అంటార్కిటికాలో ‘హమ్మింగ్‌బర్డ్’ ఆకారం గుర్తించిన భారత్-అమెరికా నిసార్ ఉపగ్రహం

భారత్-అమెరికా సంయుక్తంగా అభివృద్ధి చేసిన నిసార్ (NISAR) భూ పరిశీలన ఉపగ్రహం శాస్త్రవేత్తలకు భూమిపై చోటుచేసుకుంటున్న మార్పులను మరింత స్పష్టంగా అధ్యయనం చేసే అవకాశాన్ని కల్పిస్తోంది. తాజాగా ఈ ఉపగ్రహం పంపిన రాడార్ చిత్రాల్లో అంటార్కిటికాలోని మంచు ప్రాంతం హమ్మింగ్‌బర్డ్ (చిన్న పక్షి) ఆకారాన్ని పోలి కనిపించడం విశేషంగా మారింది.

నాసా-ఇస్రో సంయుక్తంగా రూపొందించిన నాసా-ఇస్రో సింథటిక్ అపెర్చర్ రాడార్ (NISAR) ఉపగ్రహం సేకరించిన డేటాను జూలై 20 నుంచి ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చారు. ఎల్-బ్యాండ్ (L-band), ఎస్-బ్యాండ్ (S-band) రాడార్‌ల ద్వారా సేకరించిన సమాచారాన్ని దశలవారీగా విడుదల చేస్తున్నట్లు నాసా వెల్లడించింది.

ఈ డేటా ద్వారా భూమి ఉపరితల మార్పులు, హిమనదుల కదలికలు, అడవులు, చిత్తడి నేలలు (వెట్‌ల్యాండ్స్)లో మార్పులు, అలాగే భూకంపాలు, కొండచరియలు విరిగిపడే ప్రమాదాలను మరింత కచ్చితంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు తెలిపారు.

2025 జూలై 30న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని సతీష్ ధవన్ స్పేస్ సెంటర్ నుంచి ప్రయోగించిన నిసార్ ఉపగ్రహం ఏడాది పూర్తి చేసుకోబోతోంది. ఈ కాలంలో ఉపగ్రహంలోని రాడార్ వ్యవస్థలను శాస్త్రవేత్తలు పరీక్షించి, డేటా ప్రాసెసింగ్ విధానాలను మెరుగుపరిచారు. ప్రస్తుతం ప్రతి 12 రోజులకు ఒకసారి భూమి, మంచుతో కప్పబడిన ప్రాంతాలపై పూర్తి స్థాయి పరిశీలన నిర్వహిస్తోంది.

నాసా విడుదల చేసిన ప్రారంభ రాడార్ చిత్రంలో తూర్పు అంటార్కిటికాలోని నునాటాక్ జటెర్జావ్‌షిజ్సా పర్వత ప్రాంతం చుట్టూ ప్రవహిస్తున్న హిమనది కనిపిస్తోంది. మంచు పొరల్లో ఏర్పడిన పగుళ్లు, హిమనది కదలికలు కలిసి చూసినప్పుడు ఆ ప్రాంతం హమ్మింగ్‌బర్డ్ ఆకారాన్ని పోలి కనిపించడం విశేషం.

నాసా జెట్ ప్రొపల్షన్ ల్యాబొరేటరీకి చెందిన శాస్త్రవేత్త సియాంగ్సూ జియాంగ్ ప్రకారం, రాడార్ సాంకేతికత మంచు పొరల లోపల వరకు పరిశీలించే సామర్థ్యం కలిగి ఉండటంతో సాధారణ ఆప్టికల్ చిత్రాల్లో కనిపించని వివరాలను కూడా నిసార్ స్పష్టంగా చూపించగలదని తెలిపారు.

ఇక ఇస్రోకు చెందిన అహ్మదాబాద్ స్పేస్ అప్లికేషన్స్ సెంటర్ 'భూనిధి' పోర్టల్ ద్వారా ఎస్-బ్యాండ్ డేటాను విడుదల చేయడం ప్రారంభించగా, నాసా జూన్ 17 నుంచి సేకరించిన ఎల్-బ్యాండ్ సమాచారాన్ని శాస్త్రవేత్తలకు అందుబాటులో ఉంచుతోంది.