Ksheerabdi Dwadashi 2026: సిరిసంపదలను ప్రసాదించే క్షీరాబ్ది ద్వాదశి...ఉసిరి దీపాలు ఇలా వెలిగించండి

2026 నవంబర్ 21న క్షీరాబ్ది ద్వాదశి. ఈ పవిత్రమైన రోజున తులసీ దామోదర కల్యాణం, ఉసిరి దీపాల పూజ ఎలా చేయాలి? క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ప్రాముఖ్యత, పూజా విధానం తెలుసుకుందాం.

Rudrachander
Published on: 20 Nov 2026 4:48 PM IST
Ksheerabdi Dwadashi 2026: సిరిసంపదలను ప్రసాదించే క్షీరాబ్ది ద్వాదశి...ఉసిరి దీపాలు ఇలా వెలిగించండి
X

Ksheerabdi Dwadashi 2026: కార్తికమాసంలో ప్రతి రోజుకూ ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. శివకేశవుల ఆరాధన, తులసీపూజ, దీపారాధనతో ఈ మాసం భక్తిభావాన్ని నింపుతుంది. అలాంటి పవిత్రమైన కార్తికమాసంలో వచ్చే ముఖ్యమైన పర్వదినమే క్షీరాబ్ది ద్వాదశి. 2026 నవంబర్‌ 21, శనివారం ఈ పండుగను జరుపుకోనున్నారు. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు, లక్ష్మీదేవి, తులసీమాతను ఆరాధించడం విశేషం. ముఖ్యంగా ఉసిరి దీపాలు వెలిగించడం, తులసీ-దామోదరుల కల్యాణం నిర్వహించడం ఈ పర్వదినంలోని ప్రధాన ఆచారాలు. ఇవి కేవలం పూజా కార్యక్రమాలు మాత్రమే కాదు.. ప్రకృతిని గౌరవించడం, కుటుంబంలో ఐక్యతను పెంపొందించుకోవడం, దైవచింతనతో జీవించడం వంటి విలువలను గుర్తుచేస్తాయి.

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?

పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం శ్రీమహావిష్ణువు పాలసముద్రంలో ఆదిశేషుడిపై శయనిస్తుంటారు. ఆ సముద్రాన్ని క్షీరసాగరం లేదా క్షీరాబ్ది అంటారు. ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి రోజున యోగనిద్రలోకి వెళ్లిన శ్రీహరి, కార్తిక శుక్ల ఏకాదశి నాడు మేల్కొంటారని చెబుతారు. ఈ రోజును దేవుత్థాన లేదా ప్రబోధిని ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. మరుసటి రోజు వచ్చే ద్వాదశిని క్షీరాబ్ది ద్వాదశిగా ఆరాధిస్తారు. ఈ సందర్భంగా విష్ణుమూర్తి, లక్ష్మీదేవి, తులసీమాతకు ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తులసీ వివాహాన్ని కూడా నిర్వహిస్తారు.

క్షీరసాగర మథనం వెనుక సందేశం

ఈ పర్వదినానికి క్షీరసాగర మథన ఘట్టంతోనూ సంబంధం ఉంది. పురాణాల ప్రకారం దేవతలు, రాక్షసులు అమృతం కోసం పాలసముద్రాన్ని మథించారు. మందర పర్వతాన్ని కవ్వంగా, వాసుకి సర్పాన్ని తాడుగా ఉపయోగించారు. పర్వతం మునిగిపోకుండా శ్రీమహావిష్ణువు కూర్మావతారం ధరించి ఆధారంగా నిలిచారు. ఈ మథనంలో అనేక దివ్య వస్తువులతో పాటు లక్ష్మీదేవి ఆవిర్భవించారు. ఆమె శ్రీహరిని వరించారు. ఈ కథలోని ముఖ్యమైన భావం ఏమిటంటే.. కష్టాలు ఎదురైనా సహనం, పట్టుదలతో ముందుకు సాగితే మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చన్నది.

తులసీ-దామోదరుల కల్యాణం ఎలా చేయాలి?

ద్వాదశి రోజున ఉదయాన్నే నిద్రలేచి స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి. శ్రీమహావిష్ణువును స్మరిస్తూ 'ఓం నమో నారాయణాయ' మంత్రాన్ని జపించాలి. విష్ణు సహస్రనామం లేదా భగవద్గీత పారాయణం చేయవచ్చు. సాయంత్రం తులసి కోటను శుభ్రం చేసి పసుపు, కుంకుమ, పూలు, ముగ్గులతో అలంకరించాలి. తులసి మొక్క పక్కన ఉసిరి కొమ్మను ఉంచి, శాలగ్రామం లేదా దామోదర స్వరూపాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజించాలి. సంప్రదాయం ప్రకారం తులసీమాతకు చీర, పసుపు, కుంకుమ సమర్పించి తులసీ-దామోదర కల్యాణం నిర్వహించవచ్చు. అనంతరం నైవేద్యం పెట్టి హారతి ఇవ్వాలి.

ఉసిరి దీపం వెలిగించడం వెనుక విశేషం

క్షీరాబ్ది ద్వాదశి నాడు ఉసిరి దీపం వెలిగించడం ప్రత్యేక ఆచారం. ఉసిరి చెట్టును సంస్కృతంలో ధాత్రీ వృక్షం అంటారు. వైష్ణవ సంప్రదాయంలో దీనిని శ్రీమహావిష్ణువుకు ప్రీతికరమైన వృక్షంగా భావిస్తారు. ఉసిరికాయలో నెయ్యి పోసి వత్తి ఉంచి దీపం వెలిగిస్తారు. కొందరు ఉసిరి కొమ్మను తులసి కోట వద్ద ఉంచి చుట్టూ ప్రమిదలు వెలిగిస్తారు. దీపారాధన సమయంలో అజ్ఞానం తొలగి జ్ఞానం కలగాలని, కుటుంబంలో శాంతి నెలకొనాలని, సమాజం సుభిక్షంగా ఉండాలని ప్రార్థిస్తారు.

దానధర్మాలు.. పండుగ ఇచ్చే జీవిత సందేశం

ఈ రోజున అన్నదానం, దీపదానం, వస్త్రదానం, ఫలదానం వంటి సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం శుభప్రదమని సంప్రదాయం చెబుతోంది. తమ శక్తికి తగ్గట్టుగా అవసరమైన వారికి సహాయం చేయడం ఈ పర్వదినంలోని ముఖ్యమైన సందేశం. ఆడంబరానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వకుండా నిస్వార్థంగా దానం చేయడం మంచిది. క్షీరాబ్ది ద్వాదశి మనకు మూడు ముఖ్యమైన విషయాలను గుర్తుచేస్తుంది. తులసీ పూజ ద్వారా భక్తిని, ఉసిరి ఆరాధన ద్వారా ప్రకృతిపై గౌరవాన్ని, దీపారాధన ద్వారా జ్ఞానాన్ని పెంపొందించుకోవాలని సూచిస్తుంది. కుటుంబ సభ్యులు కలిసి పూజలు చేయడం ద్వారా అనుబంధాలు బలపడతాయి. పూజా విధానాలు, తిథి సమయాల్లో ప్రాంతీయ సంప్రదాయాల ప్రకారం మార్పులు ఉండవచ్చు. అందువల్ల స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించడం మంచిది. భక్తి, సేవ, ప్రకృతి పరిరక్షణ అనే మూడు విలువలను ఆచరణలో పెట్టినప్పుడే ఈ పండుగ సందేశం సార్థకమవుతుంది.

Rudrachander

Rudrachander

రుద్ర చందర్‌ తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు