India SCO Strategy: SCOలో భారత్ వ్యూహం.... చైనా, రష్యాలతో కీలక భేటీలు
బిష్కేక్లో జరుగుతున్న SCO సదస్సులో భారత్ వ్యూహం? చైనా, రష్యా, ఇరాన్తో కీలక భేటీలు, హోర్ముజ్ సంక్షోభం, ఉగ్రవాదంపై చర్చలు తదితర విషయాలను తెలుసుకుందాం.
India SCO Strategy: మధ్య ఆసియా దేశమైన కిర్గిజిస్తాన్ రాజధాని బిష్కేక్ వేదికగా షాంఘై సహకార సంస్థ 25వ వార్షిక శిఖరాగ్ర సదస్సు అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు 340 కోట్ల ప్రజలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ, గ్లోబల్ జిడిపిలో 25 శాతానికి పైగా వాటా కలిగిన 10 సభ్య దేశాల కూటమి ఈ బిష్కేక్ సదస్సులో భేటీ కావడం అంతర్జాతీయ దౌత్య సమీకరణాల్లో పెద్ద మార్పులకు దారితీస్తోంది. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియాన్, పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్లు హాజరైన ఈ సదస్సులో భారత్ తన వ్యూహాత్మక అడుగులను వేస్తోంది. ఈ సదస్సులోని ప్రధానాంశాలు, భారత వ్యూహాత్మక విశ్లేషణను పరిశీలిద్దాం.
మధ్య ఆసియాలో రష్యా, చైనాలకు పోటీగా భారత అడుగులు
ప్రధాని మోదీ ఉజ్బెకిస్తాన్ పర్యటనను ముగించుకుని ఆగస్టు 30న బిష్కేక్ చేరుకున్నారు. సెప్టెంబర్ నెలలో న్యూఢిల్లీ వేదికగా జరగనున్న బ్రిక్స్ సదస్సుకు రోడ్మ్యాప్ సిద్ధం చేయడంలో ఈ భేటీ అత్యంత కీలకం కానుంది. చైనాతో సరిహద్దు ఉద్రిక్తతల సడలింపు క్రమంలో షీ జిన్పింగ్తో దౌత్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకోవడం, రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్తో ద్విపాక్షిక చర్చలు జరిపి ఇంధన సరఫరాలు, 'అంతర్జాతీయ ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్' వృద్ధిపై దృష్టి సారించడంపై ప్రధానంగా మోదీ దృష్టి సారించనున్నారు.
ఇరాన్ సంక్షోభం ...హోర్ముజ్ జలసంధిపై చర్చలు
ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియాన్తో ప్రధాని మోదీ జరుపుతున్న తొలి నిరుపమాన భేటీ ఇది. హోర్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధం వల్ల భారత చమురు రవాణాపై పడుతున్న ప్రతికూల ప్రభావాన్ని తగ్గించడం, బ్రిక్స్ సదస్సు ఉమ్మడి ప్రకటనపై ఇరాన్-యుఏఈల మధ్య సమ్మతి కుదిర్చేందుకు భారత్ రాయబారం నడపనుంది.
ఐక్యరాజ్యసమితి సీటు పోరు ... తజికిస్తాన్ సవాలు
2028-2029 కాలానికి ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతామండలి తాత్కాలిక సభ్యత్వం కోసం ఆసియా బ్లాక్ నుంచి భారత్ పోటీపడుతోంది. అయితే, ఈ రేసులో తజికిస్తాన్ కూడా పోటీ పడుతుండటంతో, వారి అభ్యర్థిత్వాన్ని వాయిదా వేసుకునేలా ఒప్పించేందుకు ఈ సదస్సును భారత్ వేదికగా మార్చుకుంటోంది. గతంలో 2009లో కజకిస్తాన్ను ఒప్పించి భారత్ మద్దతు కూడగట్టుకున్న తరహాలోనే ఇప్పుడు తజికిస్తాన్తో చర్చలు జరపనుంది.
ప్రాంతీయ భద్రత ... ఉగ్రవాద వ్యతిరేక పోరు
సదస్సులో ఉగ్రవాదం, డ్రగ్స్ అక్రమ రవాణాను అడ్డుకోవడానికి ఎస్సిఓ ప్రాంతీయ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక వ్యవస్థ ప్రణాళికలకు ఆమోదం తెలపనున్నారు. అంతేకాకుండా 'ఎస్సిఓ డెవలప్మెంట్ బ్యాంక్' ఏర్పాటు దిశగా కీలక చర్చలు జరగనున్నాయి. యుద్ధమేఘాలు కమ్ముకోవడం, పశ్చిమాసియా సంక్షోభం, అమెరికా విధించిన ఆంక్షల నీడల మధ్య జరుగుతున్న ఈ 25వ ఎస్సిఓ సదస్సు, ప్రపంచంలో పశ్చిమ దేశాల ఆధిపత్యానికి ప్రత్యామ్నాయంగా నిలిచే బలమైన అంతర్జాతీయ శక్తుల వేదికగా మారనుంది. ఈ వేదికను భారత్ తనకు అనుకూలంగా మలచుకోవడానికి ప్రణాళికలు సిద్దం చేసుకుంది.
Balachander
బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్టైన్మెంట్లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.