Nobel Prize 2026 : మెదడు రహస్యాలపై బిగ్ బ్రేక్‌త్రూ.. ముగ్గురికి నోబెల్.!

Nobel Prize 2026 : శాస్త్ర సాంకేతిక రంగంలో ప్రపంచంలోనే అత్యున్నత పురస్కారంగా భావించే నోబెల్ బహుమతుల ప్రకటన పర్వం అత్యంత ఆసక్తికరంగా ప్రారంభమైంది. వైద్య రంగంలో విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణ చేసిన ముగ్గురు ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలకు 2026 సంవత్సరానికి గాను ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ విభాగంలో నోబెల్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించారు. కాంతి ద్వారా నాడీ కణాలను (Nerve Cells) స్వయంగా నియంత్రించే విధానం , 'ఆప్టోజెనెటిక్స్' (Optogenetics) సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసినందుకు గాను అమెరికన్ సైంటిస్ట్ , మానసిక వైద్యుడు, స్టాన్‌ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ కార్ల్ డైసెరోత్‌తో పాటు జర్మన్ శాస్త్రవేత్తలు పీటర్ హెగెమాన్, జార్జ్ నాజెల్‌లను ఈ ప్రతిష్టాత్మక అవార్డు వరించింది. స్టాక్‌హోమ్‌‌లోని కరోలిన్‌స్కా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు చెందిన నోబెల్ అసెంబ్లీ ఈ మేరకు అధికారిక ప్రకటన విడుదల చేసింది.

ఆప్టోజెనెటిక్స్ సాంకేతికత మానవ మెదడులోని సంక్లిష్ట నాడీ వ్యవస్థను అర్థం చేసుకోవడంలో ఒక నూతన అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. మన జ్ఞాపకశక్తి, భావోద్వేగాలు , ప్రవర్తనతో వివిధ నాడీ కణాలు ఎలా అనుసంధానమై ఉన్నాయో తెలుసుకోవడానికి ఇది ఒక అత్యంత ప్రభావవంతమైన సాధనంగా మారింది. సాధారణ భాషలో చెప్పాలంటే, ఈ విధానం ద్వారా నిర్ణీత నాడీ కణాలను కాంతిని ఉపయోగించి స్విచ్ ఆన్ లేదా స్విచ్ ఆఫ్ చేయడం సాధ్యమవుతుంది. మెదడులోని ప్రక్రియలను కేవలం బయటి నుంచి పరిశీలించడమే కాకుండా, కాంతితో కణాల పనితీరును నేరుగా నియంత్రించి, శారీరక, మానసిక మార్పులను నిశితంగా పరిశోధించే అవకాశాన్ని ఈ ఆవిష్కరణ కల్పించింది.

ఈ విప్లవాత్మక ఆవిష్కరణ వెనుక ఒక సుదీర్ఘమైన సైంటిఫిక్ పరిశోధన ఉంది. 'క్లామిడోమోనాస్' అనే ఏకకణ శైవలంలో పీటర్ హెగెమాన్ , జార్జ్ నాజెల్ కలిసి పరిశోధనలు చేస్తున్న సమయంలో 'ఛానల్‌రొడోప్సిన్' అనే కాంతి-సున్నిత ప్రోటీన్‌ను గుర్తించారు. ఈ ప్రోటీన్ పై నీలిరంగు కాంతి పడినప్పుడు ఒక చిన్న ద్వారం తెరుచుకుని, దాని గుండా ఆవేశిత రేణువులు ప్రవహించడం ద్వారా విద్యుత్ సంకేతం సృష్టింపబడుతుందని వారు నిరూపించారు. ఆ తరువాత కార్ల్ డైసెరోత్ ఈ ఆవిష్కరణను నాడీ వ్యవస్థ పరిశోధనలకు అనువర్తించారు. 2005లో ఎలుక నాడీ కణాలలోకి ఈ జన్యువును ప్రవేశపెట్టి నీలిరంగు కాంతితో సంకేతాలను పంపడంలో విజయం సాధించిన ఆయన, 2007 నాటికి సజీవ ఎలుకల మెదడులో కూడా దీనిని విజయవంతంగా అమలు చేసి చూపించారు.

ఈ ఏటి నోబెల్ పురస్కారం కింద విజేతలకు సుమారు రూ.11.5 కోట్ల నగదు బహుమతి లభిస్తుంది, దీనిని ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలు సమానంగా పంచుకుంటారు. కరోలిన్‌స్కా ఇన్‌‌స్టిట్యూట్‌కు చెందిన 50 మంది ప్రొఫెసర్లతో కూడిన నోబెల్ అసెంబ్లీ ఈ ఎంపికను ఖరారు చేసింది. 2026 నోబెల్ పర్వంలో ప్రకటించబడిన మొట్టమొదటి అవార్డు ఇది కాగా, ఈ వారమంతా వరుసగా భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, సాహిత్యం, శాంతి విభాగాలలో బహుమతులను ప్రకటించి, చివరిగా అక్టోబర్ 12న అర్థశాస్త్ర నోబెల్ పురస్కారాన్ని వెల్లడించనున్నారు.