FZ1073 Cockpit Attack: ఇజ్రాయిల్‌పై 9/11 తరహా దాడికి కుట్ర జరిగిందా? ఆ విమానం కాక్‌పిట్‌లో ఏం జరిగింది?

FZ1073 Cockpit Attack: ఇజ్రాయెల్‌ వైపు వెళ్తున్న ఓ ప్రయాణికుల విమానంలో కాక్‌పిట్‌ తలుపులు మూసుకున్న కొన్ని క్షణాల్లో పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. 34 వేల అడుగుల ఎత్తులో ప్రయాణిస్తున్న బోయింగ్‌ 737 మ్యాక్స్‌ 8 ఒక్కసారిగా దాదాపు 17 వేల అడుగుల వరకు దిగింది. కాక్‌పిట్‌లో పైలట్‌పై దాడి జరిగిందన్న సమాచారం బయటకు రావడంతో విమానం కేవలం అత్యవసర పరిస్థితిలో ఉన్నదా.. లేక మరింత తీవ్రమైన కుట్రకు గురైందా? అనే ప్రశ్నలు మొదలయ్యాయి. ఇప్పుడు ఇజ్రాయెల్‌ దర్యాప్తు సంస్థలు ఇదే కోణాన్ని పరిశీలిస్తున్నాయి.

174 మంది ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో..

ఫ్లైదుబాయ్‌కి చెందిన FZ1073 విమానం బుధవారం ఇజ్రాయెల్‌ వైపు బయలుదేరింది. బోయింగ్‌ 737 మ్యాక్స్‌ 8లో మొత్తం 174 మంది ప్రయాణికులు ఉన్నారు. వారిలో 27 మంది చిన్నారులు కూడా ఉన్నారు. విమానం సౌదీ అరేబియా గగనతలంపై ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో కాక్‌పిట్‌లో తీవ్ర గందరగోళం చోటుచేసుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఇజ్రాయెల్‌ అధికారుల వివరాల ప్రకారం.. ఒమన్‌కు చెందిన కో-పైలట్‌ భారత సంతతికి చెందిన కెప్టెన్‌ స్మిత్‌ మచ్ఛార్‌పై కత్తితో దాడి చేసినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అనంతరం విమాన నియంత్రణను తన చేతుల్లోకి తీసుకునేందుకు ప్రయత్నించడంతో పరిస్థితి మరింత ప్రమాదకరంగా మారింది. విమానం ఒక్కసారిగా ఎత్తు కోల్పోవడం ప్రయాణికుల్లోనూ, విమానయాన అధికారుల్లోనూ ఆందోళన కలిగించింది. ఫ్లైట్‌ ట్రాకింగ్‌ డేటా ప్రకారం దాదాపు 34 వేల అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న విమానం కొన్ని క్షణాల్లో 17 వేల అడుగుల స్థాయికి దిగింది. ఆ తర్వాత మళ్లీ నియంత్రణలోకి వచ్చింది.

7700 నుంచి 7500కు మారిన సంకేతం

ఈ ఘటనలో మరో కీలక అంశం విమానం పంపిన అత్యవసర సంకేతాలు. తొలుత 7700 స్క్వాక్‌ కోడ్‌ ప్రసారం అయింది. ఇది సాధారణ అత్యవసర పరిస్థితిని సూచిస్తుంది. ఆ తర్వాత 7500 కోడ్‌ ప్రసారం కావడం మరింత కలకలం రేపింది. అంతర్జాతీయ విమానయానంలో 7500 కోడ్‌ను సాధారణంగా హైజాకింగ్‌ లేదా విమానాన్ని అక్రమంగా స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నానికి సంబంధించిన సంకేతంగా ఉపయోగిస్తారు. సౌదీ అరేబియా మీదుగా, జోర్డాన్‌ గగనతలానికి సమీపంలో ఈ పరిణామాలు చోటుచేసుకోవడంతో ఇజ్రాయెల్‌ వెంటనే అప్రమత్తమైంది. పరిస్థితి ఉగ్రదాడికి సంబంధించినదా, విమానం హైజాక్‌ అయిందా అనే విషయాన్ని నిర్ధారించేందుకు ఇజ్రాయెల్‌ యుద్ధవిమానాలను కూడా రంగంలోకి దించింది.

కెప్టెన్‌ తలుపు తెరవడంతో..

దాడిలో గాయపడిన కెప్టెన్‌ కాక్‌పిట్‌ తలుపును తెరవగలిగినట్లు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధాని బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు తెలిపారు. దీంతో విమానంలోని కొంతమంది ప్రయాణికులు కాక్‌పిట్‌లోకి వెళ్లి కో-పైలట్‌ను అదుపులోకి తీసుకునేందుకు సహకరించారు. విమానంలో ప్రయాణిస్తున్న ఓ వైద్యుడు, ఓ నర్సు గాయపడిన కెప్టెన్‌కు ప్రాథమిక చికిత్స అందించారు. అదే సమయంలో విధుల్లో లేని కొంతమంది ఫ్లైదుబాయ్‌ పైలట్లు కూడా ప్రయాణికులుగా విమానంలో ఉన్నారు. వారు పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకుని బోయింగ్‌ 737ను సౌదీ అరేబియాలోని టబుక్‌ నగరంలోని ప్రిన్స్‌ సుల్తాన్‌ బిన్‌ అబ్దులఅజీజ్‌ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి మళ్లించారు. విమానం సురక్షితంగా ల్యాండ్‌ కావడంతో పెను ప్రమాదం తప్పింది. ప్రయాణికుల్లో కొందరికి గాయాలు కాగా, ఎవరూ అత్యవసరంగా ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడలేదని అధికారులు తెలిపారు. దాడికి పాల్పడ్డాడని ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఒమన్‌ జాతీయుడిని అనంతరం అధికారులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు.

9/11తో పోలిక ఎందుకు?

ఇక్కడే ఈ ఘటనకు సంబంధించిన అత్యంత తీవ్రమైన ప్రశ్న తెరపైకి వచ్చింది. విమానాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా కూల్చే ప్రయత్నం జరిగిందా? అలా అయితే అది ఒంటరి వ్యక్తి చర్యేనా? లేక దాని వెనుక మరెవరైనా ఉన్నారా? అనే కోణాల్లో దర్యాప్తు సాగుతోంది. విమానం టెల్‌ అవీవ్‌ వైపు వెళ్తుండటం, అందులో ఎక్కువ మంది ఇజ్రాయెల్‌ ప్రయాణికులు ఉండటం, కాక్‌పిట్‌ నియంత్రణను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నం జరిగిందన్న ఆరోపణల కారణంగా ఈ ఘటనను అమెరికాలో 2001 సెప్టెంబర్‌ 11 ఉగ్రదాడులతో పోల్చే చర్చ మొదలైంది. అయితే ఇది ప్రస్తుతం దర్యాప్తు కోణం మాత్రమే. FZ1073 ఘటనను ఏదైనా ఉగ్రవాద సంస్థతో అనుసంధానించే ఆధారం ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా వెల్లడికాలేదు. ఏ సంస్థ కూడా ఈ దాడికి బాధ్యత ప్రకటించలేదు.

దర్యాప్తులో కీలకంగా మారిన కో-పైలట్‌ నేపథ్యం

ఇప్పుడు దర్యాప్తు అధికారులు కో-పైలట్‌ వ్యక్తిగత నేపథ్యం, కమ్యూనికేషన్లు, ప్రయాణ వివరాలు, ఇతర వ్యక్తులతో సంబంధాలు, సంభావ్య అనుబంధాలపై దృష్టి పెట్టారు. అతను ఒంటరిగా వ్యవహరించాడా లేదా మరేదైనా విస్తృత ప్రణాళికలో భాగంగా ఈ చర్యకు పాల్పడ్డాడా అనేది తేలాల్సి ఉంది. ఫ్లైదుబాయ్‌ కూడా కాక్‌పిట్‌లో తీవ్రమైన ఘటన జరిగినట్లు ధృవీకరించింది. అయితే దర్యాప్తు పూర్తయ్యే వరకు ఊహాగానాలకు దూరంగా ఉండాలని సూచించింది. యూఏఈ పౌర విమానయాన సంస్థతో పాటు సౌదీ అధికారులు కూడా వేర్వేరుగా విచారణ చేపట్టారు. ఈ ఘటన మరో విషయాన్ని కూడా తెరపైకి తెచ్చింది. దుబాయ్‌–టెల్‌ అవీవ్‌ విమాన మార్గం 2020లో అబ్రహం ఒప్పందాల తర్వాత ఏర్పడిన కీలక విమాన సంబంధాల్లో ఒకటి. ఇప్పుడు FZ1073 ఘటన నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్‌ వెళ్లే విమానాల్లో కాక్‌పిట్‌ భద్రత, సిబ్బంది ఎంపిక, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో స్పందించే విధానాలను మరోసారి సమీక్షించే అవకాశం ఉంది.

అయితే ఈ ఘటనకు సంబంధించిన అసలు కారణం ఏమిటి? కో-పైలట్‌ ఉద్దేశం కేవలం వ్యక్తిగత చర్యేనా, లేక మరింత పెద్ద కుట్రలో భాగమా? ఈ ప్రశ్నలకు దర్యాప్తు పూర్తయ్యే వరకు స్పష్టమైన సమాధానం దొరకదు. ప్రస్తుతం మాత్రం 174 మంది ప్రాణాలను ప్రమాదంలోకి నెట్టిన కాక్‌పిట్‌ ఘటన నుంచి విమానం సురక్షితంగా బయటపడటం కీలక పరిణామంగా నిలిచింది.