US Iran Conflict : ట్రంప్‌కు ఇరాన్ గట్టి షాక్.. ఒప్పందం జరిగిన 36 గంటల్లోనే హోర్ముజ్ జలసంధి బంద్

US Iran Conflict : అంతర్జాతీయ సమాజం ఎంతో ఆశగా ఎదురుచూసిన అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందం కేవలం 36 గంటల వ్యవధిలోనే చరిత్రగా మారిపోయింది. ఇటీవల జరిగిన జీ-7 సదస్సులో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ ప్రతినిధుల మధ్య అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదిరింది. పశ్చిమ ఆసియాలో శాంతిని నెలకొల్పేందుకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం కోసం తెరవాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి. అయితే ఈ ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చిన కొద్ది గంటల్లోనే ఇరాన్ తన పాత వైఖరిని ప్రదర్శిస్తూ వెనక్కి తగ్గింది.

లెబనాన్ సంక్షోభం, డీల్ క్యాన్సిల్

ఒప్పందం నుంచి వెనక్కి తగ్గడానికి ఇరాన్ ఒక బలమైన కారణాన్ని వెల్లడించింది. ఈ శాంతి ఒప్పందంలో మొదటి, ప్రధాన నిబంధన ఏంటంటే, అన్ని సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో తక్షణమే సైనిక చర్యలు, దాడులు ఆగిపోవాలి. కానీ స్విట్జర్లాండ్‌లో జరగబోయే ఉన్నత స్థాయి చర్చలకు కొద్దిగా ముందే, ఇజ్రాయెల్ సైన్యం దక్షిణ లెబనాన్‌పై దారుణమైన వైమానిక దాడులకు తెగబడింది. ఈ దాడుల్లో పలువురు మరణించారు. ఇజ్రాయెల్ చర్యలను ఒప్పంద ఉల్లంఘనగా పరిగణించిన ఇరాన్, స్విట్జర్లాండ్ చర్చల కోసం బుక్ చేసుకున్న దౌత్యవేత్తల టికెట్లను రద్దు చేసుకుని, హోర్ముజ్ మార్గంలో మళ్లీ బాంబు బారికేడ్లను అమర్చింది.

షిప్పింగ్ నౌకలకు ఐఆర్జీసీ తీవ్ర హెచ్చరికలు

హోర్ముజ్ జలసంధిని మూసివేస్తున్నట్లు ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) అధికారికంగా ప్రకటించింది. అంతర్జాతీయంగా ఏ దేశానికి చెందిన కమర్షియల్ షిప్స్ కానీ, ఆయిల్ ట్యాంకర్లు కానీ హోర్ముజ్ మార్గాన్ని దాటే ప్రయత్నం చేయవద్దని హెచ్చరించింది. ఒకవేళ ఆ నిబంధనను అతిక్రమిస్తే పరిణామాలు తీవ్రంగా ఉంటాయని స్పష్టం చేసింది. లెబనాన్‌పై దాడులు ఆపనంత వరకు తాము చర్చల టేబుల్ పైకి వచ్చే ప్రసక్తే లేదని ఇరాన్ కఠినంగా వ్యవహరిస్తోంది.

డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆగ్రహం, బెదిరింపులు

ఇరాన్ తీసుకున్న ఈ అనాలోచిత నిర్ణయంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీవ్రంగా మండిపడ్డారు. ఇరాన్ నమ్మకద్రోహానికి పాల్పడిందని, ఇకపై ఆ దేశానికి అమెరికా నుంచి ఎలాంటి ఆర్థిక ప్యాకేజీలు లేదా నిధులు అందబోవని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా పూర్తిగా పతనమైందని, తమతో పెట్టుకుంటే తీవ్ర పర్యవసానాలు ఉంటాయని ట్రంప్ హెచ్చరించారు. అయితే ఇరాన్ మాత్రం హోర్ముజ్ పై తన సార్వభౌమత్వాన్ని వదులుకునే ప్రసక్తే లేదని, భవిష్యత్తు నిర్ణయాలన్నీ ఓమాన్ సల్తనత్ తో కలిసే తీసుకుంటామని బదులిచ్చింది.

ఇరాన్ తెచ్చిన వివాదాస్పద సర్వీస్ ఫీజు మోడల్

వాస్తవానికి ఈ ఒప్పందంలో అత్యంత వివాదాస్పద అంశం ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన సర్వీస్ ఫీజు. ఒప్పందం ప్రకారం మొదటి 60 రోజుల పాటు ఎలాంటి పన్నులు వసూలు చేయకూడదు. కానీ, ఇరాన్ ఓమాన్ దేశంతో కలిసి పర్షియన్ గల్ఫ్ స్ట్రైట్ అథారిటీ (PGSA)ని ఏర్పాటు చేసింది. దీని ద్వారా హోర్ముజ్ మార్గంలో వెళ్లే ప్రతి నౌకకు భద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ, నేవిగేషన్ మేనేజ్‌మెంట్‌ అందిస్తున్నందుకు గాను ప్రత్యేక సర్వీస్ ఫీజు వసూలు చేయాలని, ఇందుకు ప్రత్యేక పర్మిట్ విధిస్తామని ఇరాన్ కొత్త రూల్ తెచ్చింది. దీనిని అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వెన్స్, అధ్యక్షుడు ట్రంప్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం హోర్ముజ్ ఒక ఉమ్మడి జలమార్గమని, ఇక్కడ ఉచిత ప్రయాణ హక్కు అందరికీ ఉంటుందని వారు వాదించారు.

గల్ఫ్ దేశాల వ్యతిరేకత, ఆర్థిక వ్యవస్థపై దెబ్బ

ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన ఈ కొత్త పన్నుల విధానాన్ని అమెరికా మిత్రదేశాలైన సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, గ్లోబల్ షిప్పింగ్ ఇండస్ట్రీ తీవ్రంగా తప్పుపట్టాయి. ఇరాన్‌కు ఇలా డబ్బులు వసూలు చేసే అవకాశం ఇస్తే, అది ప్రపంచంలోని మిగిలిన జలమార్గాలకు (సుయెజ్ కాల్వ వంటివి) ఒక ప్రమాదకరమైన ఉదాహరణగా మారుతుందని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. కాగా, ఒప్పందం కుదిరిన మొదటి రోజు హోర్ముజ్ నుంచి దాదాపు 12.5 మిలియన్ బారెల్స్ ముడిచమురు సరఫరా అయింది. దీంతో అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు తగ్గుముఖం పట్టాయి. కానీ ఇప్పుడు మళ్లీ హోర్ముజ్ బంద్ అవ్వడంతో అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరా నిలిచిపోయి, ప్రపంచం మరోసారి తీవ్రమైన ఆర్థిక మాంద్యంలోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఏర్పడింది.