India China Border: చైనా బోర్డర్లో టెన్షన్.. భారత్ కీలక చర్చలు..
India China Border: అరుణాచల్ ప్రదేశ్ సరిహద్దు వెంట నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు, క్షేత్రస్థాయిలో సైనికుల మధ్య ఘర్షణలు జరగకుండా చూసేందుకు భారత్, చైనా మరోసారి ఉన్నత స్థాయి సైనిక చర్చలు జరిపాయి.
India China Border: చైనా బోర్డర్లో టెన్షన్.. భారత్ కీలక చర్చలు..
India China Border: అరుణాచల్ ప్రదేశ్ సరిహద్దు వెంట నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు, క్షేత్రస్థాయిలో సైనికుల మధ్య ఘర్షణలు జరగకుండా చూసేందుకు భారత్, చైనా మరోసారి ఉన్నత స్థాయి సైనిక చర్చలు జరిపాయి. కఠినమైన చలికాలం మొదలయ్యే ముందే పరిస్థితులను చక్కదిద్దడమే లక్ష్యంగా ఈ సమావేశం జరిగింది. నాగాలాండ్లోని దిమాపూర్ ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేసే భారత సైన్యం 3వ కార్ప్స్ జనరల్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ గిరీష్ కాలియా నేతృత్వంలోని బృందం చైనా అధికారులతో చర్చలు జరిపింది.
ఈ సమావేశంలో విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (ఎంఈఏ) అధికారి కూడా పాల్గొన్నారు. ఇరు సైన్యాల మధ్య స్పష్టమైన నిబంధనలు ఖరారు చేయడం, పెట్రోలింగ్ బృందాల మధ్య రాపిడి రాకుండా చూడటం, కమ్యూనికేషన్ తెరిచి ఉంచడం, చిన్న ఘర్షణలు పెద్ద సైనిక ఉద్రిక్తతగా మారకుండా నివారించడమే ప్రధాన ఉద్దేశంగా ఈ చర్చలు సాగాయి. వాస్తవాధీన రేఖ (ఎల్ఏసీ) వెంట పలు ప్రాంతాల్లో ఇరు దేశాల సైనికులు ఎదురుపడుతున్న నేపథ్యంలో ఈ భేటీ ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
రెండో రౌండ్ చర్చలు.. తూర్పు సెక్టార్లో కదలిక
తూర్పు సెక్టార్లో సెప్టెంబర్ 6, 7 తేదీల్లో జరిగిన తొలి కార్ప్స్ కమాండర్ స్థాయి సమావేశం తర్వాత తాజాగా ఈ చర్చలు జరిగాయి. గతంలో వాచా–దమై బోర్డర్ పర్సనల్ మీటింగ్ పాయింట్ల వద్ద చర్చలు నిర్వహించారు. అరుణాచల్లోని కిబితూ సెక్టార్లో ఉన్న వాచా భారత్కు అత్యంత తూర్పున ఉన్న బోర్డర్ పర్సనల్ మీటింగ్ పాయింట్. అప్పట్లో అరుణాచల్ ఎగువ సుబన్సిరి జిల్లాలోని తక్సింగ్ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయన్న వార్తల నేపథ్యంలో సెప్టెంబర్ భేటీ జరిగింది. ఎల్ఏసీ విషయంలో ఇరు దేశాల అవగాహన వేర్వేరుగా ఉన్న చోట్ల స్థానికంగా ఘర్షణలు పెద్దవి కాకుండా చూసేందుకు సైనిక, దౌత్య స్థాయి సంప్రదింపులను ఇరు దేశాలు పెంచాయి. దిమాపూర్ సమీపంలోని రంగపహార్లో హెడ్క్వార్టర్స్ కలిగిన 3వ కార్ప్స్ ఈ కీలక తూర్పు సెక్టార్లో పనిచేస్తోంది.
బహుళ ప్రాంతాల్లో ఫేస్-ఆఫ్లు.. ఎల్ఏసీపై స్పష్టత
అరుణాచల్ సరిహద్దులోని పలు చోట్ల భారత్, చైనా సైనికుల మధ్య ఫేస్-ఆఫ్లు జరిగాయని మాజీ ఐటీబీపీ డైరెక్టర్ జనరల్ శత్రుజీత్ కపూర్ అక్టోబర్ 31న రిటైర్ అయిన సందర్భంగా వెల్లడించిన తర్వాత ఈ అంశం మరింత చర్చలోకి వచ్చింది. అక్టోబర్ 22న రాజస్థాన్లోని అల్వార్లో జరిగిన కార్యక్రమంలో ఐటీబీపీ సిబ్బందిని ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, పలు ప్రాంతాల్లో ఘర్షణలు జరిగాయని, అవి కొనసాగుతున్నాయని ఆయన చెప్పారు.
2020లో తూర్పు లద్దాఖ్లో సైనిక ఘర్షణ తర్వాత సంబంధాలను స్థిరీకరించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్న వేళ ఆయన వ్యాఖ్యలు తూర్పు సరిహద్దు పరిస్థితులపై దృష్టి సారించాయి. దీనిపై స్పందించిన విదేశాంగ శాఖ, చైనా బలగాలు పాత పెట్రోలింగ్ పద్ధతుల నుంచి పక్కకు జరిగినప్పుడే ఎల్ఏసీ వెంట పరిస్థితి అస్తవ్యస్తమవుతుందని తెలిపింది. భారత్-చైనా ద్వైపాక్షిక సంబంధాల అభివృద్ధికి సరిహద్దుల్లో శాంతి, ప్రశాంతత అవసరమని ఎంఈఏ స్పష్టం చేస్తూ, ఎల్ఏసీ వద్ద యథాతథ స్థితిని ఏకపక్షంగా మార్చే ప్రయత్నాలను భారత్ ఎప్పటికీ అంగీకరించదని తేల్చి చెప్పింది.
అరుణాచల్ ఎందుకు సున్నిత ప్రాంతం? దౌత్య ప్రయత్నాలు ఇలా
తూర్పు సెక్టార్లో భారత్, చైనాల మధ్య సరిహద్దుగా భావించే మెక్మోహన్ రేఖను చైనా గుర్తించకపోవడమే అరుణాచల్ వివాదానికి ప్రధాన కారణం. 1914 నాటి సిమ్లా ఒప్పందంలో బ్రిటిష్ ఇండియా, టిబెట్, చైనాల మధ్య ఈ రేఖను గీశారు. అప్పట్లో బ్రిటిష్ ఇండియా, టిబెట్ ప్రతినిధులు ఒప్పందంపై సంతకం చేయగా, చైనా తర్వాత దాన్ని తిరస్కరించింది. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ను జాంగ్నాన్ లేదా దక్షిణ టిబెట్లో భాగంగా చైనా చెప్పుకుంటూ వస్తోంది. అయితే అరుణాచల్ ప్రదేశ్ భారత్లో అంతర్భాగమని, విడదీయలేనిదని న్యూఢిల్లీ ఎప్పుడూ ఖండిస్తూనే ఉంది.
ఎల్ఏసీపై భిన్న అవగాహనలు ఉన్న చోట్ల పెట్రోలింగ్ బృందాల మధ్య తరచూ ఘర్షణలు జరుగుతున్నాయి. సరిహద్దులో చొరబాట్లు జరుగుతున్నాయని, అవి కొనసాగుతున్నాయని అరుణాచల్ సీఎం పేమా ఖండూ కూడా ఇటీవల అంగీకరించారు. సరిహద్దు పూర్తిగా నిర్వచించబడనందున ఇలాంటివి కొత్తేమీ కాదని, మన సైన్యం సరిహద్దును సమర్థవంతంగా కాపాడుతోందని చెబుతూనే, మెక్మోహన్ రేఖను చైనా అంగీకరించకపోవడం కూడా ఒక కారణమని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు సంబంధాలను కుదుటపరచేందుకు దౌత్య ప్రయత్నాలు కూడా సాగుతున్నాయి.
ఆగస్టులో జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్, చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీ బీజింగ్లో సరిహద్దు చర్చల ప్రత్యేక ప్రతినిధులుగా సమావేశమయ్యారు. 2020 జూన్లో గాల్వన్ లోయలో జరిగిన ఘోర ఘర్షణ తర్వాత ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. పశ్చిమ సెక్టార్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉద్రిక్తతలు తగ్గినా, తూర్పు సరిహద్దు ఇంకా సున్నితంగానే ఉంది. సరిహద్దు సమస్య పరిష్కారం కాకపోవడం, ఎల్ఏసీపై వేర్వేరు అభిప్రాయాలు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం, బలగాల మోహరింపు వల్ల ఘర్షణలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని మాజీ సీడీఎస్ జనరల్ అనిల్ చౌహాన్ గతంలో హెచ్చరించారు. అప్రమత్తత, బలమైన సైనిక సామర్థ్యం, స్పష్టమైన ఒప్పందాలు, వాటిని నిలకడగా పాటించడం అవసరమని ఆయన సూచించారు. పరస్పర అంగీకారంతో కూడిన సరిహద్దు లేని కారణంగా అరుణాచల్ సరిహద్దులో ఉద్రిక్తతల ముప్పు కొనసాగుతోంది.




