Fouzia Dastango: డిజిటల్ యుగంలోనూ కథల మాయను చాటుతున్న ఫౌజియా దాస్తాంగో

భారతదేశంలో శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన ఉర్దూ మౌఖిక కథా వాచక కళ దాస్తాన్‌గోయికి కొత్త ఊపిరి పోసిన వ్యక్తిగా ఫౌజియా దాస్తాంగో గుర్తింపు పొందారు. దేశంలోని తొలి మహిళా దాస్తాంగోగా పేరొందిన ఆమె గత రెండు దశాబ్దాలుగా ఈ కళను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తూ దేశ విదేశాల్లో 500కు పైగా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

ఒకప్పుడు పురుషులకే పరిమితమైన ఈ కథా వాచక కళలో అడుగుపెట్టిన ఫౌజియా అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొని తనకంటూ ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. మహిళలకు కూడా ఈ రంగంలో స్థానం కల్పించాలనే లక్ష్యంతో ఆమె కృషి కొనసాగిస్తున్నారు.

మహాభారతం, మీనా కుమారి, మధుబాల, గురుదత్, కబీర్, ఖుస్రూ, రాముడు, మహాత్మా గాంధీ వంటి విభిన్న అంశాలపై ఆమె కథా ప్రదర్శనలు రూపొందించారు. పురాణాలు, చరిత్ర, కవిత్వం, భారతీయ సినీ ప్రపంచాన్ని ఒకే వేదికపై కథల రూపంలో ప్రేక్షకులకు అందిస్తున్నారు.

ఈ సేవలకు గుర్తింపుగా కేంద్ర మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆమెను "ఫస్ట్ లేడీస్" జాబితాలో చేర్చింది. అలాగే కరమ్‌వీర్ చక్ర అవార్డు, ఠాగూర్ వెటరన్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు వంటి గౌరవాలు కూడా ఆమె అందుకున్నారు.

ప్రముఖ దర్శకుడు గురుదత్‌పై రూపొందించిన తన దాస్తాన్ గురించి ఫౌజియా మాట్లాడుతూ, ఆయన చిత్రాల్లో కనిపించే భావోద్వేగాలు, ఒంటరితనం, ఆశ, ప్రేమ, ఆవేదన ప్రతి తరానికి అనుభూతి కలిగిస్తాయని చెప్పారు. గురుదత్ జీవిత ప్రయాణాన్ని కథా రూపంలో ప్రేక్షకులకు అందించేందుకు విస్తృతంగా పరిశోధన చేసినట్లు వెల్లడించారు.

డిజిటల్ యుగంలో కూడా దాస్తాన్‌గోయికి ప్రత్యేక స్థానం ఉందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. వేగంగా మారుతున్న సోషల్ మీడియా కాలంలో కథను ఓపికగా వినే సంస్కృతిని ఈ కళ తిరిగి గుర్తు చేస్తుందని పేర్కొన్నారు. ఇది కేవలం సంప్రదాయ కళను కాపాడటమే కాకుండా, భారతీయ సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కొత్త తరాలకు చేరవేసే వేదికగా నిలుస్తోందని అన్నారు.

ప్రతి దాస్తాన్‌ను రూపొందించే ముందు చారిత్రక గ్రంథాలు, సాహిత్యం, స్మృతులు, పాత ఆధారాలను అధ్యయనం చేసి, అనేక దఫాల చర్చలు, సాధనల తర్వాతే ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకువస్తామని ఫౌజియా తెలిపారు.

ప్రదర్శన కళల్లోకి రావాలనుకునే యువతకు ఆమె కీలక సందేశం ఇచ్చారు. తమ స్వరాన్ని నమ్మాలని, కథలు చెప్పేందుకు ఎవరైనా అనుమతి ఇచ్చే వరకు వేచి ఉండొద్దని సూచించారు. క్రమశిక్షణతో పాటు సంస్కృతికి అనుసంధానంగా ఉంటూ కొత్త ఆలోచనలను స్వీకరిస్తే కళ ద్వారా సమాజంలో మార్పు తీసుకురావచ్చని ఆమె పేర్కొన్నారు.