US Iran War : హోర్ముజ్ జలసంధిని అంతర్జాతీయ మార్గంగా ప్రకటించాల్సిందే.. అమెరికా వార్నింగ్

US Iran War : ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి పై తమకే పూర్తి నియంత్రణ ఉండాలంటూ ఇరాన్ చేస్తున్న డిమాండ్‌ను అమెరికా తీవ్రంగా తప్పుపట్టింది. హోర్ముజ్ జలసంధిని తక్షణమే అంతర్జాతీయ స్వేచ్ఛా జలమార్గంగా ప్రకటించాలని, వాణిజ్య నౌకలపై జరుగుతున్న దాడులను వెంటనే ఆపాలని అమెరికా గట్టిగా డిమాండ్ చేసింది. అక్కడి నుంచి ప్రయాణించే అంతర్జాతీయ నౌకలకు ఎలాంటి పన్నులు లేకుండా సురక్షిత మార్గాన్ని కల్పిస్తామని ఇరాన్ పబ్లిక్‌గా గ్యారెంటీ ఇవ్వాలని అమెరికా స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్‌లో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న అంతర్గత అధికార పోరు కారణంగానే ఏవైనా శాంతి ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడం, వాటిని అమలు చేయడం కష్టంగా మారుతోందని వాషింగ్టన్ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.

ఇరాన్‌తో తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం రద్దు

మధ్యప్రాచ్యంలో పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్న నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ సోషల్ మీడియా వేదికగా ఒక కీలక ప్రకటన చేశారు. ఇరాన్‌తో కుదిరిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని తాము రద్దు చేస్తున్నట్లు ఆయన ప్రకటించారు. అయినప్పటికీ, యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు పలికేందుకు దౌత్యపరమైన చర్చలు కొనసాగిస్తామని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. అమెరికా చర్చల ప్రతినిధులకు ఇరాన్‌తో ఒక ఖచ్చితమైన ముగింపు ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడానికి పరిమిత సమయం మాత్రమే ఇస్తున్నామని, ఒకవేళ ఈ చర్చలు విఫలమైతే ఇరాన్‌ను అణచివేయడానికి అధ్యక్షుడు ట్రంప్ వద్ద సైనికపరంగా అనేక ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయని అమెరికా ఉన్నతాధికారులు హెచ్చరించారు.

ఖమేనీ మరణం తర్వాత ఇరాన్‌లో అంతర్గత ముఠా పోరు

ఇరాన్ సుదీర్ఘకాల పాలకుడు, సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ ఇటీవలి అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులలో మరణించిన సంగతి తెలిసిందే. ఆయన మరణం తర్వాత ఇరాన్ ప్రభుత్వంలో, అక్కడి సైనిక వర్గాలలో అధికార పీఠం కోసం తీవ్రమైన అంతర్గత పోరు నడుస్తోందని అమెరికా నిఘా వర్గాలు తెలిపాయి. టెహ్రాన్ మరియు వాషింగ్టన్ మధ్య కుదిరిన శాంతి ఒప్పందాలను ఇరాన్‌లోని కొందరు కఠినమైన సాంప్రదాయవాదులు కావాలనే భగ్నం చేస్తున్నారని, అందులో భాగంగానే ఈ వారంలో అంతర్జాతీయ నౌకలపై మళ్లీ దాడులు ప్రారంభమయ్యాయని అధికారులు విశ్లేషించారు. గురువారం నాడు ఖమేనీ అంత్యక్రియల ఏర్పాట్లు జరుగుతున్న సమయంలోనే దక్షిణ ఇరాన్‌లోని పలు ప్రాంతాలపై గుర్తుతెలియని వైమానిక దాడులు జరగడం అక్కడ మరింత గందరగోళాన్ని సృష్టించింది.

ప్రపంచ చమురు రవాణాకు గుండెకాయ లాంటి హోర్ముజ్

యుద్ధం ప్రారంభం కాకముందు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపారం అయ్యే మొత్తం చమురు, సహజ వాయువులలో ఐదవ వంతు (20 శాతం) కేవలం ఈ హోర్ముజ్ జలసంధి గుండానే రవాణా అయ్యేది. దశాబ్దాలుగా ప్రపంచ దేశాలన్నీ దీనిని ఒక అంతర్జాతీయ జలమార్గంగా గుర్తిస్తున్నప్పటికీ.. ఇప్పుడు ఇరాన్ మాత్రం ఈ రూట్ అంతా తమ సొంత పరిధిలోకి వస్తుందని, ఇక్కడి నుంచి వెళ్లే నౌకలు తమకు భారీగా సుంకం చెల్లించాలని పట్టుబడుతోంది. ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఇరాన్ రాయబారి అమీర్ సయీద్ ఇరవానీ మాట్లాడుతూ.. హోర్ముజ్ జలసంధిలో మైన్లను తొలగించడం లేదా నౌకలకు అనుమతులు ఇవ్వడం వంటివన్నీ పూర్తిగా ఇరాన్ అంతర్గత అధికార పరిధిలోని అంశాలని, ఇందులో బాహ్య శక్తులు జోక్యం చేసుకుంటే సహించేది లేదని భీష్మించుకున్నారు.

మధ్యప్రాచ్యంలో ముదిరిన ఉద్రిక్తతలు

దక్షిణ ఇరాన్‌పై జరిగిన వైమానిక దాడులకు ప్రతీకారంగా.. ఇరాన్ సైన్యం మధ్యప్రాచ్యంలోని పలు అరబ్ దేశాలపై పెద్ద ఎత్తున క్షిపణి దాడులకు తెగబడింది. బహ్రెయిన్, జోర్డాన్, కువైట్, ఖతార్ దేశాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇరాన్ దాడులు చేయడంతో ఆయా ప్రాంతాలలో హై అలర్ట్ ప్రకటించారు. కువైట్ లోకి దూసుకొస్తున్న క్షిపణులను అక్కడి ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ అడ్డుకున్నప్పటికీ, ఆ శిథిలాలు పడి ఒక వ్యక్తి గాయపడినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఇరాన్ ఈ రకమైన దాడులు చేస్తుండటంతో, యూఏఈ వంటి అరబ్ దేశాలు అమెరికాకు సహకరిస్తే భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుందని ఇరాన్ పార్లమెంట్ సభ్యులు బహిరంగంగానే హెచ్చరిస్తున్నారు. మరోవైపు, ఇరాన్ దాడుల నుంచి తప్పించుకోవడానికి వాణిజ్య నౌకలు ఓమన్ సముద్ర మార్గం గుండా వెళ్లాలని అమెరికా నౌకాదళం సూచిస్తోంది.

రంగంలోకి దిగిన ఓమన్, పాకిస్తాన్

ఈ భయంకరమైన యుద్ధ వాతావరణాన్ని తగ్గించడానికి గల్ఫ్ దేశాలతో పాటు పొరుగు దేశాలు కూడా రంగంలోకి దిగాయి. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ ఈ సమస్యపై చర్చించడానికి ఓమన్ దేశానికి చేరుకున్నారు. హోర్ముజ్ జలసంధికి ఇరువైపులా ఉన్న ఇరాన్, ఓమన్ దేశాల మధ్య ఈ వారాంతంలో ఒక సానుకూల పరిష్కారం వచ్చే అవకాశం ఉందని టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి హకన్ ఫిదాన్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. మరోవైపు పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్.. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్, ఖతార్ అమీర్‌లతో వ్యక్తిగతంగా మాట్లాడి, ఉద్రిక్తతలు తగ్గించి దౌత్యపరంగా సమస్యను పరిష్కరించుకోవాలని కోరారు. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు కూడా అమెరికా తీసుకుంటున్న చర్యలపై ట్రంప్‌తో చర్చించారని, అవసరమైతే తాము మరింత శక్తితో ఇరాన్‌పై దాడికి సిద్ధమని ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రి కాట్జ్ ప్రకటించారు.