Dev Uthani Ekadashi 2026: దేవుత్థాన ఏకాదశి నుంచే పెళ్లిళ్ల సీజన్‌ ప్రారంభం... ఎందుకంటే

Dev Uthani Ekadashi 2026: హిందూ సంప్రదాయంలో కొన్ని పర్వదినాలకు ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా, కుటుంబ జీవితానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కూడా ఉంటుంది. అలాంటి విశిష్టమైన పర్వదినాల్లో దేవుత్థాన ఏకాదశి ఒకటి. సాధారణంగా ఈ ఏకాదశి రాగానే దేశవ్యాప్తంగా పెళ్లిళ్లు, గృహప్రవేశాలు, ఇతర శుభకార్యాల సందడి మొదలవుతుంది. నాలుగు నెలలుగా వాయిదా పడిన వివాహాది శుభకార్యాలకు ఈ పర్వదినం తర్వాత మళ్లీ ముహూర్తాలు పెట్టుకోవడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. దీనికి ప్రధాన కారణం చాతుర్మాస వ్రతంతో ముడిపడి ఉంది. హిందూ పురాణాల ప్రకారం ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి రోజున శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి వెళ్లి, కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి రోజున మేల్కొంటాడు. విష్ణుమూర్తి నిద్ర నుంచి మేల్కొనే ఈ పవిత్రమైన రోజునే దేవుత్థాన ఏకాదశి లేదా ప్రబోధిని ఏకాదశి అని పిలుస్తారు. దేవుత్థాన అంటే దేవుడు మేల్కొనడం అని అర్థం. శ్రీమహావిష్ణువు తిరిగి మేల్కొనడంతో శుభకార్యాలకు అనుకూల సమయం ప్రారంభమవుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.

చాతుర్మాసం ముగియగానే పెళ్లిళ్లు ఎందుకు?

ఆషాఢ మాసం నుంచి కార్తీక మాసం వరకు ఉండే నాలుగు నెలల కాలాన్ని చాతుర్మాసం అంటారు. ఈ సమయంలో శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలో ఉంటాడని పురాణాలు చెబుతాయి. అందుకే ఈ కాలంలో వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు వంటి ప్రధాన శుభకార్యాలను సాధారణంగా నిర్వహించరు. ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు, ఉపవాసాలు, పూజలు, దానధర్మాలకు ఈ నాలుగు నెలల్లో ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. కార్తీక శుక్ల ఏకాదశితో చాతుర్మాసం ముగిసి, విష్ణుమూర్తి మేల్కొన్న సందర్భంగా వివాహాది శుభకార్యాలకు మళ్లీ శ్రీకారం చుడతారు. అందుకే దేవుత్థాన ఏకాదశిని పెళ్లిళ్ల సీజన్‌కు ప్రారంభ సూచికగా భావిస్తారు. అయితే ఏకాదశి వచ్చిందని ప్రతి రోజూ వివాహ ముహూర్తం ఉంటుందని కాదు. పంచాంగంలోని తిథి, నక్షత్రం, యోగం, లగ్నం ఆధారంగా పురోహితులు శుభముహూర్తాలను నిర్ణయిస్తారు.

దేవుత్థాన ఏకాదశి రోజున తులసి కల్యాణం ఎందుకు చేస్తారు?

దేవుత్థాన ఏకాదశి తర్వాత వచ్చే ద్వాదశి రోజుకు కూడా ఎంతో ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ రోజున తులసి కల్యాణం నిర్వహించడం హిందూ సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన ఆచారం. తులసి మొక్కను మహాలక్ష్మి స్వరూపంగా భావిస్తారు. శ్రీమహావిష్ణువు రూపమైన శాలిగ్రామంతో తులసికి వివాహం జరిపిస్తారు. ఈ వేడుకను తులసి వివాహం అని పిలుస్తారు. ఈ కల్యాణం జరిగిన తర్వాతే చాలా ప్రాంతాల్లో వివాహాది శుభకార్యాల నిర్వహణకు మరింత ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. తులసి వివాహం నిర్వహించడం వల్ల కుటుంబంలో సుఖసంతోషాలు, ఐశ్వర్యం కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం.

దేవుత్థాన ఏకాదశి వ్రతం ఎలా ఆచరించాలి?

ఈ రోజున తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి తలస్నానం చేసి శ్రీమహావిష్ణువును పూజిస్తారు. చెరకు గడలతో ప్రత్యేక మండపాన్ని ఏర్పాటు చేసి విష్ణుమూర్తికి పూజలు చేయడం కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆచారంగా ఉంది. పూజ సమయంలో తులసి దళాలు, పండ్లు, పూలు, స్వీట్లు సమర్పిస్తారు. భక్తులు విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, భాగవత కథలు, పురాణ పఠనం చేస్తారు. భజనలు, కీర్తనలతో స్వామివారిని స్మరిస్తారు. ఉపవాసం ఉండేవారు తమ శక్తిని బట్టి నిరాహారంగా లేదా పండ్లు, పాలు తీసుకుంటూ వ్రతం ఆచరిస్తారు. స్వామివారికి నైవేద్యంగా బియ్యంతో చేసిన పరమాన్నం లేదా సూజీ హల్వా సమర్పించడం కూడా ఆనవాయితీగా ఉంది. మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథిలో పారణ చేసి ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు.

2026లో దేవుత్థాన ఏకాదశి ఎప్పుడు?

2026లో నవంబర్ 20, శుక్రవారం స్మార్త సంప్రదాయం ప్రకారం దేవుత్థాన ఏకాదశి వ్రతం ఆచరిస్తారు. వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించేవారు నవంబర్ 21, శనివారం వ్రతం పాటిస్తారు. ఏకాదశి తిథి నవంబర్ 20 ఉదయం 7:15 గంటలకు ప్రారంభం అవుతుంది. ఇక తిథి ముగింపు నవంబర్ 21 ఉదయం 6:31 గంటలకు ఉంటుంది. స్మార్త పారణ సమయం నవంబర్ 21 మధ్యాహ్నం 1:11 నుంచి 3:18 గంటల వరకు, అదేవిధంగా వైష్ణవ పారణ సమయం నవంబర్ 22 ఉదయం 6:49 నుంచి 8:56 గంటల వరకు ఉంటుంది.