రూపాయి పతనానికి బ్రేక్ వేయాలని ఆర్‌బీఐ ప్లాన్.. చమురు కంపెనీలకు రోజూ డాలర్లు!

భారత రూపాయి విలువ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వరుసగా పడిపోతుండటంతో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) కీలక చర్యలు చేపట్టింది. రూపాయిపై ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీల కోసం ప్రత్యేక డాలర్ విండోను ప్రారంభించింది. దీంతో ముడి చమురు దిగుమతుల కోసం ఆయా కంపెనీలకు అవసరమైన డాలర్లను రోజువారీగా అందించే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు, విదేశీ మారక ద్రవ్య డెరివేటివ్ లావాదేవీలపై నిబంధనలను కూడా కఠినతరం చేసింది.

రికార్డు కనిష్టానికి చేరువలో రూపాయి

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో అమెరికా డాలర్‌తో పోలిస్తే భారత రూపాయి విలువ తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. అక్టోబర్ 9న డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ రూ.96.73 వద్ద ముగిసింది. గతంలో నమోదైన రికార్డు కనిష్ట స్థాయి రూ.96.96కు ఇది దగ్గరగా ఉంది. పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు, బలమైన అమెరికా డాలర్, అధిక అంతర్జాతీయ బాండ్ రాబడులు, విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహాలు బలహీనపడటం వంటి అంశాలు రూపాయి పతనానికి కారణమవుతున్నాయి.

2026 క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో ఇప్పటివరకు రూపాయి విలువ 7 శాతానికి పైగా తగ్గినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. 2027 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇప్పటివరకు కూడా సుమారు 3.5 శాతం క్షీణత నమోదైంది. రూపాయి విలువ డాలర్‌తో పోలిస్తే 97 స్థాయిని దాటితే మరింత బలహీనపడే ప్రమాదం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు డాలర్ల విక్రయాలను పెంచినట్లు ట్రేడర్లు వెల్లడించారు.

చమురు కంపెనీలకు ప్రత్యేక డాలర్ విండో

భారత్ తన అవసరాల కోసం పెద్ద మొత్తంలో ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దేశ మొత్తం దిగుమతుల్లో ముడి చమురు వాటా సుమారు 25 శాతంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీలకు అవసరమైన డాలర్లను ప్రత్యేక విండో ద్వారా అందించడం వల్ల స్పాట్ మార్కెట్లో డాలర్ల కోసం ఏర్పడే అదనపు డిమాండ్ కొంత తగ్గే అవకాశం ఉంది.

అయితే, ఈ విధంగా సరఫరా చేసే డాలర్లు ఆర్‌బీఐ విదేశీ మారక నిల్వల నుంచే వస్తాయి. దీంతో మార్కెట్లో తక్షణ ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు ఈ చర్య ఉపయోగపడవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అలాగే, డెరివేటివ్ లావాదేవీలపై పరిమితులు విధించడం ద్వారా ఫార్వర్డ్ మార్కెట్లో డాలర్ల ధరలకు సంబంధించిన ఒత్తిడిని నియంత్రించే ప్రయత్నం చేస్తోంది.

రూపాయి పతనం పూర్తిగా ఆగుతుందా?

ఆర్‌బీఐ తీసుకున్న చర్యలు స్వల్పకాలంలో రూపాయికి కొంత ఉపశమనం కలిగించవచ్చని మార్కెట్ వర్గాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. అయితే, రూపాయి విలువ తగ్గడానికి కారణమవుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితులు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా బలమైన డాలర్, అధిక ప్రపంచ బాండ్ రాబడులు, భారత్ చెల్లింపుల సమతుల్యతలో ఉన్న బలహీనత రూపాయిపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.

భారత్ చమురు దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం కూడా రూపాయికి ప్రతికూలంగా మారుతోంది. అందువల్ల ఆర్‌బీఐ చర్యలు తాత్కాలిక ఉపశమనాన్ని అందించినప్పటికీ, రూపాయి విలువలో దీర్ఘకాలిక పతనాన్ని పూర్తిగా అడ్డుకుంటాయని చెప్పలేమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.