Dussehra: రెండు పండుగలు ఒకేరోజు...అమ్మవారిని ఇలా పూజిస్తే ఏం జరుగుతుందో తెలుసా?
2026 అక్టోబర్ 19న దుర్గాష్టమి, మహర్నవమి ఒకే రోజు రావడం విశేషం. అమ్మవారికి ఏ రంగు వస్త్రం సమర్పించాలి? ఎలాంటి పూలు, నైవేద్యాలు పెట్టాలి? పూజా విధానం, మంత్రాలు, ఆయుధ పూజ ప్రాముఖ్యత తెలుసుకుందాం.
Dussehra: దసరా శరన్నవరాత్రుల్లో దుర్గాష్టమి, మహర్నవమి పర్వదినాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఈ రెండు రోజుల్లోనూ జగన్మాతను భిన్న రూపాల్లో ఆరాధిస్తూ భక్తులు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. అయితే 2026లో తిథుల మార్పు కారణంగా అక్టోబర్ 19, సోమవారం ఒకే రోజు దుర్గాష్టమి, మహర్నవమి ఆచరించే సందర్భం ఏర్పడింది. దీంతో ఉదయం దుర్గాదేవిని, సాయంత్రం మహిషాసురమర్దినిని దర్శించుకునే అవకాశం భక్తులకు లభించనుంది. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన కనకదుర్గమ్మను ఈ రెండు రూపాల్లో దర్శించుకోవడం విశేషంగా నిలవనుంది. అమ్మవారి అనుగ్రహం కోసం ఈ రోజున ఎలాంటి పూజలు చేయాలి? ఏ పూలు సమర్పించాలి? ఎలాంటి నైవేద్యాలు పెట్టాలి? ఏ మంత్రాలను పఠించాలి? తెలుసుకుందాం.
తిథుల కలయికతో ఒకే రోజు రెండు పర్వదినాలు
తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం ఆశ్వయుజ మాస శుక్లపక్ష అష్టమిని దుర్గాష్టమిగా, నవమిని మహర్నవమిగా జరుపుకుంటారు. 2026 అక్టోబర్ 18 ఆదివారం ఉదయం 5:26 గంటలకు ప్రారంభమైన అష్టమి తిథి, అక్టోబర్ 19 సోమవారం ఉదయం 7:28 గంటల వరకు కొనసాగుతుంది. ఆ తర్వాత నవమి తిథి ప్రారంభమై అక్టోబర్ 20 మంగళవారం ఉదయం 9:11 గంటల వరకు ఉంటుంది. ఈ తిథుల సమయాల నేపథ్యంలో అక్టోబర్ 19న రెండు పర్వదినాలను ఆచరించే సంప్రదాయం ఏర్పడింది. అయితే పూజా సమయాలు, ఆచారాలు ప్రాంతీయ పంచాంగాలను బట్టి మారవచ్చు.
దుర్గాష్టమి.. దుర్గతులను తొలగించే జగన్మాత ఆరాధన
దుర్గాష్టమిని మహాష్టమి అని కూడా పిలుస్తారు. దుష్టశక్తులపై దైవశక్తి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా ఈ పర్వదినాన్ని భావిస్తారు. దుర్గాదేవి అనుగ్రహం వల్ల భయాలు తొలగి, మనిషిలో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. జ్యోతిష్య సంప్రదాయాల్లో దుర్గాదేవి ఆరాధనకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది. ముఖ్యంగా రాహు, కేతు గ్రహాలకు సంబంధించిన ప్రతికూలతలు తొలగాలని కోరుకునేవారు అమ్మవారిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. అయితే పూజలు గ్రహదోషాలను తప్పనిసరిగా తొలగిస్తాయని భావించకుండా, వాటిని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసంగా చూడాలి.
దుర్గాష్టమి పూజా విధానం
ఈ రోజున ఉదయాన్నే స్నానం చేసి, ఇంటిని శుభ్రం చేసుకుని అమ్మవారిని భక్తితో పూజించవచ్చు. సంప్రదాయం ప్రకారం దుర్గాదేవికి ఎరుపు రంగు వస్త్రం సమర్పించి, ఎర్ర గులాబీలతో అలంకరిస్తారు. నిమ్మకాయ పులిహోరను నైవేద్యంగా సమర్పించే ఆచారం కూడా ఉంది. అమ్మవారి ముందు దీపం వెలిగించి “ఓం శ్రీ దుర్గాయై నమః” అనే మంత్రాన్ని 108 సార్లు పఠించవచ్చు. పూజలో ఆడంబరాల కంటే మనసులోని భక్తి, ప్రశాంతత, సద్భావన ముఖ్యమని పెద్దలు చెబుతారు.
మహర్నవమి.. మహిషాసురమర్దిని ఆరాధన
మహర్నవమి నాడు జగన్మాతను మహిషాసురమర్దినిగా పూజిస్తారు. పురాణ కథనం ప్రకారం మహిషాసురుడనే రాక్షసుడి దురాగతాలను అంతం చేసి, లోకాలకు శాంతిని ప్రసాదించిన అమ్మవారి విజయాన్ని ఈ పర్వదినం గుర్తుచేస్తుంది. అన్యాయంపై ధర్మం, అహంకారంపై వినయం, చెడుపై మంచితనం సాధించే విజయానికి అమ్మవారి మహిషాసురమర్దిని రూపం ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
ఆయుధ పూజ ఎందుకు చేస్తారు?
మహర్నవమి సందర్భంగా ఆయుధ పూజ నిర్వహించడం ప్రత్యేక ఆచారం. జీవనోపాధికి ఉపయోగపడే పనిముట్లు, వాహనాలు, పుస్తకాలు, సంగీత వాయిద్యాలు, వృత్తికి సంబంధించిన పరికరాలను శుభ్రం చేసి పూలతో అలంకరిస్తారు. వాటికి పూజ చేసి తమ పనుల్లో విజయం, అభివృద్ధి కలగాలని ప్రార్థిస్తారు. మనకు ఉపాధిని అందించే వస్తువులను గౌరవించడం, వాటిని బాధ్యతతో ఉపయోగించడం ఈ ఆచారంలోని ముఖ్యమైన సందేశం.
మహర్నవమి పూజలో వస్త్రం, పూలు, నైవేద్యం
సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి మహిషాసురమర్దిని రూపంలోని అమ్మవారికి ఆకుపచ్చ రంగు వస్త్రాన్ని సమర్పించవచ్చు. వివిధ రకాల పూలతో అలంకరించి, చక్రపొంగలి, గారెలను నైవేద్యంగా పెట్టే ఆచారం ఉంది. ఈ రోజున ప్రసిద్ధమైన “అయిగిరి నందిని” స్తోత్రాన్ని పఠించవచ్చు. ముఖ్యంగా “జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని” అనే స్తోత్ర పంక్తులు అమ్మవారి పరాక్రమాన్ని, దుష్టశక్తులపై ఆమె సాధించిన విజయాన్ని స్మరింపజేస్తాయి.
రెండు పర్వదినాల సందేశం ఒక్కటే!
దుర్గాష్టమి మనలోని భయాలను అధిగమించే ధైర్యాన్ని గుర్తుచేస్తే, మహర్నవమి కష్టాలను ఎదుర్కొని విజయం సాధించే స్ఫూర్తిని అందిస్తుంది. అక్టోబర్ 19న ఈ రెండు పర్వదినాలను ఆచరించే భక్తులు తమ కుటుంబం సుఖసంతోషాలతో ఉండాలని, ఆరోగ్యం, శాంతి, అభివృద్ధి కలగాలని జగన్మాతను ప్రార్థించవచ్చు. అమ్మవారికి పూజ చేయడం అంటే కేవలం నైవేద్యాలు సమర్పించడం మాత్రమే కాదు. మనసులోని అసూయ, కోపం, అహంకారాన్ని తగ్గించుకుని, ఇతరులకు మేలు చేసే ఆలోచనలతో ముందుకు సాగడం కూడా ఆరాధనలో భాగమే. ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసంతో పాటు ఈ మంచి లక్షణాలను జీవితంలో పాటించినప్పుడే పండుగ సందేశం సార్థకమవుతుంది.




