Navi Pillay: ట్రంప్ ఆశలపై నీళ్లు.. నవీ పిళ్లైకి నోబెల్ శాంతి పురస్కారం

Navi Pillay: ఎనిమిది యుద్ధాలను ఆపానని, నోబెల్ శాంతి బహుమతికి అర్హుడిని తానేనని పదేపదే చెప్పుకున్న అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌కు తీవ్ర నిరాశ ఎదురైంది. నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ ప్రకటించిన 2026 సంవత్సరపు నోబెల్ శాంతి పురస్కారం ఆయనను కాకుండా, భారత సంతతికి చెందిన ప్రఖ్యాత దక్షిణాఫ్రికా న్యాయవేత్త, మానవ హక్కుల పోరాట యోధురాలు నవనీతం “నవీ” పిళ్లైని వరించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాంతి పరిరక్షణకు, అంతర్జాతీయ చట్టాల వ్యాప్తికి, నిరుపేదలు , అణగారిన వర్గాల హక్కుల కోసం ఆమె జీవితాంతం చేసిన విశేష కృషಿಗೆ గుర్తింపుగా ఈ అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందిస్తున్నట్లు నోబెల్ కమిటీ అధికారికంగా ప్రకటించింది.

వర్ణవివక్షపై పోరాటం నుంచి హార్వర్డ్ వరకు..

నవీ పిళ్లై ప్రయాణం ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకమైనది. దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్ నగరంలో భారతీయ తమిళ మూలాలున్న కుటుంబంలో జన్మించిన ఆమె, వర్ణవివక్షకు (Apartheid) వ్యతిరేకంగా పోరాడిన కార్యకర్తలకు ఉచితంగా న్యాయ సహాయం అందించారు. అనేక బెదిరింపులను తట్టుకుంటూ 1967లోనే సొంతంగా ఒక న్యాయ సంస్థను స్థాపించి అణగారిన ప్రజల గొంతుకగా నిలిచారు. అనంతరం అమెరికాలోని ప్రఖ్యాత హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డాక్టర్ ఆఫ్ జ్యూరిడికల్ సైన్స్ డిగ్రీ సాధించారు. 1995లో దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులై, ఆ దేశ న్యాయవ్యవస్థలో అత్యున్నత పదవిని అధిరోహించిన మొట్టమొదటి శ్వేతజాతీయేతర మహిళా జడ్జీగా చరిత్ర సృష్టించారు.

అంతర్జాతీయ న్యాయపీఠంపై చెరగని ముద్ర

1999లో అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్ ఫర్ రువాండా (ICTR) అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన నవీ పిళ్లై, అక్కడి మారణహోమానికి సంబంధించిన కేసులను నిష్పక్షపాతంగా విచారించారు. యుద్ధంలో మహిళలపై జరిగే లైంగిక హింస, అత్యాచారాలను కేవలం నేరాలుగా కాక, మానవాళికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన తీవ్రమైన మారణహోమ ఆధారాలుగా పరిగణించాలంటూ ఆమె ఇచ్చిన తీర్పులు అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాలను తిరగరాశాయి. ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు (ICC) న్యాయమూర్తిగా, 2008 నుంచి 2014 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా సేవలు అందించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే హక్కుల ఉల్లంఘనలను నిర్భయంగా ప్రశ్నించారు.

పాలస్తీనా, మయన్మార్ సంక్షోభాల్లో కీలక పాత్ర

ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగాల్లో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై ఏర్పాటైన ఐరాస విచారణ కమిషన్ అధ్యక్షురాలిగా, మయన్మార్‌లో రోహింగ్యా ముస్లింలపై జరిగిన మారణహోమ విచారణలో అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ICJ) తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా ఆమె కీలక బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఆమెకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి దక్కడం పట్ల ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల కార్యాలయం హర్షం వ్యక్తం చేసింది. విజేతగా నిలిచిన నవీ పిళ్లైకు 1.2 కోట్ల స్వీడిష్ క్రోనాలు (సుమారు 12 లక్షల అమెరికన్ డాలర్లు) నగదు బహుమతి అందనుంది. ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వర్ధంతిని పురస్కరించుకుని డిసెంబర్ 10న నార్వే రాజధాని ఓస్లోలో ఈ పురస్కారాన్ని ప్రధానం చేయనున్నారు.