మన చెవులు ఎంత శబ్దాన్ని తట్టుకోగలవు? ఎన్ని డెసిబుల్స్‌ వద్ద ప్రాణాలకు ప్రమాదం?

Sound Levels: డీజే పాటలు, వాహనాల హారన్లు, బాణసంచా పేలుళ్లు.. ఇలా మన చుట్టూ ఎప్పుడూ ఏదో ఒక శబ్దం వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. అయితే ఈ శబ్దాలు మన ఆరోగ్యంపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో తెలుసా? మ‌న చెవులు ఎంత శ‌బ్ధాన్ని త‌ట్టుకోగ‌లవో తెలుసా.?

డెసిబుల్ అంటే ఏంటి? ఎంత శబ్దం సురక్షితం?

శబ్దం తీవ్రతను కొలిచే ప్రమాణాన్ని డెసిబుల్ (dB) అంటారు. మనం మాట్లాడుకునే మాటలు, వాహనాల శబ్దాలు, లౌడ్‌స్పీకర్ల ధ్వని.. ఇలా ప్రతి శబ్దానికి ఒక స్థాయి ఉంటుంది. సాధారణంగా ప్రశాంతమైన గదిలో శబ్దం 30 డెసిబుల్స్‌ వరకు ఉండవచ్చు. ఇద్దరు వ్యక్తులు సాధారణంగా మాట్లాడుకునే సమయంలో అది సుమారు 60 డెసిబుల్స్‌ ఉంటుంది.

శబ్దం 70 డెసిబుల్స్‌ దాటితేనే వెంటనే చెవులు దెబ్బతింటాయని కాదు. అయితే ఎక్కువసేపు పెద్ద శబ్దాల మధ్య ఉండటం వల్ల వినికిడి సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా 85 డెసిబుల్స్‌ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శబ్దానికి ఎక్కువ సమయం పాటు గురైతే చెవుల్లోని సున్నితమైన కణాలు దెబ్బతినవచ్చు. ఈ నష్టం ఒక్కసారి జరిగితే పూర్తిగా కోలుకోవడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.

ఎంత శబ్దం వినికిడి శక్తిని దెబ్బతీస్తుంది?

శబ్దం పెరిగే కొద్దీ చెవులపై ఒత్తిడి కూడా పెరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, భారీ ట్రాఫిక్‌, పెద్ద శబ్దంతో మోగే డీజేలు, లౌడ్‌స్పీకర్లు, పరిశ్రమల్లోని యంత్రాలు వినికిడి శక్తిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. 85 డెసిబుల్స్‌ శబ్దానికి రోజుకు 8 గంటల పాటు గురికావడం కూడా ప్రమాదం లేనిదని చెప్పలేం. శబ్దం మరింత పెరిగితే సురక్షితంగా ఉండే సమయం తగ్గుతుంది.

చాలా పెద్ద శబ్దాలు వినడం వల్ల చెవుల్లో గంటలు మోగినట్లు అనిపించడం, వినికిడి తాత్కాలికంగా తగ్గడం, చెవుల్లో నొప్పి వంటి సమస్యలు రావచ్చు. ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా 120 డెసిబుల్స్‌ దాటిన శబ్దం వినికిడికి హాని కలిగించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. తుపాకీ పేలుడు, బాణసంచా పేలుడు వంటి ఆకస్మిక శబ్దాలు చెవిపోటును దెబ్బతీయవచ్చు. అయితే నష్టం కలిగే స్థాయి శబ్ద తీవ్రతతో పాటు దానికి ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాం, ఎంతసేపు విన్నాం అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎన్ని డెసిబుల్స్‌ వద్ద చెవిపోటు దెబ్బతింటుంది?

సుమారు 120 నుంచి 130 డెసిబుల్స్‌ స్థాయిలోని శబ్దం చాలామందికి అసౌకర్యాన్ని కలిగించవచ్చు. అయితే ఇదే ప్రతి ఒక్కరికీ నొప్పి మొదలయ్యే ఖచ్చితమైన స్థాయి కాదు. శబ్దం తీవ్రత, దూరం, వ్యక్తుల సున్నితత్వాన్ని బట్టి అనుభవం మారుతుంది. 140 నుంచి 150 డెసిబుల్స్‌ స్థాయిలో ఉండే ఆకస్మిక పేలుడు శబ్దాలు చెవులకు తీవ్రమైన నష్టం కలిగించవచ్చు. చెవిపోటు చిట్లడం, వినికిడి శక్తి తగ్గడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. అందుకే బాణసంచా పేల్చేటప్పుడు, తుపాకీ కాల్పులు జరిగే ప్రాంతాల్లో, భారీ శబ్దాలు ఉండే కార్యక్రమాల్లో చెవులకు తగిన రక్షణ కల్పించుకోవాలి. శబ్దం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రదేశం నుంచి దూరంగా వెళ్లడం, అవసరమైనప్పుడు చెవులకు రక్షణ కల్పించే పరికరాలను ఉపయోగించడం మంచిది.

ఎన్ని డెసిబుల్స్‌ వద్ద ప్రాణాలకు ప్రమాదం?

శబ్దం వల్ల మనిషి మరణించడానికి ఒకే ఒక్క ఖచ్చితమైన డెసిబుల్‌ పరిమితి ఉందని చెప్పలేం. సాధారణంగా వినిపించే శబ్దం కంటే చాలా ఎక్కువ తీవ్రత కలిగిన పేలుడు తరంగాలు శరీరంపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపగలవు. అయితే 200 నుంచి 210 డెసిబుల్స్‌ శబ్దం తప్పనిసరిగా మనిషి మరణానికి కారణమవుతుందని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరైనది కాదు.

అత్యంత శక్తివంతమైన పేలుళ్ల సమయంలో ఏర్పడే అధిక పీడన తరంగాలు ఊపిరితిత్తులు, చెవులు, ఇతర అంతర్గత అవయవాలను దెబ్బతీయవచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో ప్రాణాపాయం శబ్దం వల్ల మాత్రమే కాకుండా, పేలుడు సృష్టించే ఒత్తిడి, గాయాలు, వేడి వంటి ఇతర కారణాల వల్ల కూడా ఏర్పడుతుంది. అంతేకాదు, డెసిబుల్స్‌ కొలిచే విధానం, దూరం, శబ్దం ఎంతసేపు కొనసాగిందనే అంశాలు కూడా ముఖ్యమే.

కాబట్టి పెద్ద శబ్దాలను తేలికగా తీసుకోకూడదు. డీజేలు, లౌడ్‌స్పీకర్లు, బాణసంచా వంటి వాటి దగ్గర ఎక్కువసేపు ఉండ‌కూడ‌దు. చెవుల్లో గంటలు మోగడం లేదా వినికిడి తగ్గడం కనిపిస్తే వైద్యుడిని సంప్రదించండి. శబ్దాన్ని తగ్గించడం, చెవులకు రక్షణ కల్పించుకోవడం ద్వారా వినికిడి సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు.

గ‌మ‌నిక‌: పైన తెలిపిన విష‌యాలను కేవ‌లం ప్రాథ‌మిక స‌మాచారంగానే భావించాలి. ఆరోగ్యానికి సంబంధించి వైద్యుల సూచ‌న‌లు పాటించ‌డ‌మే ఉత్త‌మం.