Plastic Currency Notes: త్వరలోనే ప్లాస్టిక్ నోట్లు?.. పాలిమర్ కరెన్సీపై ఆర్బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా కీలక ప్రకటన..

Plastic Currency Notes: భారతదేశంలో త్వరలోనే పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్) కరెన్సీ నోట్లు చలామణిలోకి రాబోతున్నాయంటూ సోషల్ మీడియా మరియు బ్యాంకింగ్ సర్కిల్స్‌లో జరుగుతున్న ప్రచారంపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా స్పష్టతనిచ్చారు. ప్రస్తుతం కాగితపు నోట్ల స్థానంలో ప్లాస్టిక్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే ప్రతిపాదనను ఆర్బీఐ పరిశీలిస్తున్న మాట వాస్తవమేనని, అయితే ఈ ప్రక్రియ ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

దేశంలో పేపర్ కరెన్సీ వాడకం విపరీతంగా పెరిగిన నేపథ్యంలో, ప్లాస్టిక్ నోట్లను తీసుకురావడానికి గల సాధ్యాసాధ్యాలపై ఆర్‌బీఐ నిపుణుల బృందం ప్రస్తుతం కసరత్తు చేస్తోంది. ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్న కాగితపు నోట్లకు ప్రత్యామ్నాయంగా పాలిమర్ నోట్లను తీసుకురావడం వెనుక ఆర్బీఐ బలమైన కారణాలను ఆలోచిస్తోంది.

సాధారణ కాగితపు నోట్ల ముద్రణకు మరియు వాటి రక్షణకు ప్రభుత్వానికి ప్రతి ఏటా భారీగా ఖర్చు అవుతోంది. ప్లాస్టిక్ నోట్లతో ఈ ఖర్చును తగ్గించవచ్చని అంచనా. కాగితపు నోట్లు త్వరగా చిరిగిపోవడం, నీటిలో నానడం వల్ల పాడైపోయి చాలా తక్కువ కాలంలోనే చలామణి నుంచి తొలగించాల్సి వస్తోంది. అదే ప్లాస్టిక్ నోట్లయితే ఎక్కువ కాలం మన్నుతాయి. నిపుణుల అధ్యయనం: ప్లాస్టిక్ నోట్ల వల్ల కలిగే దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలతో పాటు, వాటి వల్ల భవిష్యత్తులో ఏవైనా సాంకేతిక (Technical) లేదా ఆపరేషనల్ సమస్యలు ఎదురవుతాయా అనే కోణంలో ఆర్‌బీఐ నిపుణులు లోతుగా విశ్లేషిస్తున్నారు.

నిజానికి భారతదేశంలో ప్లాస్టిక్ నోట్ల ప్రస్తావన ఇప్పుడే కొత్తగా వచ్చింది కాదు. దీని వెనుక దశాబ్ద కాలం నాటి చరిత్ర ఉంది. 2014 ఫిబ్రవరిలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్లాస్టిక్ నోట్ల ప్రవేశంపై పార్లమెంటుకు అధికారికంగా సమాచారం అందించింది. భారతదేశంలోని విభిన్న భౌగోళిక, వాతావరణ వైవిధ్యాలను తట్టుకునేలా ప్లాస్టిక్ నోట్లను పరీక్షించడానికి అప్పట్లో దేశవ్యాప్తంగా ఐదు నగరాలను ఎంపిక చేశారు. ఆ నగరాలు కొచ్చి, మైసూర్, జైపూర్, సిమ్లా, మరియు భువనేశ్వర్.

ఈ ఐదు నగరాల్లో ప్రయోగాత్మకంగా (Pilot Project) రూ. 100 కోట్ల విలువైన ప్లాస్టిక్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టాలని భావించారు. కానీ, అప్పట్లో కొన్ని సాంకేతిక మరియు నిర్వహణ లోపాల వల్ల ఈ ప్రాజెక్టు తాత్కాలికంగా నిలిచిపోయింది.

ప్రస్తుతం ఆర్‌బీఐ మళ్లీ ఈ పాత ఫైల్‌ను కదిలించి, ఆధునిక సాంకేతికతతో కొత్త కసరత్తులు చేస్తుండటంతో, త్వరలోనే దేశంలో సరికొత్త ప్లాస్టిక్ నోట్లు అందుబాటులోకి వస్తాయనే ఊహాగానాలు దేశ ఆర్థిక రంగంలో ఊపందుకున్నాయి.