LPG price: గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలు తగ్గించడంతో రూ.59 వేల కోట్ల నష్టం

మార్కెట్ ధర కంటే తక్కువకు దేశీయ ఎల్‌పీజీని విక్రయించడంతో ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థలకు పేరుకుపోయిన నష్టాలు రూ.59,000 కోట్లను దాటాయి. పశ్చిమాసియా సంక్షోభం కారణంగా అంతర్జాతీయ ఎల్‌పీజీ ధరలు పెరగడంతో ఇండియన్ ఆయిల్, భారత్ పెట్రోలియం, హిందుస్తాన్ పెట్రోలియం సంస్థలపై ఈ భారం పడింది. జూలై 31, 2026 నాటికి ఈ నష్టాలు రూ.59,000 కోట్లకు పైగా ఉన్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం సోమవారం రాజ్యసభకు తెలిపింది.

పెట్రోలియం, సహజ వాయువు శాఖ సహాయ మంత్రి సురేశ్ గోపి లిఖితపూర్వక సమాధానంలో వివరాలను వెల్లడించారు. ఢిల్లీలో 14.2 కిలోల దేశీయ ఎల్‌పీజీ సిలిండర్ రిటైల్ ధరను 2026 జూన్ నుంచి రూ.942గా కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ ధరలో జూన్‌లో ఒక్కో సిలిండర్‌పై రూ.700కు పైగా, జూలైలో రూ.500 చొప్పున అంతర్గత సబ్సిడీ లేదా అండర్-రికవరీ ఉందని తెలిపారు.

ఆగస్టులో 14.2 కిలోల సిలిండర్‌పై ఒక్కో సిలిండర్‌కు రూ.188 అంతర్గత సబ్సిడీ ఉందని ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

ఉజ్వల లబ్ధిదారులకు రూ.642కే సిలిండర్

దేశవ్యాప్తంగా 10.5 కోట్లకు పైగా ఉజ్వల పథకం లబ్ధిదారులకు లక్ష్యిత సబ్సిడీ ద్వారా ఒక్కో సిలిండర్‌పై రూ.300 ప్రయోజనం లభిస్తోంది. దీంతో ఏడాదికి గరిష్ఠంగా నాలుగు రీఫిల్లకు 14.2 కిలోల ఎల్‌పీజీ సిలిండర్‌కు లబ్ధిదారులు రూ.642 చెల్లిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వం గతంలో చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థలకు 2022–23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.22,000 కోట్ల పరిహారం చెల్లించింది. 2025–26, 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో కలిపి మరో రూ.30,000 కోట్ల పరిహారం చెల్లించనుంది. అయినప్పటికీ జూలై 31 నాటికి దేశీయ ఎల్‌పీజీ విక్రయాలపై ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థల పేరుకుపోయిన అండర్-రికవరీలు రూ.59,000 కోట్లకు మించాయని మంత్రి తెలిపారు.

పశ్చిమాసియా సంక్షోభంతో ఎల్‌పీజీ ధరలకు షాక్

పశ్చిమాసియా యుద్ధం, హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత తర్వాత అంతర్జాతీయ ఎల్‌పీజీ ధరలు భారీగా పెరిగాయి. దీంతో ఇండియన్ ఆయిల్, భారత్ పెట్రోలియం, హిందుస్తాన్ పెట్రోలియం దేశీయ వంటగ్యాస్‌ను మార్కెట్ ధర కంటే తక్కువకు విక్రయించాల్సి వచ్చింది.

భారత్‌లో ఉపయోగించే 50:50 ప్రొపేన్-బ్యూటేన్ మిశ్రమానికి సౌదీ కాంట్రాక్ట్ ధర ఫిబ్రవరిలో టన్నుకు సుమారు 543 డాలర్లుగా ఉంది. సంక్షోభం తర్వాత ఏప్రిల్ కాంట్రాక్ట్ ధర 775 డాలర్లకు పెరిగింది. ఇందులో ప్రొపేన్ ధర 750 డాలర్లు, బ్యూటేన్ ధర 800 డాలర్లుగా నమోదైంది. జూన్ నాటికి మిశ్రమ ఎల్‌పీజీ బెంచ్‌మార్క్ ధర మరింత పెరిగి టన్నుకు 790 డాలర్లకు చేరింది.

అంటే సంక్షోభానికి ముందు ఫిబ్రవరి ధరతో పోలిస్తే అంతర్జాతీయ ఎల్‌పీజీ బెంచ్‌మార్క్ సుమారు 46 శాతం పెరిగింది.

పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ప్రభుత్వం ఏమంది?

అంతర్జాతీయ ముడిచమురు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ధరల్లో తీవ్ర ఒడిదుడుకులు ఉన్నప్పటికీ భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ రిటైల్ ధరల పెరుగుదల ప్రధాన అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు, పొరుగు దేశాలతో పోలిస్తే తక్కువగానే ఉందని మంత్రి తెలిపారు.

ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం 2021 జూన్ నుంచి 2026 జూన్ మధ్య భారత్‌లో పెట్రోల్ రిటైల్ ధర 8.1 శాతం పెరిగింది. ఇదే కాలంలో డీజిల్ ధర 11.5 శాతం పెరిగింది.