Trump Iran Peace Plan: ట్రంప్కు ఇరాన్ ఆఫర్... మొదలైన నవంబర్ టెన్షన్
ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన 7 రోజుల కాల్పుల విరమణ, హార్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభానికి అమెరికా స్పందనపై ఉత్కంఠ నెలకొంది. ట్రంప్ వైఖరి, నవంబర్ తర్వాత యుద్ధ పరిస్థితులపై విశ్లేషణను తెలుసుకుందాం.
Trump Iran Peace Plan: అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య మరోసారి ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి. యుద్ధానికి తాత్కాలికంగా బ్రేక్ వేసేందుకు ఇరాన్ ముందుకొచ్చినట్లు వార్తలు వస్తున్నప్పటికీ.. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించినట్లు సమాచారం. దీంతో నవంబర్లో అమెరికా మళ్లీ ఇరాన్పై దాడులకు దిగుతుందా? అనే చర్చ మొదలైంది. ముఖ్యంగా అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు పూర్తయిన తర్వాత పరిస్థితి ఎలా మారుతుందన్నదే ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో ఆసక్తికరంగా మారింది.
ఇరాన్ నుంచి 7 రోజుల శాంతి ప్లాన్
ఇరాన్ ప్రతిపాదనలో ప్రధానంగా రెండు అంశాలు ఉన్నాయి. వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, ఏడు రోజుల్లో యుద్ధాన్ని ముగించే ప్రక్రియను ప్రారంభించడం. అయితే ఇందుకు అమెరికా కొన్ని షరతులను అంగీకరించాల్సి ఉంటుందని టెహ్రాన్ స్పష్టం చేసింది. అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడం, ఇరాన్పై చమురు ఆంక్షలను సడలించడం, లెబనాన్ను కూడా కలుపుకుని కాల్పుల విరమణ పాటించడం వంటి అంశాలను ఇరాన్ తన ప్రతిపాదనలో పెట్టినట్లు సమాచారం. ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం సందర్భంగా ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి ఈ ప్రతిపాదనపై మాట్లాడారు. ఖతార్ ద్వారా అమెరికాకు ఏడు రోజుల ప్రణాళికను అందించినట్లు ఆయన తెలిపారు. అవసరమైన షరతులు అంగీకరిస్తే ఏడు రోజుల్లో హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచి సాధారణ నౌకాయానాన్ని పునరుద్ధరించవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు.
హార్ముజ్ ఎందుకంత కీలకం?
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో హార్ముజ్ జలసంధికి అత్యంత కీలకమైన స్థానం ఉంది. ఈ మార్గం ద్వారా భారీ స్థాయిలో చమురు, ఇంధన ఉత్పత్తులు రవాణా అవుతాయి. అందుకే హార్ముజ్ మూసివేత లేదా రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడితే దాని ప్రభావం మధ్యప్రాచ్యానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపైనా పడే అవకాశం ఉంటుంది. ఇరాన్ ఈ అంశాన్నే తన ప్రతిపాదనలో కీలకంగా ఉపయోగించింది. అయితే అమెరికా నుంచి అనుకూల స్పందన వస్తుందా లేదా అన్నది ప్రశ్నగా మారింది.
ట్రంప్ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించారా?
ఇరాన్ ప్రతిపాదన వెలువడిన కొన్ని గంటలకే అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ దానిని తిరస్కరించినట్లు వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ వెల్లడించినట్లు సమాచారం. అమెరికా అధికారులను ఉటంకిస్తూ ఈ కథనం ప్రచురితమైంది. ట్రంప్ గతంలోనే ఇరాన్ అణ్వాయుధాన్ని సంపాదించకుండా చూడటమే తన ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటని స్పష్టం చేశారు. టెహ్రాన్ తన డిమాండ్లను పూర్తిగా అంగీకరిస్తుందా అనే విషయంలో ఆయనకు అనుమానాలు ఉన్నట్లు సమాచారం. దీంతో మళ్లీ సైనిక చర్యకు వెళ్లే అవకాశాన్ని ఆయన పరిశీలిస్తున్నట్లు కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఇదే సమయంలో ట్రంప్ తన ట్రూత్ సోషల్ ఖాతాలో హార్ముజ్ జలసంధిని గుర్తించిన మ్యాప్ను పోస్టు చేసి దానిపై “Trump Strait” అని పేర్కొనడం కూడా చర్చనీయాంశమైంది.
ఇరాన్ 7 రోజుల ప్రణాళికలో ఏముంది?
అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని తొలగిస్తే, చమురు ఆంక్షలను ఎత్తివేస్తే, లెబనాన్ను కూడా కలుపుకుని కాల్పుల విరమణ అమలు చేస్తే ఏడు రోజుల్లో హార్ముజ్ను తిరిగి తెరిచేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని ఇరాన్ చెబుతోంది. అదే సమయంలో అణు కార్యక్రమంపై చర్చలను కూడా తిరిగి ప్రారంభించేందుకు సిద్ధమని టెహ్రాన్ సంకేతాలు ఇచ్చింది. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ కూడా అమెరికా ఈ ప్రతిపాదనను అంగీకరించిన రోజునే కాల్పుల విరమణ ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుందని చెప్పినట్లు సమాచారం.
జూన్ ఒప్పందం ఎందుకు విఫలమైంది?
ప్రస్తుత ప్రతిపాదనకు జూన్లో జరిగిన పరిణామాలతో సంబంధం ఉంది. జూన్ 17న ట్రంప్, పెజెష్కియన్లు మధ్యప్రాచ్య యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు 14 అంశాలతో కూడిన ఒప్పందంపై అంగీకరించినట్లు ఇచ్చిన సమాచారంలో పేర్కొన్నారు. ఇందులో తక్షణ సైనిక చర్యల నిలిపివేత, లెబనాన్లోనూ కాల్పుల విరమణ, 60 రోజుల్లో తుది ఒప్పందం కోసం చర్చలు వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. అయితే జూలై 8న ట్రంప్ ఆ ఒప్పందం ముగిసిపోయిందని ప్రకటించారు. వారం రోజుల తర్వాత ఇరాన్ కూడా అమెరికా తమ హామీలను ఉల్లంఘించిందని ఆరోపిస్తూ అవగాహన ఒప్పందాన్ని నిలిపివేసింది.
నవంబర్ ఎందుకు కీలకం?
ఇప్పుడు అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు ముగిసిన తర్వాత ఇరాన్పై అమెరికా వైఖరి ఎలా ఉంటుందన్నది అంతర్జాతీయంగా చర్చకు వస్తోంది. ట్రంప్ వెంటనే ఒప్పందానికి వెళ్లేందుకు తొందరపడటం లేదని గతంలో చెప్పిన నేపథ్యంలో ఈ చర్చ మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అయితే మరోవైపు.. శుక్రవారం అమెరికా వైట్హౌస్ మాత్రం మధ్యవర్తులతో అమెరికా అధికారులు “సానుకూల, నిర్మాణాత్మక” చర్చలు జరుపుతున్నారని తెలిపింది. అందువల్ల ప్రస్తుతం ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఇరాన్ శాంతి ప్రతిపాదన చేసినా, అమెరికా దానిని అంగీకరించిందా లేదా అన్నదానిపై భిన్నమైన సంకేతాలు వస్తున్నాయి. హార్ముజ్ జలసంధి, చమురు ఆంక్షలు, అణు కార్యక్రమం, లెబనాన్లో కాల్పుల విరమణ వంటి అంశాలపై ఇరుదేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరకపోతే.. నవంబర్ తర్వాత ఈ ఉద్రిక్తతలు మరో దశకు వెళ్లే అవకాశం ఉందన్న చర్చ మాత్రం ఇప్పటికే మొదలైంది.
Balachander
బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్టైన్మెంట్లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.
