Avakaya: నోరూరించే ఆవకాయలు.. ఒక్కో ప్రాంతానికీ ఒక్కో రుచి! మీ ఫేవరెట్ ఏది?

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఆవకాయ పచ్చడికి ఉన్న ప్రత్యేక స్థానం గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. వేసవి కాలం మొదలవుతూనే మామిడి సీజన్‌ ప్రారంభమై, ప్రతి ఇంట్లో పచ్చళ్ల తయారీ ఒక పండుగలా మారుతుంది. ముఖ్యంగా ఆవకాయ పచ్చడి లేకుండా తెలుగు భోజనం అసంపూర్ణమనే భావన బలంగా ఉంది. పాతకాలం నుంచి వస్తున్న ఈ సంప్రదాయం ఇప్పటికీ అలాగే కొనసాగుతోంది.

చరిత్ర పరంగా చూస్తే ఊరగాయల వినియోగం వేల సంవత్సరాల క్రితమే ప్రారంభమైందని చెబుతారు. అయితే ఆవకాయ తయారీకి ప్రత్యేక గుర్తింపు మాత్రం తెలుగువారిదే. కాలక్రమేణా భౌగోళిక పరిస్థితులు, వాతావరణం, స్థానిక రుచుల ఆధారంగా వివిధ రకాల ఆవకాయలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఉత్తరాంధ్రలో తీపి ఆవకాయలు ప్రాచుర్యం పొందగా, గోదావరి ప్రాంతంలో కారం ఎక్కువగా ఉండే ఆంధ్రా ఆవకాయకు మంచి పేరు ఉంది.

ఈ నేపథ్యంలో తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన కొన్ని ఆవకాయ రకాలతో పాటు వాటి పూర్తి తయారీ విధానం, కావాల్సిన పదార్థాలు ఇలా ఉన్నాయి.

🔸 బెల్లం ఆవకాయ (తీపి-కారం స్పెషల్)

కావాల్సిన పదార్థాలు:

మామిడికాయలు – 4 కిలోలు

కారం – అరకిలో

ఉప్పు – అరకిలో

ఆవపిండి – పావుకిలో

బెల్లం – 2 కిలోలు

నువ్వుల నూనె – తగినంత

తయారీ విధానం:

ముందుగా మామిడికాయలను శుభ్రంగా కడిగి పూర్తిగా తడి లేకుండా తుడవాలి. తరువాత ముక్కలుగా కోసి లోపలి గింజ భాగాన్ని తొలగించాలి. ఇప్పుడు ఒక పెద్ద గిన్నెలో మామిడి ముక్కలను తీసుకుని కారం, ఉప్పు, ఆవపిండి, బెల్లం తురుము వేసి బాగా కలపాలి. ముక్కలు తడిసేలా కొద్దిగా నూనె పోయాలి.

ఈ మిశ్రమాన్ని మూడు రోజుల పాటు మూతపెట్టి ఉంచాలి. ఆ తర్వాత మామిడి ముక్కలను వేరుచేసి మరో మూడు రోజులు ఎండలో ఆరబెట్టాలి. మిగిలిన ఊటను వారం రోజుల పాటు ఎండలో ఉంచితే అది బెల్లం పాకంలా మారుతుంది. ఆ పాకంలో మామిడి ముక్కలను మళ్లీ కలిపి, ముక్కలు పూర్తిగా మునిగేలా నూనె వేసి నిల్వ చేయాలి.

🔸 మెంతి ఆవకాయ (సువాసన రుచి)

కావాల్సిన పదార్థాలు:

పచ్చి మామిడికాయలు – 10

మెంతిపొడి – 150 గ్రాములు

కారం – 150 గ్రాములు

ఉప్పు – 150 గ్రాములు

నువ్వుల నూనె – అర కిలో

ఇంగువ – 1 టీస్పూను

తయారీ విధానం:

మొదట మెంతిపొడి, కారం, ఉప్పు ఒక గిన్నెలో కలపాలి. కడాయిలో నూనె వేడి చేసి ఇంగువ వేయాలి. అది చల్లారిన తర్వాత మసాలా మిశ్రమంలో కలపాలి.

మామిడికాయలను శుభ్రంగా కడిగి పూర్తిగా ఆరబెట్టాలి. తరువాత గుత్తి వంకాయలా కోసి లోపల మసాలా నింపాలి. ఈ మామిడికాయలను జాడీలో పెట్టి ఒక రోజు ఉంచాలి. తర్వాత నూనె వేసి, మరుసటి రోజు మళ్లీ వేడి చేసిన నూనె పోయాలి. ఈ పచ్చడి కిచిడీ వంటి వంటకాలతో అద్భుతంగా ఉంటుంది.

🔸 సంప్రదాయ ఆంధ్ర ఆవకాయ

కావాల్సిన పదార్థాలు:

మామిడికాయ ముక్కలు – 6 కప్పులు

నూనె – 2 కప్పులు

ఆవపిండి – 1 కప్పు

కారం – 1 కప్పు

ఉప్పు – 3/4 కప్పు

మెంతిపొడి – 2 టీస్పూన్లు

వెల్లుల్లి రెబ్బలు – 1/2 కప్పు

తయారీ విధానం:

మామిడికాయలను ఒక గంట నీటిలో నానబెట్టి శుభ్రంగా కడిగి తుడవాలి. ముక్కలుగా కోసి పక్కన పెట్టాలి. ఒక గిన్నెలో ఆవపిండి, మెంతిపొడి, ఉప్పు, కారం, వెల్లుల్లి వేసి బాగా కలపాలి.

మామిడి ముక్కలకు నూనె రాసి ఈ మసాలాలో కలిపి జాడీలో వేయాలి. మూడు రోజులు తర్వాత ఒకసారి కలిపి, నూనె సరిపడా ఉందో చూడాలి. సరైన విధంగా చేస్తే ఈ పచ్చడి సంవత్సరం పాటు నిల్వ ఉంటుంది.

🔸 పులిహోర ఆవకాయ (పులుపు స్పెషల్)

కావాల్సిన పదార్థాలు:

మామిడికాయలు – 4

చింతపండు రసం – 1 కప్పు

నువ్వుల నూనె – 150 గ్రా

పల్లీలు, శెనగపప్పు, మినప్పప్పు – తగినంత

కారం, ఉప్పు – తగినంత

ఇంగువ, కరివేపాకు – తగినంత

తయారీ విధానం:

నూనెలో పల్లీలు, పప్పులు వేయించి తాలింపు చేయాలి. తరువాత అల్లం, పచ్చిమిర్చి వేసి వేయించాలి. చింతపండు రసం పోసి మసాలాలు వేసి మరిగించాలి. చివరగా మామిడి ముక్కలు వేసి కలిపి చల్లారిన తర్వాత నిల్వ చేయాలి. ఈ పచ్చడి నెలరోజుల పాటు బాగుంటుంది.

🔸 మాగాయ (ఎండపచ్చడి స్పెషల్)

కావాల్సిన పదార్థాలు:

మామిడికాయలు – 10

కారం – 1 కప్పు

ఉప్పు – 1 కప్పు

మెంతులు – 4 టీస్పూన్లు

నూనె – అర కిలో

వెల్లుల్లి – తగినంత

తయారీ విధానం:

మామిడికాయలను సన్నగా కోసి ఉప్పు, పసుపుతో కలిపి మూడు రోజులు ఉంచాలి. వచ్చిన రసాన్ని వేరుచేసి ముక్కలను ఎండలో ఆరబెట్టాలి. తర్వాత మసాలాలు, రసం, నూనె కలిపి ముక్కల్లో వేసి నిల్వ చేయాలి. వారం రోజుల్లో మాగాయ సిద్ధమవుతుంది.

🔸 నువ్వుల ఆవకాయ (ఆరోగ్యకర రుచి)

కావాల్సిన పదార్థాలు:

మామిడికాయ ముక్కలు – 2 కిలోలు

నువ్వులు – అరకిలో

కారం – అరకిలో

ఉప్పు – అరకిలో

ఆవపిండి – 100 గ్రా

అల్లం వెల్లుల్లి పేస్ట్ – అరకప్పు

తయారీ విధానం:

నువ్వులను వేయించి పొడి చేయాలి. అన్ని మసాలాలను కలిపి మామిడి ముక్కల్లో వేసి బాగా కలపాలి. జాడీలో వేసి నూనెతో ముంచి నిల్వ చేయాలి.

ముగింపు:

ఆవకాయ పచ్చడులు తెలుగు వంటకాలలో మాత్రమే కాదు, సంస్కృతిలో కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా నిలిచాయి. ఒక్కో ప్రాంతానికి ఒక్కో రుచి, ఒక్కో ప్రత్యేకత ఉండటం వల్ల ఈ పచ్చళ్లు మరింత ప్రాచుర్యం పొందాయి. సరైన విధానంలో తయారు చేస్తే ఈ పచ్చళ్లు సంవత్సరం పాటు నిల్వ ఉండి భోజనానికి అపూర్వమైన రుచిని అందిస్తాయి.