Bonalu: బోనం అంటే ఒక్కటికాదు...తెలంగాణలో ఎన్ని రకాలైన బోనాలున్నాయో తెలుసా?
తెలంగాణలో ఐదారు రకాలైన బోనాలను సమర్పిస్తారు. ఇలా ఎందుకు ఇన్ని రకాలైన బోనాలు సమర్పిస్తారు... వాటి విశిష్టత ఏమిటో తెలుసుకుందాం.
Bonalu: తెలంగాణ జీవన సంస్కృతికి, ఆత్మగౌరవానికి అత్యున్నత ప్రతీక ఆషాఢమాస బోనాల జాతర. పల్లె నుండి పట్నం దాకా ఊరూరా గ్రామదేవతలను భక్తిశ్రద్ధలతో కొలిచే పవిత్రమైన సమయం ఇది. బోనం అంటే క్లుప్తంగా ‘భోజనం’ అని అర్థం. అయితే, అమ్మవారికి సమర్పించే బోనం అంటే కేవలం ఒక్క రకం మాత్రమే కాదు. ప్రకృతి ప్రసాదించిన వనరులను బట్టి, ఆచారాలను బట్టి భక్తులు దాదాపు ఐదారు రకాల విశిష్టమైన బోనాలను పల్లె దేవతలకు నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అన్నం సమృద్ధికి చిహ్నమైతే, బోనంపై వెలిగించే జ్యోతి జ్ఞానానికి సంకేతం. ప్రతి బోనం వెనుక ఒక ప్రత్యేకమైన లౌకిక, ఆధ్యాత్మిక గూఢార్థం దాగి ఉంది.
తీపి, చలవ బోనాలు ... కుటుంబ సౌభాగ్య సంకేతాలు
బాగా ఉడికించిన అన్నంలో నాణ్యమైన బెల్లాన్ని కలిపి ఈ బోనాన్ని తయారు చేస్తారు. ఇది కుటుంబ జీవితంలో మాధుర్యానికి, మానసిక ప్రశాంతతకు, సత్సంబంధాలకు సంకేతంగా నిలుస్తుంది. అన్నంలో స్వచ్ఛమైన పెరుగును కలిపి సమర్పించే ఈ బోనం లోక కల్యాణానికి, శాంతికి, శుభతకు సూచిక. ఇది వేసవి తాపాన్ని తగ్గించే చలవకు ప్రతీక.
ప్రకృతి బోనాలు ... జీవన శక్తికి ఆరాధన
అన్నంలో గోంగూర, కొత్తిమీర వంటి ఆకుకూరలను కలిపి వండే వినూత్న బోనం ఇది. ఈ పచ్చదనం సృష్టిలోని జీవన శక్తికి, ప్రకృతి మాత కరుణకు నిదర్శనం. పాత నల్ల చింతపండు రసంతో అన్నాన్ని వండి ప్రత్యేక నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఇది శతాబ్దాలుగా వస్తున్న ఒక విలక్షణమైన గ్రామీణ సాంప్రదాయం.
రక్షణ, శక్తి స్వరూపాలు ... పసుపు, కుంకుమల అలంకరణ
సాధారణ అన్నంతో బోనం చేసి, దానిపై నిమ్మ ఆకులు లేదా పసుపు ఆకులను కప్పుతారు. ఇది ప్రకృతి సిద్ధమైన రక్షణకు, పవిత్రతకు చిహ్నం. బోనం కుండ చుట్టూ దైవిక శక్తికి, స్త్రీమూర్తులకు ప్రతిరూపమైన పసుపు, కుంకుమలతో అలంకరించి, దానిపై భక్తి-త్యాగాలకు ప్రతీకగా జ్యోతిని వెలిగించి ముత్తైదువులు ఆలయానికి తరలివెళ్తారు. లౌకిక ఇబ్బందుల వల్ల ఇంతటి సంప్రదాయ బోనాలను సమర్పించలేని వారు సైతం, ఆషాఢమాసంలో భక్తితో గ్రామదేవత ఆలయానికి వెళ్లి దీపం వెలిగించి, కొబ్బరికాయ కొట్టినా ఆ చల్లని తల్లి సంతోషించి సదా కాపాడుతుందని పండితులు చెబుతున్నారు.




