వేసవిలో దొండ సాగు: కాసుల వర్షం కురిపించే సాగు మెళకువలు!

వేసవి కాలంలో కూరగాయల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్న తరుణంలో, దొండ సాగు రైతులకు కాసుల వర్షం కురిపిస్తోంది. అయితే, మండుతున్న ఎండలు , నీటి ఎద్దడి వల్ల ఈ సీజన్‌లో పంటను కాపాడుకోవడం సామాన్య విషయం కాదు. సరైన యాజమాన్య పద్ధతులు, నీటి సంరక్షణ , చీడపీడల నివారణ చర్యలు చేపడితే వేసవిలోనూ దొండ తోట ద్వారా అద్భుతమైన దిగుబడి సాధించవచ్చు. దీనికి సంబంధించి రైతులు పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన మెళకువలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

నీటి యాజమాన్యం , తేమ సంరక్షణ

వేసవిలో దొండ తోటకు నీటి లభ్యత అత్యంత ముఖ్యం. సాంప్రదాయ పద్ధతిలో కాలువల ద్వారా నీరు పారించడం వల్ల నీరు వృథా కావడమే కాకుండా, భూమి త్వరగా ఎండిపోతుంది. దీనికి బదులుగా బిందు సేద్యం పద్ధతిని అవలంబించడం ఉత్తమం. వేసవి తీవ్రతను బట్టి ప్రతి మూడు నుండి నాలుగు రోజులకు ఒకసారి నీటి తడి ఇవ్వాలి. మొక్క మొదళ్ల వద్ద తేమ ఆవిరి కాకుండా ఎండు గడ్డి లేదా మల్చింగ్ షీట్లను వాడటం వల్ల భూమిలో చల్లదనం నిలిచి ఉంటుంది. ఇది వేరు వ్యవస్థను ఎండ సెగ నుండి కాపాడుతుంది.

సరైన కత్తిరింపులు , గాలి ప్రసరణ

దొండ తీగ జాతికి చెందినది కాబట్టి పందిరి పద్ధతిలోనే సాగు చేయాలి. వేసవికి ముందే అనగా జనవరి లేదా ఫిబ్రవరి నెలల్లో ముదురు తీగలను కత్తిరించుకోవాలి. దీనివల్ల వేసవి నాటికి కొత్త చిగుళ్లు వచ్చి పూత మరియు కాత పెరుగుతుంది. పందిరిపై తీగలు మరీ దట్టంగా అల్లుకోకుండా చూసుకోవాలి. పాత ఆకులు మరియు ఎండిన కొమ్మలను తొలగించడం ద్వారా గాలి, వెలుతురు సరిగ్గా తగిలి కాయ నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది.

సేంద్రియ పోషకాలు , ఎరువుల వినియోగం

ఎండల సమయంలో మొక్కకు బలాన్నిచ్చే పోషకాలు అందించాలి. వేసవిలో రసాయన ఎరువుల కంటే సేంద్రియ ఎరువులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. ఎకరాకు తగిన మోతాదులో బాగా కుళ్లిన పశువుల ఎరువును వేయాలి. దీనివల్ల నేల భౌతిక స్థితి మెరుగుపడి తేమను పట్టి ఉంచుతుంది. పశువుల మూత్రం , పేడతో తయారు చేసిన జీవామృతాన్ని ప్రతి పదిహేను రోజులకు ఒకసారి నీటితో కలిపి ఇస్తే మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరుగుతాయి. పూత రాలిపోకుండా ఉండటానికి సూక్ష్మ పోషకాలను పిచికారీ చేయడం వల్ల కాయ సైజు మరియు రంగు ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి.

చీడపీడల నివారణ , యాజమాన్యం

వేసవిలో దొండను ప్రధానంగా ఆశించేవి పండు ఈగలు , ఎర్ర నల్లి. పండు ఈగ కాయ లోపల పురుగులు చేరి కుళ్లిపోయేలా చేస్తుంది. దీని నివారణకు తోటలో అక్కడక్కడా లింగాకర్షక బుట్టలు ఏర్పాటు చేయాలి. ఎర్ర నల్లి ఆకుల అడుగు భాగంలో చేరి రసాన్ని పీల్చడం వల్ల ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారి రాలిపోతాయి. వీటి నివారణకు వేప నూనె లేదా తగిన నీటిలో కలిపిన గంధకాన్ని పిచికారీ చేయాలి. రసం పీల్చే పురుగుల నివారణకు పసుపు రంగు జిగురు అట్టలను తోటలో ఏర్పాటు చేసుకోవాలి.

అంతర కృషి , నాణ్యమైన దిగుబడి

వేసవిలో నేలను గుల్లగా ఉంచడం వల్ల గాలి ప్రసరణ బాగుంటుంది. మొక్కల మొదళ్ల వద్ద కలుపు లేకుండా చూసుకోవాలి. కలుపు మొక్కలు ఉంటే అవి నీటిని , పోషకాలను గ్రహించి ప్రధాన పంటకు నష్టం కలిగిస్తాయి. సరైన జాగ్రత్తలు పాటిస్తే వేసవిలో ప్రతి రెండు రోజులకు ఒకసారి కోత కోయవచ్చు. కాయలు మరీ ముదరకుండా లేతగా ఉన్నప్పుడే కోయడం వల్ల మార్కెట్‌లో నాణ్యమైన ధర లభిస్తుంది. దూరం ప్రాంతాలకు రవాణా చేసేటప్పుడు కాయలు వాడిపోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరం.