Soil Fertility: వేసవిలో భూమిని సారవంతం చేసే సులభమైన పద్ధతులు

Soil Fertility: వ్యవసాయంలోనైనా, ఇంటి తోటలోనైనా విజయానికి పునాది 'నేల సారం'. సాధారణంగా వేసవి కాలం అంటే కేవలం ఎండలు, నీటి ఎద్దడి మాత్రమే అని మనం భావిస్తాం. కానీ, శాస్త్రీయంగా చూస్తే భూమిని తిరిగి శక్తివంతంగా మార్చుకోవడానికి వేసవి ఒక అద్భుతమైన అవకాశం. తీవ్రమైన ఎండలు మట్టిలోని హానికరమైన బ్యాక్టీరియాను అంతం చేయడమే కాకుండా, మనం చేసే చిన్న చిన్న సహజ ప్రయత్నాల వల్ల మట్టిలోని పోషకాలు రెట్టింపు అవుతాయి.

రసాయన ఎరువుల జోలికి వెళ్లకుండా, మన చుట్టూ అందుబాటులో ఉండే ఎండుటాకులు, పశువుల వ్యర్థాలు మరియు పాత పద్ధతులను ఉపయోగించి నేల ఆరోగ్యాన్ని ఎలా మెరుగుపరచవచ్చో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.

మల్చింగ్ లేదా ఆచ్ఛాదన పద్ధతి

వేసవిలో నేల సారాన్ని కాపాడటానికి అత్యంత సులభమైన , ప్రభావవంతమైన మార్గం మల్చింగ్. ఎండ తీవ్రత నేరుగా మట్టిపై పడటం వల్ల అందులోని తేమ ఆవిరైపోవడమే కాకుండా, నేలకు మేలు చేసే వానపాములు , సూక్ష్మజీవులు చనిపోతాయి. ఎండుటాకులు, గడ్డి, వరి పొట్టు లేదా పాత చెక్క పొట్టుతో మట్టిని కప్ప ఉంచడం ద్వారా నేల చల్లగా ఉంటుంది.

ఇది క్రమంగా కుళ్లిపోయి మట్టిలో కలిసి మంచి సేంద్రియ పదార్థంగా మారుతుంది. ఈ ఆచ్ఛాదన వల్ల నీటి వినియోగం కూడా 50 శాతం వరకు తగ్గుతుంది.

పచ్చిరొట్ట ఎరువుల సాగు

భూమిని వేసవిలో ఖాళీగా వదిలేయకుండా జనుము, ధైంచా లేదా పిల్లిపెసర వంటి పచ్చిరొట్ట పైర్లను పెంచడం వల్ల నేల తల్లికి ఎంతో మేలు జరుగుతుంది. ఇవి పెరగడానికి తక్కువ నీరు సరిపోతుంది. ఇవి పూతకు వచ్చే దశలో ఉన్నప్పుడు (సుమారు 45-50 రోజులు) అదే భూమిలో దున్నేయాలి.

ఈ పద్ధతి వల్ల గాలిలోని నత్రజని నేరుగా మట్టిలోకి చేరుతుంది. ఇది నేల యొక్క భౌతిక స్థితిని మెరుగుపరుస్తుంది , తర్వాతి పంటకు అవసరమైన సహజ నత్రజనిని సమృద్ధిగా అందిస్తుంది.

జీవామృతం … సేంద్రియ ద్రవాలు

నేలలోని సూక్ష్మజీవుల సంఖ్యను పెంచడానికి 'జీవామృతం' ఒక అద్భుతమైన సంజీవనిలా పనిచేస్తుంది. దేశీ ఆవు పేడ, మూత్రం, బెల్లం, శనగపిండి , పొలం మట్టి మిశ్రమంతో దీన్ని తయారు చేయవచ్చు.

వేసవిలో నీటితో కలిపి ఈ ద్రవాన్ని నేలకు అందించడం వల్ల మట్టిలో కిణ్వ ప్రక్రియ (Fermentation) జరిగి, మొక్కలకు అవసరమైన పోషకాలు సులభంగా అందుతాయి. ఇది నేల నిర్మాణాన్ని గుల్లగా మార్చుతుంది, దీనివల్ల వానాకాలంలో వర్షపు నీరు భూమిలోకి బాగా ఇంకుతుంది.

పశువుల ఎరువు … కంపోస్ట్ వినియోగం

వేసవి కాలం భూమికి తగినంత విశ్రాంతిని ఇచ్చే సమయం కాబట్టి, ఈ సమయంలో బాగా మాగిన పశువుల ఎరువును చల్లుకోవడం వల్ల భూమికి దీర్ఘకాలిక సారం లభిస్తుంది. అయితే, పచ్చి పేడను ఎప్పుడూ వాడకూడదు, ఎందుకంటే అది వేడిని పుట్టించి మట్టిలోని జీవక్రియలను దెబ్బతీస్తుంది. గొర్రెల ఎరువు, మేకల ఎరువు లేదా వానపాముల ఎరువు నేలలోని కార్బన్ శాతాన్ని పెంచి, భూమిని సారవంతంగా మారుస్తాయి.

లోతు దుక్కులు , ఎండబెట్టడం

వేసవి ప్రారంభంలో లోతుగా దున్నడం ద్వారా అడుగున ఉన్న మట్టి పైకి వస్తుంది. దీనివల్ల లోపల దాగి ఉన్న హానికరమైన పురుగులు, శిలీంధ్రాలు , కలుపు మొక్కల విత్తనాలు తీవ్రమైన ఎండకు నశిస్తాయి. ఎండ వేడికి మట్టి రేణువుల మధ్య ఖాళీలు ఏర్పడి, గాలి ప్రసరణ పెరుగుతుంది. ఇది వర్షాకాలం ప్రారంభంలో వేసే పంటలకు చీడపీడల బెడదను తగ్గిస్తుంది.

పంట మార్పిడి , విశ్రాంతి

నేల సారాన్ని పెంచడానికి పంట మార్పిడి కూడా ఒక సహజ పద్ధతి. ఒకే రకమైన పంటను మళ్లీ మళ్లీ వేయడం వల్ల నేలలోని కొన్ని ప్రత్యేక పోషకాలు అంతరించిపోతాయి. వేసవిలో తక్కువ నీటితో పండే పెసర, మినుము వంటి చిక్కుడు జాతి మొక్కలను వేయడం ద్వారా వాటి వేర్ల ద్వారా నేలకు సహజ సిద్ధమైన బలాన్ని చేకూర్చవచ్చు. కనీసం నెల రోజుల పాటు భూమిని ఎండబెట్టడం వల్ల మట్టిలోని సహజ సమతుల్యత తిరిగి పునరుద్ధరించబడుతుంది.