IIIT-B workshop: డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ తదుపరి దశపై ఐఐఐటీ-బెంగళూరు వర్క్‌షాప్.. కీలక రంగాలపై ప్రత్యేక దృష్టి!

IIIT-B workshop: దేశంలో గుర్తింపు (Identity), డిజిటల్ చెల్లింపులు (Payments), డేటా మార్పిడి వంటి ప్రాథమిక వేదికలుగా నిలిచిన ‘డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్’ (DPI) ఇప్పుడు తదుపరి దశకు చేరుకుంటోంది. కేవలం లావాదేవీల సంఖ్యను పెంచడమే కాకుండా.. ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఆర్థిక సమ్మిళితం, విద్య, పరిపాలన వంటి రంగాలలో ఈ వ్యవస్థలు ఏ విధంగా స్పష్టమైన ఫలితాలను సాధించగలవనే అంశంపై నిపుణులు దృష్టి సారిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే, ప్రతిష్టాత్మక విద్యా సంస్థ ‘ఇంటర్నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ బెంగళూరు’ (IIIT-B) ఇటీవల "స్కేలింగ్ DPI: ఫ్రమ్ ఐడెంటిటీ టు యాక్షనబుల్ డేటా" అనే ఒక ప్రత్యేక వర్క్‌షాప్‌ను నిర్వహించింది.

సామాజిక విలువల సృష్టి దిశగా పరివర్తన

IIIT-B ప్రొఫెసర్ ఎస్. రాజగోపాలన్ మరియు కార్నెగీ మెల్లన్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్ గణేష్ మణి నేతృత్వంలో జరిగిన ఈ సదస్సులో విధాన నిర్ణేతలు, పరిశోధకులు, పరిశ్రమల అధిపతులు పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా ప్రొఫెసర్ రాజగోపాలన్ మాట్లాడుతూ.. భారతదేశం ఇప్పటికే పెద్ద ఎత్తున డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌లను సమర్థవంతంగా నిర్వహించగల సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుందని, ఇప్పుడు ఆ డేటాను బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించి సామాజిక విలువను సృష్టించడంపై దృష్టి పెట్టాలని స్పష్టం చేశారు. ఏక్‌స్టెప్ ఫౌండేషన్‌కు చెందిన దీపికా మొగిలిశెట్టి మాట్లాడుతూ.. ఆధార్ నుండి ఒఎన్‌డిసి (ONDC) వరకు సాగిన పరిణామ క్రమంలో.. డిజిటల్ వ్యవస్థల విజయం అనేది వినియోగదారుల సంఖ్యతో కాకుండా, సామాన్య పౌరులకు అవి కల్పించే సమ్మిళిత అవకాశాల ఆధారంగానే కొలవాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

కీలక రంగాలలో డిజిటల్ సంస్కరణలు:

ఆరోగ్య సంరక్షణ (Healthcare): మెడ్‌ట్రానిక్ ల్యాబ్స్ ప్రతినిధి సునీతా నాధముని, వనతి గోపాలకృష్ణన్ (పిట్స్‌బర్గ్ యూనివర్సిటీ), దివ్య రాజ్ (ఇ-గవ్ ఫౌండేషన్) ఆరోగ్య పర్యావరణ వ్యవస్థల్లోని సవాళ్లపై చర్చించారు. డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల రూపకల్పనకు, క్షేత్రస్థాయి అమలుకు మధ్య గల వ్యత్యాసాన్ని తగ్గించడంపై మరియు ఫ్రంట్‌లైన్ కార్మికులకు కృత్రిమ మేధస్సు (AI) ద్వారా మద్దతు అందించే మార్గాలపై ప్యానెల్ చర్చించింది.

ఆర్థిక సమ్మిళితం (Financial Inclusion): రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఇన్నోవేషన్ హబ్‌కు చెందిన సాహిల్ కిని, కినారా క్యాపిటల్ అధినేత హర్దికా షా పాల్గొన్నారు. ‘యూనిఫైడ్ లెండింగ్ ఇంటర్ఫేస్’ (ULI) మరియు అకౌంట్ అగ్రిగేటర్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ద్వారా చిన్న వ్యాపారాలకు, తక్కువ సేవలు పొందుతున్న వర్గాలకు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన రుణాలను ఎలా సులభతరం చేయవచ్చో వివరించారు.

భాషా ప్రాప్యత - వాయిస్ టెక్నాలజీ: డిజిటల్ సేవలు సామాన్యులకు చేరాలంటే భాషా అడ్డంకులను అధిగమించడం కీలకమని ‘సర్వం’ ప్రతినిధి విజయ్ వుజ్జిని పేర్కొన్నారు. వాయిస్ ఆధారిత ఏఐ (Voice-based AI) సాంకేతికతలు ఈ దిశగా అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇస్తున్నాయని తెలిపారు.

డేటా రక్షణ - గోప్యత: గోప్యతను కాపాడే డేటా మార్పిడిపై జరిగిన ప్యానెల్ చర్చలో ప్రొఫెసర్ శ్రీనాథ్ శ్రీనివాస (IIIT-B), డాక్టర్ శలభ్ జైన్ (IISc) పాల్గొన్నారు. డిజిటల్ పర్యావరణ వ్యవస్థను సురక్షితంగా ఉంచడానికి పటిష్టమైన డేటా రక్షణ చట్రాలు, వినియోగదారుల నమ్మకం అత్యంత ఆవశ్యకమని పేర్కొన్నారు.

DPI యొక్క భవిష్యత్తు కేవలం సాంకేతిక పురోగతిపైనే కాకుండా.. ప్రభుత్వాలు, విద్యాసంస్థలు మరియు ప్రైవేట్ పరిశ్రమల మధ్య కొనసాగే నిరంతర భాగస్వామ్యంపైనే ఆధారపడి ఉంటుందని ప్రొఫెసర్ గణేష్ మణి ఈ వర్క్‌షాప్ ముగింపు సందర్భంగా అభిప్రాయపడ్డారు.