్లింపులు, సాంకేతికత వినియోగం, రేషన్ వ్యవస్థ ఆధునీకరణ, సంక్షేమ పథకాల అమలు వంటి అంశాల్లో గణనీయమైన పురోగతి సాధించినట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ముఖ్యంగా ధాన్యం కొనుగోలు నుంచి డిజిటల్ రూపాయి వరకు విస్తరించిన ఈ సంస్కరణలు శాఖను సంప్రదాయ పంపిణీ వ్యవస్థ నుంచి సాంకేతిక ఆధారిత ప్రజా సేవా వ్యవస్థగా మార్చే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో మినీ మార్టులు, RFID ట్రాకింగ్, CBDC అమలు వంటి ప్రతిపాదనలు విజయవంతమైతే పౌర సరఫరాల రంగంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ దేశానికి ఆదర్శంగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.