ఆధార్‌, పాన్‌, ఓట‌ర్ ఐడీ, పాస్‌పోర్ట్‌.. భార‌త పౌర‌స‌త్వ నిరూప‌ణ‌కు ఇవేవి స‌రిపోవు: హైకోర్టు

Indian citizenship: భారత పౌరసత్వాన్ని నిరూపించడానికి ఆధార్ కార్డు, పాన్ కార్డు, ఓటర్ ఐడీ, బ్యాంక్ పాస్‌బుక్, పూర్వీకుల భూమి పత్రాలు సరిపోవని కోల్‌క‌తా హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన వ్యక్తిగా అనుమానిస్తూ అదుపులోకి తీసుకున్న ఓ వ్యక్తి కేసును విచారించిన హైకోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. భారత పౌరసత్వాన్ని నిరూపించే బాధ్యత సంబంధిత వ్యక్తిపైనే ఉంటుందని కోర్టు పేర్కొంది.

ఏం జరిగింది?

బంగ్లాదేశ్ పౌరుడిగా అనుమానిస్తూ 2026 జూన్ 18 నుంచి ఒక వ్యక్తిని అధికారులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. అతడిని అక్రమంగా నిర్బంధించారని ఆరోపిస్తూ అతడి మామ కోల్‌క‌తా హైకోర్టులో హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. పిటిషన్‌లో, 2026 ప్రత్యేక ఓటరు జాబితా పరిశీలన (SIR) సమయంలో అతడి పేరు మొదట "పరిశీలనలో ఉంది"గా గుర్తించారని, త‌ర్వాత‌ ఓటరు జాబితా నుంచి తొలగించారని పేర్కొన్నారు. ఆ నిర్ణయంపై అప్పీల్ పెండింగ్‌లో ఉన్నప్పటికీ, వినతిదారుడికి సరైన అవకాశం ఇవ్వకుండా చర్యలు తీసుకున్నారని వాదించారు.

కోర్టు ఎందుకు పిటిషన్‌ను తిరస్కరించింది?

విచారణ సందర్భంగా భూమి పత్రాలు, ఓటర్ ఐడీ, బ్యాంక్ రికార్డులు వంటి పలు పత్రాలను కోర్టుకు సమర్పించారు. అయితే అవి భారత పౌరసత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి సరిపోవని హైకోర్టు అభిప్రాయపడింది. అలాగే, ఆ వ్యక్తి జన్మించిన తేదీ, జన్మస్థలం గురించి స్పష్టమైన ఆధారాలు సమర్పించలేకపోయారని కోర్టు పేర్కొంది. అతడి తండ్రి పేరు వివిధ పత్రాల్లో వేర్వేరుగా ఉండటం, కుటుంబ సంబంధాలను నిర్ధారించే ఆధారాలు లేకపోవడం కూడా కోర్టు దృష్టికి వచ్చింది. తమ తల్లిదండ్రుల సమాధులు ఎక్కడ ఉన్నాయో చెప్పడానికి నిరాకరించడంతో, డీఎన్‌ఏ పరీక్ష ద్వారా బంధుత్వాన్ని నిర్ధారించే అవకాశాన్ని వారు వదులుకున్నారని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. దీంతో వారి వాదనకు వ్యతిరేకంగా ప్రతికూల అభిప్రాయం ఏర్పడిందని తెలిపింది.

ఇమ్మిగ్రేషన్ అండ్ ఫారినర్స్ చట్టం-2025 ఏం చెబుతోంది?

ఇమ్మిగ్రేషన్ అండ్ ఫారినర్స్ చట్టం-2025 ప్రకారం, ఎవరైనా భారత పౌరుడేనా? కాదా? అనే సందేహం వచ్చినప్పుడు, తాను విదేశీయుడు కాదని నిరూపించాల్సిన బాధ్యత ఆ వ్యక్తిపైనే ఉంటుంది. ఈ చట్టంలో భారత పౌరసత్వాన్ని నిరూపించడానికి తప్పనిసరిగా చూపాల్సిన పత్రాల జాబితా ఇవ్వలేదు. వ్యక్తి ఏ విధంగా భారత పౌరసత్వం పొందాడో దానిని బట్టి ఆధారాలు మారుతాయి. జన్మ ద్వారా పౌరసత్వం పొందినవారు జనన ధ్రువీకరణ పత్రం, అవసరమైతే తల్లిదండ్రుల భారత పౌరసత్వాన్ని చూపే పత్రాలు.

వంశపారంపర్యంగా పౌరసత్వం పొందినవారు: తల్లిదండ్రుల భారత పౌరసత్వానికి సంబంధించిన ఆధారాలు, జనన పత్రాలు.

రిజిస్ట్రేషన్ లేదా నేచురలైజేషన్ ద్వారా పౌరసత్వం పొందినవారు: కేంద్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన రిజిస్ట్రేషన్ లేదా నేచురలైజేషన్ సర్టిఫికెట్.

ఇతర నిబంధనల ద్వారా పౌరసత్వం పొందినవారు: పౌరసత్వ చట్టం కింద జారీ చేసిన సంబంధిత ధ్రువీకరణ పత్రం.

ఆధార్, పాన్, ఓటర్ ఐడీ, పాస్‌పోర్ట్ ఎందుకు సరిపోవు?

భారత ప్రభుత్వంతో పాటు కోర్టులు కూడా గతంలో పలుమార్లు స్పష్టం చేసిన విషయం ఏమిటంటే, ఈ పత్రాలు ఒక్కటే భారత పౌరసత్వాన్ని చట్టపరంగా నిరూపించవు.

ఆధార్ కార్డు: వ్యక్తి గుర్తింపు, నివాస వివరాలను మాత్రమే సూచిస్తుంది. పౌరసత్వానికి ఇది ఆధారం కాదు.

పాన్ కార్డు: ఇది ఆదాయపు పన్ను చెల్లింపుల కోసం ఇచ్చే గుర్తింపు సంఖ్య మాత్రమే.

ఓటర్ ఐడీ: ఓటరు జాబితాలో పేరు ఉందని చూపుతుంది. కానీ అది ఒక్కటే పౌరసత్వానికి తుది ఆధారం కాదు.

పాస్‌పోర్ట్: ప్రయాణ పత్రంగా ఇది బలమైన ఆధారంగా పరిగణించినా, చట్టపరంగా ఇది ఒక్కటే భారత పౌరసత్వాన్ని నిరూపించే తుది పత్రం కాదని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ గతంలో స్పష్టం చేసింది.

ఈ తీర్పు ఏం సందేశం ఇస్తోంది.?

ఈ కేసు ద్వారా కోల్‌క‌తా హైకోర్టు చెప్పిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆధార్, పాన్, ఓటర్ ఐడీ, పాస్‌పోర్ట్ వంటి పత్రాలు ఉపయోగకరమైనవే అయినప్పటికీ, భారత పౌరసత్వాన్ని నిర్ధారించే తుది చట్టపరమైన ఆధారాలుగా పరిగణించలేము. పౌరసత్వంపై వివాదం తలెత్తినప్పుడు, సంబంధిత వ్యక్తి తన జననం, తల్లిదండ్రుల పౌరసత్వం లేదా చట్టం ప్రకారం పౌరసత్వం పొందినట్లు నిరూపించే బలమైన పత్రాలు సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. అదే ఈ తీర్పు ద్వారా హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.