తొలిసారి 20 వేల మార్క్ దాటిన ఆర్గాన్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్.. ప్రపంచంలో భారత్‌కు మూడో స్థానం!

దేశంలో అవయవ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలు తొలిసారి 20 వేల మార్క్‌ను దాటాయి. 2025లో భారత్‌లో మొత్తం 20,138 అవయవ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలు జరిగినట్లు కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ సహాయ మంత్రి అనుప్రియా పటేల్ తెలిపారు. అదే సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా అవయవదానంపై అవగాహన కూడా పెరుగుతోంది. 2023లో జాతీయ డిజిటల్ అవయవదాన ప్రతిజ్ఞ పోర్టల్ ప్రారంభించినప్పటి నుంచి ఆధార్ ధ్రువీకరణ పొందిన అవయవదాన ప్రతిజ్ఞలు ఐదు లక్షలు దాటినట్లు వెల్లడించారు.

జాతీయ అవయవ, కణజాల మార్పిడి సంస్థ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన 16వ భారత అవయవదాన దినోత్సవ కార్యక్రమంలో మంత్రి ఈ వివరాలను వెల్లడించారు. మొత్తం అవయవ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సల సంఖ్యలో అమెరికా, చైనా తర్వాత భారత్ ప్రపంచంలో మూడో స్థానంలో ఉందని తెలిపారు. జీవించి ఉన్న దాతల నుంచి అవయవాలను సేకరించి చేసే మార్పిడి శస్త్రచికిత్సల్లో మాత్రం భారత్ ప్రపంచంలోనే అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోందని చెప్పారు.

2013లో దేశంలో 4,990 అవయవ మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలు జరగగా.. 2025 నాటికి ఆ సంఖ్య 20,000 దాటింది. మృతదాతల నుంచి అవయవాలను సేకరించి చేసే మార్పిడి శస్త్రచికిత్సలు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి. 2013లో 837గా ఉన్న ఈ సంఖ్య 2025లో 3,526కు చేరింది.

అవయవదానంపై నిరంతర అవగాహన కార్యక్రమాలు, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రజలకు చేసిన అవయవదాన ప్రతిజ్ఞ పిలుపు కారణంగా దాతల ప్రతిజ్ఞలు పెరిగాయని అనుప్రియా పటేల్ తెలిపారు. అయితే అవయవాలకు ఉన్న డిమాండ్‌కు, అందుబాటులో ఉన్న అవయవాలకు మధ్య ఇప్పటికీ భారీ అంతరం ఉందని పేర్కొన్నారు.

దేశంలో అవయవదానం, మార్పిడి వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ఏడాది పాటు నిర్వహించే ‘జుగ్ జుగ్ జియో అభియాన్‌’ను మంత్రి ప్రారంభించారు. అలాగే ఈ-ప్రత్యారోపణ డిజిటల్ వేదిక, జాతీయ అవయవ, కణజాల మార్పిడి సంస్థ మొబైల్ యాప్‌ను కూడా ప్రారంభించారు. మెదడు కాండం మరణ ధ్రువీకరణకు సంబంధించిన జాతీయ మార్గదర్శకాలు, అవయవ మార్పిడిలో దాతల పరస్పర మార్పిడికి సంబంధించిన జాతీయ మార్గదర్శకాలను విడుదల చేశారు.

అవయవదానంపై ప్రజల్లో ఉన్న అపోహలు ఇప్పటికీ ప్రధాన సవాలుగా ఉన్నాయని మంత్రి అన్నారు. ఏ ప్రధాన మతం కూడా అవయవదానాన్ని నిషేధించదని, ఒకరి జీవితాన్ని కాపాడి మరో వ్యక్తికి కొత్త జీవితం అందించే మానవతా చర్యగా అవయవదానాన్ని చూడాలని సూచించారు.

దేశంలో అవయవదానం, మార్పిడి వ్యవస్థను పర్యవేక్షించేందుకు జాతీయ స్థాయిలో ఒక సంస్థ, ఐదు ప్రాంతీయ అవయవ, కణజాల మార్పిడి సంస్థలు, 26 రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థలు, సుమారు 1,200 నమోదిత ఆసుపత్రులతో బలమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపారు. వీటి మధ్య సమన్వయాన్ని మెరుగుపరిచేందుకు ఏకీకృత డిజిటల్ వేదికను కూడా అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చినట్లు చెప్పారు.

జాతీయ అవయవ మార్పిడి కార్యక్రమం కింద రాష్ట్రాల్లో మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, దాతల సంరక్షణ, అవయవాల సేకరణ, రవాణా కోసం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తున్నట్లు మంత్రి వివరించారు. ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధానమంత్రి జన ఆరోగ్య యోజనలో మూత్రపిండ మార్పిడిని ఆరోగ్య ప్రయోజన ప్యాకేజీలో చేర్చినట్లు తెలిపారు. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన రోగులకు రాష్ట్రీయ ఆరోగ్య నిధి ద్వారా ఆర్థిక సాయం అందుతోందని చెప్పారు.

దేశవ్యాప్తంగా 20 వేలకు పైగా జన ఔషధి కేంద్రాల విస్తరణతో మార్పిడి అనంతరం అవసరమయ్యే మందులతో పాటు ఇతర ఔషధాలు కూడా తక్కువ ధరలకు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయని అనుప్రియా పటేల్ తెలిపారు.