Braintain: ఐదు దశాబ్దాల క్రితం బ్రిటన్ దాచిన రహస్యం... ఆ ద్వీపం నుంచి రహస్యంగా ప్రజలను ఎందుకు తరలించారు?
1961లో అగ్నిపర్వతం బద్దలవడంతో ప్రపంచంలోని మారుమూల ద్వీపం ట్రిస్టన్ డా కున్హాకు చెందిన 264 మందిని బ్రిటన్‌కు తరలించారు. అక్కడ వారి జీవితం ఎలా మారింది? చివరకు స్వదేశానికి ఎందుకు తిరిగివచ్చారు?
Braintain: ఒక్కసారిగా భూమి కంపించింది. నేలలో పగుళ్లు వచ్చాయి. పొగ, మంటలు బయటకు రావడం మొదలైంది. ఏం జరుగుతుందో అర్థం కాక ప్రజలు ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకుని పడవల్లోకి ఎక్కారు. మరుసటి రోజే అక్కడికి వచ్చిన ఓ నౌక వారందరినీ తీసుకెళ్లింది. అలా తమ జీవితంలో ఎప్పుడూ చూడని కార్లు, రోడ్లు, టీవీలు, దుకాణాలు ఉన్న బ్రిటన్‌లోకి అడుగుపెట్టారు. ఇది కల్పిత కథ కాదు. 1961లో దక్షిణ అట్లాంటిక్‌లోని ట్రిస్టన్ డా కున్హా ద్వీప ప్రజలు ఎదుర్కొన్న నిజమైన ఘటన.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత మారుమూల నివాస ప్రాంతాల్లో ఒకటైన ఈ చిన్న ద్వీపం దక్షిణ అట్లాంటిక్ సముద్రంలో ఉంది. దక్షిణాఫ్రికాలోని కేప్‌టౌన్, బ్రెజిల్‌లోని రియో డి జనీరో మధ్య సముద్ర ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ ద్వీపం సమీపంలోని జనావాస ప్రాంతాల నుంచి సుమారు 1,500 మైళ్ల దూరంలో ఉంటుంది. అక్కడికి చేరుకోవాలంటే సాధారణంగా సముద్ర మార్గంలో దాదాపు ఏడు రోజుల ప్రయాణం చేయాలి.
1961లో ఒక్కసారిగా భూమి బద్దలైంది
1961 అక్టోబర్ 10న ట్రిస్టన్ డా కున్హాలో అనూహ్య పరిణామం మొదలైంది. దాదాపు 150 ఏళ్లుగా నిశ్శబ్దంగా ఉన్న అగ్నిపర్వతం ఒక్కసారిగా మేల్కొంది. ప్రధాన గ్రామానికి కొన్ని వందల మీటర్ల దూరంలో నేల పగుళ్లు కనిపించాయి. భూకంపాలు మొదలయ్యాయి. ఆ తర్వాత పొగ, మంటలు బయటకు రావడంతో ప్రజలు భయంతో ఇళ్ల నుంచి బయటకు పరుగులు తీశారు. ఆ ద్వీపంలోని ప్రధాన గ్రామం పేరు ఎడిన్‌బర్గ్ ఆఫ్ ది సెవెన్ సీస్. అగ్నిపర్వతం నుంచి లావా ప్రవహించే ప్రమాదం కనిపించడంతో ప్రజలు సమీపంలోని నైటింగేల్ ద్వీపం వైపు పడవల్లో వెళ్లిపోయారు. అదే సమయంలో అదృష్టవశాత్తూ ఓ డచ్ నౌక అక్కడికి చేరుకుంది. దీంతో ద్వీపంలోని మొత్తం 264 మంది ప్రజలను నౌకలోకి ఎక్కించి సురక్షిత ప్రాంతానికి తరలించారు. తమ ఇళ్లను, పశువులను, పొలాలను వదిలి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. చేతిలో పట్టుకోగలిగిన కొద్దిపాటి వస్తువులు మాత్రమే వెంట తీసుకెళ్లారు.
బ్రిటన్‌లో అడుగుపెట్టగానే మరో ప్రపంచం
ఆ తర్వాత వారిని ఇంగ్లాండ్‌లోని సౌతాంప్టన్ సమీపంలోని ఉపయోగంలో లేని ఓ సైనిక వైమానిక స్థావరంలో ఉంచారు. అక్కడే వారి జీవితంలో మరో పెద్ద మార్పు మొదలైంది. అప్పటివరకు ఆ ద్వీపంలోని చాలామంది కారు, సైకిల్, టెలివిజన్ వంటి వాటిని ఎప్పుడూ చూడలేదు. డబ్బు ఆధారంగా నడిచే జీవితం కూడా వారికి కొత్తే. ట్రిస్టన్‌లో ప్రజల జీవనం ప్రధానంగా వ్యవసాయం, చేపల వేటపై ఆధారపడి ఉండేది. అవసరమైన ఆహారాన్ని తమ శ్రమతోనే సంపాదించుకునేవారు. బ్రిటన్‌లో మాత్రం ప్రతి వస్తువుకూ డబ్బు అవసరం. ఉదయం నిర్ణీత సమయానికి ఉద్యోగానికి వెళ్లాలి. వారంలో ఐదు రోజులు ఒకే పని చేయాలి. ఈ నైన్‌ టు ఫైవ్‌ ఉద్యోగ సంస్కృతి వారికి సులభంగా అలవాటు కాలేదు. అక్కడి వాతావరణం కూడా వారికి నచ్చలేదు. కార్ల పొగ, ట్రాఫిక్, పట్టణ జీవనశైలి వల్ల కొందరు అసౌకర్యానికి గురయ్యారు. ఒకవైపు ఆధునిక సౌకర్యాలు ఆశ్చర్యపరిచినా.. మరోవైపు తమ ద్వీపంలోని స్వేచ్ఛను వారు మిస్ అయ్యారు.
డబ్బు లేకపోయినా జీవించగలిగిన జీవితం
ట్రిస్టన్ ప్రజల జీవన విధానంలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయం డబ్బుతో వారి సంబంధం. అక్కడ డబ్బు లేకపోతే జీవితం ఆగిపోయేది కాదు. చేపలు పట్టుకోవచ్చు. పొలంలో బంగాళాదుంపలు పండించుకోవచ్చు. తమ అవసరాలను తామే తీర్చుకునే పద్ధతి ఉండేది. ఇంగ్లాండ్‌లో మాత్రం ఇల్లు, ఆహారం, ప్రయాణం.. ప్రతిదానికీ డబ్బు కావాలి. దీంతో వారి దృష్టిలో ఆధునిక జీవితం అంటే కేవలం సౌకర్యాలు మాత్రమే కాదు.. కొత్త బాధ్యతలు, కొత్త ఒత్తిళ్లు కూడా. అయితే యువతలో కొందరికి బ్రిటన్ జీవితం ఆసక్తిని కలిగించింది. ఇటాలియన్ దుస్తులు, రికార్డు ప్లేయర్లు, కొత్త సంగీతం వారికి నచ్చాయి. జానీ క్యాష్ వంటి గాయకుల పాటలు వింటూ యువత డ్యాన్స్ కూడా నేర్చుకుంది.
చివరికి స్వదేశానికే ఓటు
అయితే ఎక్కువ మంది ట్రిస్టన్ ప్రజల మనసు మాత్రం తమ ద్వీపంపైనే ఉంది. 1962లో బ్రిటన్ ప్రభుత్వం పరిస్థితిని అంచనా వేయడానికి నిపుణుల బృందాన్ని పంపింది. అగ్నిపర్వతం ఇంకా పొగలు కక్కుతున్నప్పటికీ.. అది అప్పటికి నిద్రాణ స్థితిలోకి వెళ్లిందని నిపుణులు అంచనా వేశారు. ఇంతలో గ్రామానికి పెద్దగా నష్టం జరగలేదని తెలిసింది. లావా చివరి క్షణంలో దిశ మార్చుకుని సముద్రం వైపు వెళ్లిపోయింది. కొన్ని ఇళ్లు దెబ్బతిన్నప్పటికీ చాలా వరకు నిలిచే ఉన్నాయి.
అప్పుడు బ్రిటన్‌లో ఉన్న ట్రిస్టన్ ప్రజలను అడిగారు.. తిరిగి ద్వీపానికి వెళ్లాలా? లేక బ్రిటన్‌లోనే ఉండాలా? 21 ఏళ్లు దాటిన వారితో రహస్య ఓటింగ్ నిర్వహించారు. ఫలితం ఆశ్చర్యకరంగా వచ్చింది. 148 మంది తిరిగి వెళ్లేందుకు అనుకూలంగా ఓటు వేయగా, కేవలం ఐదుగురు మాత్రమే వ్యతిరేకించారు. ఆ తర్వాత ముందుగా కొంతమంది ద్వీపానికి వెళ్లి బంగాళాదుంప పంట కోసం విత్తనాలు నాటారు. చివరకు 1963 నవంబర్‌లో ఎక్కువ మంది ట్రిస్టన్ ప్రజలు తమ స్వస్థలానికి తిరిగి చేరుకున్నారు.
వారికి బ్రిటన్‌లో ఆధునిక ప్రపంచం పరిచయమైంది. కానీ చివరికి వారు ఎంచుకున్నది మాత్రం తమ పాత జీవితం. కారణం సౌకర్యాల కొరత కాదు.. స్వేచ్ఛ, స్వయం ఆధారిత జీవనం, తమ ప్రజలతో ఉన్న అనుబంధం. 1961 అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం ట్రిస్టన్ డా కున్హా ప్రజల జీవితాలను మార్చింది. కానీ ఆ ఘటన వారికి మరో విషయం కూడా గుర్తుచేసింది. ప్రపంచానికి ఎంత దూరంగా ఉన్నా.. తమ నేలపై, తమ పద్ధతుల్లో జీవించాలన్న కోరికను ఎవరూ అంత సులభంగా మార్చలేరు.
Balachander
బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.
