Saudi Arabia: యూఎస్ ఇంటిలిజెన్స్ సంచలన రిపోర్ట్... అణ్వాయుధాల తయారీపై కన్నేసిన సౌదీ
సౌదీ అరేబియా అణ్వాయుధాల అభివృద్ధి అవకాశాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించలేదని అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ రహస్య పత్రాలు వెల్లడించినట్లు నివేదిక. యురేనియం ఎన్రిచ్మెంట్, అమెరికా-సౌదీ అణు ఒప్పందంపై ఆందోళనలు తదితర విషయాలను తెలుసుకుందాం.
Saudi Arabia: అణ్వాయుధాల విషయంలో సౌదీ అరేబియా భవిష్యత్ ప్రణాళికలపై అమెరికాలో కొత్త చర్చ మొదలైంది. సౌదీ అరేబియా అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేసే అవకాశాన్ని పూర్తిగా పక్కన పెట్టలేదని అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ వర్గాలు వెల్లడించినట్లు ‘వాషింగ్టన్ పోస్ట్’ నివేదిక పేర్కొంది. అమెరికా కాంగ్రెస్కు అందించిన రహస్య పత్రాల్లో ఈ అంశం ఉన్నట్లు సమాచారం. దీంతో వాషింగ్టన్, రియాద్ మధ్య కుదిరిన అణు ఒప్పందంపై అమెరికా చట్టసభ సభ్యులు, ఇజ్రాయెల్ వర్గాల్లో ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
అణు ఒప్పందంతో మొదలైన అసలు సమస్య
సౌదీ అరేబియాకు శాంతియుత అవసరాల కోసం అణు సాంకేతికతను అందించే విషయంలో అమెరికా, సౌదీ మధ్య చాలాకాలంగా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో జూలైలో ఇరు దేశాల మధ్య ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా సౌదీలో అణు విద్యుత్ కేంద్రాలు సహా పౌర అవసరాల కోసం అణు సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి అమెరికా కంపెనీలకు చట్టపరమైన మార్గం ఏర్పడింది. అయితే ఇందులో కీలకమైన అంశం యురేనియం ఎన్రిచ్మెంట్. అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి వంటి పౌర అవసరాలకు ఉపయోగించే అణు కార్యక్రమంలో యురేనియం శుద్ధి సామర్థ్యం అవసరం కావచ్చు. అదే సామర్థ్యం మరింత ముందుకు వెళ్తే అణ్వాయుధాల తయారీకి కూడా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉండటమే ఇప్పుడు ప్రధాన ఆందోళనగా మారింది.
రహస్య పత్రాల్లో ఏముంది?
అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ వర్గాలు కాంగ్రెస్కు సమర్పించిన పత్రాల ప్రకారం.. అణ్వాయుధ కార్యక్రమాన్ని అభివృద్ధి చేసే అవకాశాన్ని సౌదీ అరేబియా పూర్తిగా తిరస్కరించలేదని తెలుస్తోంది. ఈ విషయం బయటకు రావడంతో అమెరికా రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ మరింత పెరిగింది. మసాచుసెట్స్కు చెందిన డెమొక్రటిక్ సెనేటర్ ఎడ్ మార్కీ, ఒరెగాన్కు చెందిన జెఫ్ మెర్క్లీ నేతృత్వంలోని పలువురు డెమొక్రటిక్ సెనేటర్లు శుక్రవారం అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియోకు లేఖ రాసినట్లు నివేదిక తెలిపింది. సౌదీ అణు కార్యక్రమం భవిష్యత్తులో ఎటు దారితీస్తుందన్న దానిపై వారు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. మెర్క్లీ అభిప్రాయం ప్రకారం, సౌదీ దేశీయంగా యురేనియం ఎన్రిచ్మెంట్ సామర్థ్యాన్ని కోరుకోవడం కేవలం పౌర అణు విద్యుత్ అవసరాలకు మాత్రమే పరిమితం కాకపోవచ్చన్న అనుమానాలకు కారణమవుతోంది.
ఇజ్రాయెల్కు ఎందుకు ఆందోళన?
సౌదీ అణు సామర్థ్యం పెరగడం ఇజ్రాయెల్ వర్గాలను కూడా ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యంలో ఇప్పటికే అణు కార్యక్రమం చుట్టూ తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు ఉన్న సమయంలో సౌదీకి యురేనియం ఎన్రిచ్మెంట్ సామర్థ్యం లభిస్తే.. భవిష్యత్తులో ఆ సామర్థ్యాన్ని సైనిక ప్రయోజనాల వైపు మళ్లించే అవకాశం ఉందన్న భయం వ్యక్తమవుతోంది. అమెరికా కాంగ్రెస్లోని కొందరు సభ్యులు కూడా ఇదే అంశాన్ని ప్రస్తావిస్తున్నారు. అయితే ప్రస్తుతం రిపబ్లికన్ల ఆధిపత్యంలో ఉన్న అమెరికా చట్టసభ ఈ ఒప్పందాన్ని అడ్డుకునే అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్నాయని నివేదిక పేర్కొంది.
ట్రంప్ ముందుంచిన మరో షరతు
ఇదిలా ఉంటే అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సౌదీతో అణు ఒప్పందంపై మరో రాజకీయ అంశాన్ని ముందుకు తెచ్చారు. సౌదీ అరేబియా ఇజ్రాయెల్తో స్నేహపూర్వక సంబంధాలు ఏర్పాటు చేసుకుని, అబ్రహామ్ అకార్డ్స్లో చేరితేనే ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నట్లు నివేదిక తెలిపింది. అంటే అణు సహకారం ఇప్పుడు కేవలం ఇంధనం, విద్యుత్ ఉత్పత్తి అంశంగా మాత్రమే మిగలకుండా.. అమెరికా-సౌదీ-ఇజ్రాయెల్ సంబంధాలతోనూ ముడిపడే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.
ఇరాన్ అంశమే కీలకం
సౌదీ అరేబియా అణు విధానాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఇరాన్ అంశాన్ని కూడా చూడాల్సి ఉంటుంది. సౌదీ యువరాజు మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ గతంలో ఒక సందర్భంలో ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని అభివృద్ధి చేస్తే, సౌదీ కూడా అదే దిశగా వెళ్లే అవకాశాన్ని ప్రస్తావించారు. అమెరికాతో జరిగిన చర్చల్లో సౌదీ దేశీయంగా యురేనియం ఎన్రిచ్మెంట్ చేసే సామర్థ్యాన్ని వదులుకోవడానికి నిరాకరించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. అలాగే అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థతో మరింత కఠినమైన భద్రతా పర్యవేక్షణ ఒప్పందానికి అంగీకరించలేదని సమాచారం.
ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది. సౌదీ అణు కార్యక్రమం నిజంగా విద్యుత్, శాంతియుత అవసరాలకే పరిమితం అవుతుందా? లేక భవిష్యత్తులో దాని వ్యూహాత్మక సామర్థ్యం మరింత పెరుగుతుందా? అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ రిపోర్ట్ బయటకు రావడంతో ఈ ప్రశ్నకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది. అయితే ప్రస్తుతం సౌదీ అణ్వాయుధాల తయారీకి నిర్ణయం తీసుకుందని ఈ పత్రాలు నిర్ధారించాయని చెప్పడం కంటే.. ఆ అవకాశాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించలేదని నివేదిక పేర్కొంటున్న అంశమే కీలకం.
Balachander
బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్టైన్మెంట్లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.
