Kanipakam Vinayaka: బల్కంపేటలాగే కాణిపాకం వినాయకుడు కూడా బావిలోనే... ఒక్కసారి దర్శించుకుంటే చాలు

Kanipakam Vinayaka: వినాయకుడి ఆలయాలు ఎన్నో ఉంటాయి. కానీ బావిలో స్వయంభువుగా వెలసిన వినాయకుడు, ఇప్పటికీ ఆ నీటిలోనే కొంత భాగం కనిపించేలా ఉండే క్షేత్రం మాత్రం అరుదు. ఆ ప్రత్యేకతే కాణిపాకం శ్రీ వరసిద్ధి వినాయక స్వామి ఆలయానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. చిత్తూరు జిల్లాలోని ఈ పుణ్యక్షేత్రం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగానే కాకుండా, ఎన్నో ఆసక్తికరమైన విశేషాలకు నిలయంగా నిలిచింది.

బావిలో వెలసిన స్వయంభువు

ఆలయ స్థల పురాణం ప్రకారం కాణిపాకంలోని వినాయకుడు ఎవరో ప్రతిష్ఠించిన విగ్రహం కాదు. ఒకప్పుడు నీరు లేని బావిని లోతుగా తవ్వుతున్న సమయంలో స్వామివారి విగ్రహం బయటపడినట్లు చెబుతారు. ఆశ్చర్యకరంగా ఆ విగ్రహం ఉన్న ప్రాంతం నుంచి నీరు ఉబికి రావడంతో బావి నిండిపోయిందని భక్తుల విశ్వాసం. నేటికీ గర్భగుడిలోని బావిలో నీరు కనిపిస్తూనే ఉంటుంది. స్వామివారి విగ్రహం కొంత భాగం నీటిలో ఉండటం ఈ ఆలయానికి ప్రధాన ఆకర్షణగా మారింది. అందుకే కాణిపాకం దర్శనానికి వచ్చే భక్తుల్లో చాలామంది ఈ ప్రత్యేకతను ప్రత్యక్షంగా చూడాలని ఆసక్తి చూపుతారు.

ముగ్గురు అన్నదమ్ముల కథ

కాణిపాకం స్వయంభు వినాయకుడి ఆవిర్భావానికి సంబంధించి ప్రచారంలో ఉన్న స్థల పురాణం మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. గతంలో ఈ ప్రాంతంలో ముగ్గురు అన్నదమ్ములు వ్యవసాయం చేసేవారని చెబుతారు. వారికి శారీరక వైకల్యాలు ఉన్నట్లు కథనం. వేసవిలో పొలంలోని బావి ఎండిపోవడంతో నీటి కోసం దాన్ని మరింత లోతుగా తవ్వడం ప్రారంభించారు. అప్పుడు గునపానికి ఏదో గట్టిగా తగిలినట్లు అనిపించిందని, అక్కడి నుంచి రక్తం రావడంతో వారు ఆశ్చర్యపోయారని స్థల పురాణం చెబుతుంది. ఆ తర్వాత అక్కడ వినాయకుని రూపం కనిపించిందని, స్వామిని ప్రార్థించిన అనంతరం ముగ్గురు అన్నదమ్ములకు వారి లోపాలు తొలగిపోయాయని విశ్వాసం. ఈ ఘటనతో ఆ ప్రాంత ప్రజల్లో వినాయకుడిపై భక్తి మరింత పెరిగిందని చెబుతారు. భక్తులు సమర్పించిన కొబ్బరికాయల నీటితో బావి నిండిపోయిందనే కథ కూడా కాణిపాకం స్థల పురాణంలో కనిపిస్తుంది.

‘కాణిపాకం’ అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

‘కాణిపాకం’ అనే పేరుకు కూడా స్థానికంగా ప్రత్యేకమైన వివరణ ఉంది. వ్యవసాయ భూమిలో నీరు ప్రవహించే ప్రాంతాన్ని సూచించే పదంతో ఈ పేరు ఏర్పడిందని చెబుతారు. నీటితో కళకళలాడే పంట పొలాలతో ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు ప్రసిద్ధి చెందినట్లు స్థానిక కథనాలు చెబుతున్నాయి.

సత్య ప్రమాణాలకు ప్రసిద్ధి

కాణిపాకం వినాయకుడికి మరో ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. సత్య ప్రమాణాల దేవుడిగా స్వామివారిని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఆలయ పరిసరాల్లోని పవిత్ర జలాల్లో స్నానం చేసి, వినాయకుడి సాక్షిగా నిజం చెప్పే సంప్రదాయం చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో ఉందని చెబుతారు. స్థానికంగా వివాదాలు ఏర్పడిన సందర్భాల్లో కూడా స్వామివారి ముందు ప్రమాణం చేయించే ఆచారం ఉండేదని ప్రచారం ఉంది. వినాయకుడి ముందు అబద్ధం చెప్పడానికి ప్రజలు భయపడేవారని, నిజం ఒప్పుకునే విశ్వాసం ఉండేదని స్థానిక కథనాలు పేర్కొంటాయి. బ్రిటిష్ పాలనా కాలంలో కూడా కాణిపాకం ఆలయంలో చేసిన ప్రమాణాలకు ప్రాధాన్యత ఉండేదన్న కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అయితే దీనికి సంబంధించిన చారిత్రక ఆధారాలను వేర్వేరుగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

11వ శతాబ్దం నాటి ఆలయం

కాణిపాకం ఆలయ నిర్మాణానికి 11వ శతాబ్దం నాటి చోళుల కాలంతో సంబంధం ఉందని చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. కుళోత్తుంగ చోళ మహారాజు కాలంలో ఆలయ అభివృద్ధి జరిగినట్లు పేర్కొంటారు. ప్రధాన వినాయక ఆలయంతో పాటు పరిసరాల్లో మణికంటేశ్వర ఆలయం, శ్రీ వరదరాజ స్వామి ఆలయం, ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం వంటి పలు దేవాలయాలు ఉన్నాయి. శివుడు, షణ్ముఖుడు, దుర్గాదేవి వంటి దేవతా విగ్రహాలు కూడా భక్తులకు దర్శనమిస్తాయి.

వినాయక నవరాత్రుల్లో ప్రత్యేక సందడి

వినాయక నవరాత్రుల సమయంలో కాణిపాకంలో భక్తుల రద్దీ మరింత పెరుగుతుంది. బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భంగా ఆలయ పరిసరాలు ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంతో కళకళలాడుతాయి. దూర ప్రాంతాల నుంచి కూడా భక్తులు తరలివచ్చి వరసిద్ధి వినాయకుడిని దర్శించుకుంటారు. బావిలో వెలసిన స్వయంభు రూపం, నిరంతరం నీరు ఉండటం, సత్య ప్రమాణాల సంప్రదాయం వంటి అంశాలు కాణిపాకం ఆలయాన్ని ఇతర వినాయక క్షేత్రాల కంటే ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతున్నాయి. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి వెళ్లిన ప్రతి భక్తుడికి దర్శనంతో పాటు ఒక ప్రత్యేక అనుభూతి మిగులుతుంది.