దీపావళి టపాసులతో చెవులకు డేంజర్.. 125 డెసిబుల్స్‌ శబ్దం ఎంత ప్రమాదకరమో తెలుసా?

దీపావళి పండుగ వచ్చిందంటే చాలు ఇళ్ల ముందు దివ్యమైన దీపాల వెలుగులు, వీధుల్లో మిన్నుముట్టే బాణసంచా మోతలు పండుగ వాతావరణాన్ని నింపుతాయి. చిన్నారుల నుంచి వృద్ధుల వరకు అందరూ ఎంతో ఉత్సాహంగా టపాసులు కాల్చుతూ ఆనందంగా గడుపుతారు. అయితే మనం పండుగ ఉత్సాహంలో కాల్చే టపాసుల శబ్దం మన శ్రవణ వ్యవస్థపై, ముఖ్యంగా చెవులపై ఎలాంటి తీవ్రమైన మానసిక, శారీరక ప్రభావాన్ని చూపుతుందో చాలామందికి తెలియదు.

భారతీయ చట్టాల ప్రకారం టపాసుల శబ్ద తీవ్రత 125 డెసిబుల్స్ (dB) వరకు ఉండేందుకు అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, చట్టం సమ్మతించినంత మాత్రాన అది మన చెవులకు సురక్షితమని భావించకూడదని ఆరోగ్య మరియు శబ్ద నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా నవంబర్ 8న దీపావళి వేడుకలు జరగనున్న నేపథ్యంలో టపాసులకు దగ్గరగా నిలబడి కాల్చడం వల్ల వినికిడి శక్తి శాశ్వతంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

శబ్ద తీవ్రతను కొలిచే ప్రమాణాన్ని డెసిబుల్ అంటారు. సాధారణంగా ఇద్దరు వ్యక్తులు పక్కపక్కనే మాట్లాడుకునేటప్పుడు శబ్దం 60 డెసిబుల్స్ వరకు ఉండగా, రద్దీగా ఉండే రోడ్లపై వాహనాల హోరు 85 డెసిబుల్స్‌గా నమోదవుతుంది. అదే టపాసుల శబ్దం ఏకంగా 125 డెసిబుల్స్ దాటిపోతుంది. ప్రతి 10 డెసిబుల్స్ పెరిగినప్పుడు శబ్ద తీవ్రత పది రెట్లు పెరుగుతుంది కాబట్టి ఈ వ్యత్యాసాన్ని తక్కువగా అంచనా వేయకూడదు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఒకేసారి వచ్చే ఆకస్మిక శబ్దం గరిష్ట స్థాయి పెద్దలకు 140 డెసిబుల్స్, పిల్లలకు 120 డెసిబుల్స్ మించకూడదు. టపాసు శబ్దాన్ని నాలుగు మీటర్ల దూరంలో కొలుస్తారు కాబట్టి, సగం దూరం తగ్గిన ప్రతిసారీ శబ్ద తీవ్రత 6 డెసిబుల్స్ చొప్పున పెరుగుతూ అర మీటరు దూరంలో ఏకంగా 143 డెసిబుల్స్‌కు చేరుకుంటుంది. అంటే టపాసులను చేతిలో పట్టుకుని కాల్చడం లేదా దగ్గరగా వంగి నిలబడటం వల్ల చెవులపై దారుణమైన ధ్వని ఒత్తిడి పడుతుంది.

మన చెవి లోపల ఉండే కాక్లియాలోని దాదాపు 15 వేల సూక్ష్మ వెంట్రుకల్లాంటి కణాలు శబ్దాన్ని మెదడుకు చేరే సంకేతాలుగా మారుస్తాయి. సాధారణ శబ్దాలు వీటిపై పెద్దగా ఒత్తిడి తీసుకురావు. కానీ టపాసులు దగ్గరగా పేలినప్పుడు వెలువడే 'ఇంపల్స్ నాయిస్' కారణంగా కొన్నిసార్లు కర్ణభేరి చిట్లిపోవడం లేదా కాక్లియాలోని కణాలు దెబ్బతినడం జరుగుతుంది. చెవిలోని అకౌస్టిక్ రిఫ్లెక్స్ కండరాలు స్పందించే లోపే టపాసు ఆకస్మికంగా క్షణంలో పేలిపోవడమే దీనికి ప్రధాన కారణం.

కాక్లియాలోని నాశనమైన కణాలు మళ్లీ పెరగవు కాబట్టి దీనివల్ల శాశ్వతంగా చెవుడు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల టపాసులు పేల్చే ప్రదేశానికి కనీసం 4 నుంచి 5 మీటర్ల దూరంలో ఉండాలని, ఫోమ్ ఇయర్ ప్లగ్స్ లేదా ఇయర్ మఫ్స్ ధరించాలని, పండుగ తర్వాత చెవుల్లో నొప్పి లేదా మోత అనిపిస్తే స్వయం వైద్యం చేయకుండా వెంటనే ఈఎన్‌టీ (ENT) నిపుణులను సంప్రదించాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.