Koti Somavaram 2026: కోటి సోమవారం రోజున ఇలా పూజిస్తే...అశ్వమేధయాగం చేసినంత పుణ్యఫలం...ఎలానో తెలుసా?
కోటి సోమవారం 2026 నవంబర్ 16న వచ్చింది. ఈ పవిత్రమైన రోజున నదీస్నానం, శివారాధన, దీపదానం, ఉపవాసం, అన్నదానం వంటి 8 కార్యక్రమాలు ఆచరిస్తే విశేష పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. కోటి సోమవారం విశిష్టత గురించి తెలుసుకుందాం.
Koti Somavaram 2026: కార్తిక మాసంలో శివారాధనకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. ముఖ్యంగా ఈ మాసంలో వచ్చే సోమవారాలు, పౌర్ణమి, ఏకాదశి వంటి పర్వదినాలను భక్తులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. అయితే కార్తిక మాసంలో వచ్చే అన్ని పర్వదినాల్లో కోటి సోమవారానికి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఈ రోజున శివుడిని ఆరాధించడంతో పాటు కొన్ని ప్రత్యేక ధార్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తే విశేష పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా కన్యాదానం చేయడం అశ్వమేధ యాగం చేసినంత ఫలాన్ని ఇస్తుందని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాల్లో ప్రస్తావన ఉంది. మరి కోటి సోమవారం వెనుక ఉన్న విశిష్టత ఏమిటి? ఈ రోజున ఎలాంటి పూజలు, దానధర్మాలు చేయాలి?
కోటి సోమవారం ఎప్పుడు వస్తుంది?
పంచాంగ సంప్రదాయం ప్రకారం కార్తిక మాసంలో సప్తమి తిథి, శ్రవణ నక్షత్రం కలిసివచ్చే రోజును కోటి సోమవారంగా పరిగణిస్తారు. పేరులో సోమవారం ఉన్నప్పటికీ ఈ పర్వదినం తప్పనిసరిగా సోమవారమే రావాలనే నియమం లేదు. తిథి, నక్షత్రం కలయిక ఆధారంగా ఈ రోజును నిర్ణయిస్తారు. 2026 నవంబర్ 16న కార్తిక శుద్ధ సప్తమి, శ్రవణ నక్షత్రం కలిసి రావడంతో ఈ రోజును కోటి సోమవారంగా జరుపుకుంటున్నారు. అదే రోజు కార్తిక మాసంలోని తొలి సోమవారం కావడంతో శివభక్తులకు ఈ పర్వదినం మరింత ప్రత్యేకంగా మారింది.
కోటి సోమవారం నాడు ఆచరించాల్సిన 8 ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలు
తెల్లవారుజామున పుణ్యస్నానం
కార్తిక మాసంలో సూర్యోదయానికి ముందే స్నానం చేయడం అత్యంత పవిత్రమైన ఆచారంగా భావిస్తారు. వీలైతే నదులు, చెరువుల వద్ద స్నానం చేయవచ్చు. అలా సాధ్యం కానివారు ఇంట్లోనే స్నానానికి ముందు పవిత్ర నదులను స్మరించుకుంటూ స్నానం చేయవచ్చు.
దీపారాధన
శివాలయం లేదా విష్ణు ఆలయంలో దీపం వెలిగించడం ఈ రోజు విశేషంగా భావిస్తారు. ఇంట్లో కూడా తులసి కోట వద్ద, పూజామందిరంలో దీపం వెలిగించి భగవంతుడిని ప్రార్థించాలి.
కన్యాదానం
పురాణ సంప్రదాయాల్లో కన్యాదానానికి అత్యున్నత స్థానం ఉంది. కోటి సోమవారం నాడు కన్యాదానం చేస్తే అశ్వమేధ యాగం చేసినంత పుణ్యఫలం లభిస్తుందని స్కంద పురాణ ప్రస్తావనగా చెబుతారు.
దీపదానం
శివాలయంలో రెండు ప్రమిదల్లో నూనె పోసి దీపాలు వెలిగించి అర్చకులకు దానం చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. దీపదానం జ్ఞానానికి, భక్తికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
ఉపవాస దీక్ష
ఈ రోజున శివుడిని స్మరిస్తూ ఉపవాసం ఉండటం విశేషం. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారు తమ శక్తి మేరకు ఉపవాసం పాటించవచ్చు. అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు పండ్లు, పాలు వంటి తేలికపాటి సాత్విక ఆహారం తీసుకోవచ్చు.
అన్నదానం, గోదానం
ఆకలితో ఉన్నవారికి భోజనం పెట్టడం, అవసరమైన వారికి సహాయం చేయడం గొప్ప ధర్మకార్యాలు. ఈ రోజున అన్నదానం, గోదానం, సాలగ్రామ దానం చేయడం సంప్రదాయంగా పుణ్యప్రదమైన కార్యాలుగా భావిస్తారు.
శివారాధన
శివలింగానికి అభిషేకం నిర్వహించి బిల్వదళాలు సమర్పించాలి. శివపంచాక్షరి మంత్రం 'ఓం నమః శివాయ'ను వీలైనన్ని సార్లు జపించాలి. సాయంత్రం శివాలయాన్ని సందర్శించి దీపారాధనలో పాల్గొనవచ్చు.
కార్తిక వనభోజనాలు
ఉసిరి చెట్టు ఉన్న ప్రదేశంలో కుటుంబ సభ్యులు, బంధుమిత్రులతో కలిసి వనభోజనాలు నిర్వహించడం కార్తిక మాసంలోని ప్రత్యేక సంప్రదాయం. ముందుగా ఉసిరి చెట్టును పూజించి, ఆ తర్వాత అందరూ కలిసి భోజనం చేయడం ఆనవాయితీ.
భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరించడమే ముఖ్యం
కోటి సోమవారం అనేది కేవలం ఒక పర్వదినం మాత్రమే కాదు. దైవచింతన, దానధర్మాలు, ఉపవాసం, సేవాభావం వంటి సత్ప్రవర్తనలను గుర్తుచేసే పవిత్ర సందర్భం. ఈ రోజున చేసే ప్రతి ధార్మిక కార్యక్రమం వెనుక ఒక ఆధ్యాత్మిక సందేశం ఉంది. దీపం వెలిగించడం జ్ఞానానికి, ఉపవాసం ఆత్మనిగ్రహానికి, అన్నదానం సేవాభావానికి ప్రతీకలు. అందుకే ఆర్థిక స్థోమతతో సంబంధం లేకుండా ఎవరి శక్తికి తగినట్లు వారు పూజలు, దానధర్మాలు చేయవచ్చు. భక్తితో శివనామస్మరణ చేస్తూ ఈ పవిత్రమైన రోజును సద్వినియోగం చేసుకోవడం శ్రేయస్కరం.




