Mother of All Bombs: మదర్‌ ఆఫ్‌ ఆల్‌ బాంబ్స్‌... ఎందుకు ఆసక్తి...ఇరాన్‌పై ప్రయోగిస్తుందా?

Mother of All Bombs: ఇరాన్‌పై మరోసారి సైనిక చర్యలకు దిగాల్సి వస్తే, అమెరికా తన వద్ద ఉన్న అత్యంత భారీ సంప్రదాయ బాంబుల్లో ఒకటైన ‘మదర్‌ ఆఫ్‌ ఆల్‌ బాంబ్స్‌’ (MOAB)ను ఉపయోగించే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఇరాన్‌లోని ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, అణు కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే సైనిక ప్రణాళికల్లో ఈ బాంబు ప్రస్తావనకు వచ్చినట్లు అక్టోబర్‌ 14న CNN కథనం వెల్లడించింది. ఈ అంశంపై చర్చలు తెలిసిన పలువురు అమెరికా అధికారులను ఉటంకిస్తూ ఈ వార్తను ప్రచురించింది. అయితే, ఈ బాంబుతో దాడి చేయాలని అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ఆదేశించినట్లు ఇప్పటివరకు నిర్ధారణ కాలేదు. భారీ పేలుడు శక్తి కలిగిన ఈ ఆయుధం పేరు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి రేపుతోంది. అయితే, ఇంతటి శక్తివంతమైన బాంబును ఉపయోగిస్తే ఇరాన్‌ అణు కేంద్రాలను పూర్తిగా ధ్వంసం చేయగలదా? దాని వినియోగంతో యుద్ధం ముగుస్తుందా? అన్న ప్రశ్నలూ తెరపైకి వస్తున్నాయి.

అసలు MOAB అంటే ఏమిటి?

MOAB పూర్తి పేరు మాసివ్‌ ఆర్డినెన్స్‌ ఎయిర్‌ బ్లాస్ట్‌ (Massive Ordnance Air Blast). దీన్నే సాధారణంగా ‘మదర్‌ ఆఫ్‌ ఆల్‌ బాంబ్స్‌’ అని పిలుస్తారు. ఇది అణుబాంబు కాదు. అత్యంత శక్తివంతమైన సంప్రదాయ పేలుడు పదార్థాలతో రూపొందించిన భారీ ఆయుధం. అమెరికా వైమానిక దళానికి చెందిన ఆయుధ పరిశోధన విభాగం 2003లో ఈ బాంబును అభివృద్ధి చేసింది. అందుబాటులో ఉన్న వివరాల ప్రకారం, దీని బరువు సుమారు 21,600 పౌండ్లు (9,800 కిలోలు). పొడవు దాదాపు 30 అడుగులు (9 మీటర్లు). ఇందులో సుమారు 18,700 పౌండ్లు (8,482 కిలోలు) పేలుడు పదార్థం ఉంటుంది. GPS మార్గదర్శక వ్యవస్థ సాయంతో లక్ష్యాన్ని చేరుకునేలా దీనిని రూపొందించారు. విస్తృత ప్రాంతంలో భారీ పేలుడు ప్రభావాన్ని సృష్టించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. బహిరంగ ప్రాంతాల్లోని లక్ష్యాలు, గుహలు, సొరంగ మార్గాల సముదాయాలపై దాడులకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

తొలిసారి ఎప్పుడు ప్రయోగించారు?

అమెరికా సైన్యం MOABను తొలిసారిగా యుద్ధంలో 2017 ఏప్రిల్‌ 13న ఉపయోగించింది. ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లోని నంగర్‌హార్‌ ప్రావిన్స్‌లో ఇస్లామిక్‌ స్టేట్‌ ఖొరాసన్‌ ప్రావిన్స్‌ ఉగ్రవాద సంస్థకు చెందిన సొరంగాల సముదాయాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ బాంబును ప్రయోగించింది. ఆ ప్రాంతంలో అమెరికా, ఆఫ్ఘన్‌ దళాలు నిర్వహిస్తున్న సైనిక చర్యలకు ఎదురవుతున్న ముప్పును తగ్గించడం ఈ దాడి లక్ష్యంగా పేర్కొన్నారు. అయితే, ఒక సొరంగాల సముదాయంపై ఈ ఆయుధాన్ని ఉపయోగించినంత మాత్రాన ప్రపంచంలోని అన్ని భూగర్భ నిర్మాణాలనూ ఇది ధ్వంసం చేయగలదని అర్థం కాదు.

ఇరాన్‌ అణు కేంద్రాలను ధ్వంసం చేయగలదా?

ఇదే ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చ. ఇరాన్‌లోని ఫోర్డో అణు కేంద్రం వంటి కీలక ప్రాంతాలు భూమి లోపల, బలమైన రక్షణ నిర్మాణాల మధ్య ఉన్నాయి. పికాక్స్‌ మౌంటైన్‌ వద్ద నిర్మాణంలో ఉన్నట్లు నివేదించిన మరో కేంద్రం కూడా ఈ చర్చలో ప్రస్తావనకు వస్తోంది. MOAB భారీ పేలుడు సృష్టించగలిగినా, భూమి లోతుల్లో రాతి పొరలు, కాంక్రీటుతో రక్షించిన నిర్మాణాలను పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తుందని హామీ లేదు. ఈ కారణంగానే, ఈ ఆయుధాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా అమెరికా అనుకున్న వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలు నెరవేరుతాయా అనే సందేహాలు సైనిక ప్రణాళికలపై చర్చల్లో వ్యక్తమైనట్లు CNN కథనం పేర్కొంది. భూగర్భంలో లోతుగా ఉన్న లక్ష్యాలను ఛేదించేందుకు అమెరికా వద్ద GBU-57 మాసివ్‌ ఆర్డినెన్స్‌ పెనెట్రేటర్‌ (MOP) అనే ప్రత్యేక బాంబు కూడా ఉంది. భూమిలోకి చొచ్చుకుపోయి, ఆ తర్వాత పేలేలా దీనిని రూపొందించారు. MOAB ప్రధానంగా విస్తృత ప్రాంతంలో పేలుడు ప్రభావాన్ని కలిగించడానికి ఉద్దేశించిన ఆయుధం కాగా, GBU-57 లక్ష్యం భూగర్భ రక్షణ నిర్మాణాలను ఛేదించడం.

అమెరికా ముందున్న సవాలు ఏమిటి?

ఇరాన్‌పై MOAB వినియోగం జరిగితే అది యుద్ధంలో కీలకమైన తీవ్రత పెరుగుదలకు సంకేతం కావచ్చు. అయితే, ఆయుధం ఎంత శక్తివంతమైనదనే దానికంటే, దానితో ఆశించిన లక్ష్యాన్ని సాధించగలమా అన్నదే అసలు ప్రశ్న. అణు కేంద్రాలను దెబ్బతీయడం, ఇంధన వ్యవస్థలను బలహీనపరచడం వంటి లక్ష్యాల కోసం సైనిక చర్యలు చేపట్టినా, అవి యుద్ధాన్ని ముగిస్తాయని చెప్పలేం. పైగా, దాడుల వల్ల ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ప్రస్తుతం MOAB వినియోగంపై వార్తలు సైనిక ప్రణాళికల పరిశీలనకు సంబంధించినవే. ట్రంప్‌ దాడికి ఆదేశించినట్లు లేదా ఇరాన్‌పై ఈ బాంబు ప్రయోగం జరిగినట్లు నిర్ధారిత సమాచారం లేదు. అందువల్ల, అమెరికా ఈ ఆయుధాన్ని నిజంగా ఉపయోగిస్తుందా లేదా అన్నది రాబోయే పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.