Lalbaugcha Raja: గణపతి నిమజ్జనంలో వినూత్న సంప్రదాయం...ఆ మసీదు వద్ద గణపతి ఎందుకు ఆగుతాడో తెలుసా?

Lalbaugcha Raja: ముంబై అంటేనే భిన్నత్వంలో ఏకత్వానికి నిలువెత్తు ఉదాహరణ. పండుగ ఏదైనా సరే.. నగర జీవనంలో అన్ని వర్గాల ప్రజలు కలిసి కనిపించడం అక్కడ సాధారణమే. అయితే గణేశ్ చతుర్థి సందర్భంగా జరిగే లాల్‌బాగ్‌చా రాజా నిమజ్జన ఊరేగింపులో కనిపించే ఓ దృశ్యం మాత్రం ప్రతిసారీ ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకుంటుంది. వేలాది మంది భక్తులతో సముద్రం వైపు సాగుతున్న గణపతి ఊరేగింపు ఓ మసీదు ముందు కొద్దిసేపు ఆగుతుంది. ఆ మసీదు పేరు హిందుస్తానీ మసీదు. ఇది ముంబైలోని బైకుల్లా ప్రాంతంలో ఉంది.

డప్పుల మోత, భక్తుల నినాదాలు, పూలతో అలంకరించిన గణపతి రథం.. ఇంత సందడి మధ్య ఈ మసీదు దగ్గరకు రాగానే వాతావరణం కాస్త మారిపోతుంది. స్థానిక ముస్లిం సమాజానికి చెందినవారు, మసీదు కమిటీ సభ్యులు ముందుకు వచ్చి గణపతి ఊరేగింపును స్వాగతిస్తారు. పూలు, పూలమాలలు సమర్పిస్తారు. పరస్పరం శుభాకాంక్షలు చెప్పుకుంటారు. కొన్ని సందర్భాల్లో స్వీట్లు కూడా పంచుకుంటారు. ఆ తర్వాత లాల్‌బాగ్‌చా రాజా తన నిమజ్జన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తారు.

అసలు ఎందుకు ఆగుతారు?

ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా చెప్పుకోవాలి. గణపతి పూజా విధానంలో భాగంగా గణపతి విగ్రహం మసీదు వద్ద ఆగాలని చెప్పే ఎలాంటి మతపరమైన నియమం లేదు. ఇది పూర్తిగా పరస్పర గౌరవం, స్నేహభావం, స్థానికంగా ఏర్పడిన సామరస్య సంప్రదాయం. ఈ సంప్రదాయం ఎప్పుడు మొదలైందన్న విషయంలో మాత్రం ఒకే విధమైన అధికారిక సమాచారం కనిపించదు. కొందరు దీనిని గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయంగా చెబుతుండగా, మరికొందరు లాల్‌బాగ్ ప్రాంతంలోని హిందూ, ముస్లిం వర్గాల మధ్య ఎన్నో ఏళ్లుగా ఉన్న సత్సంబంధాల ఫలితంగా ఇది ఏర్పడిందని చెబుతారు. అందువల్ల దీని ఖచ్చితమైన ఆరంభ సంవత్సరాన్ని చెప్పడం కంటే.. సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్న పరస్పర గౌరవానికి ప్రతీకగా చూడటం సముచితం.

నిమజ్జన మార్గంలో ఈ చిన్న విరామం ఎందుకు ప్రత్యేకం?

లాల్‌బాగ్‌చా రాజా నిమజ్జన ఊరేగింపు సాధారణ ప్రయాణం కాదు. భారీ జనసందోహం మధ్య గంటల తరబడి సాగే ఈ యాత్రలో వేలాది మంది భక్తులు గణపతిని అనుసరిస్తారు. మార్గమధ్యంలో అనేక ప్రాంతాలు, ప్రార్థనా స్థలాలు, వ్యాపార ప్రాంతాలు దాటుతూ ఊరేగింపు గిర్గావ్ చౌపాటీ వైపు సాగుతుంది. అలాంటి సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో హిందుస్తానీ మసీదు వద్ద జరిగే స్వాగతం కొన్ని నిమిషాల వ్యవహారమే కావచ్చు. కానీ ఆ కొద్దిసేపు కనిపించే దృశ్యం మాత్రం చాలామందిని ఆలోచింపజేస్తుంది. ఒక మతానికి చెందిన పండుగలో భాగమైన గణపతి విగ్రహానికి మరో మతానికి చెందిన ప్రజలు పూలతో స్వాగతం పలకడం.. అక్కడున్న భక్తులు దాన్ని సంతోషంగా స్వీకరించడం.. ముంబై సంస్కృతిలోని ప్రత్యేకతను చాటుతుంది.

పండుగ ముగింపులో ఓ మంచి సందేశం

గణేశ్ చతుర్థి అంటే భక్తులకు గణపతిని ఇంటికి ఆహ్వానించడం ఎంత ముఖ్యమో, నిమజ్జనంతో వీడ్కోలు చెప్పడం కూడా అంతే ముఖ్యమైనది. భక్తుల విశ్వాసంలో ఇది రావడం, ఉండటం, తిరిగి వెళ్లడం అనే జీవన చక్రానికి ప్రతీక. ఆ చివరి ప్రయాణంలోనే లాల్‌బాగ్‌చా రాజా మసీదు ముందు ఆగడం మరింత అర్థవంతంగా అనిపిస్తుంది. ఇది ఎలాంటి మతపరమైన పోటీకి సంబంధించిన విషయం కాదు. ఎవరి విశ్వాసాన్ని వారు గౌరవించుకుంటూనే, ఎదుటివారి భావాలను గౌరవించగలమనే సందేశాన్ని చెప్పే ఒక చిన్న ఆచారం. అందుకే లాల్‌బాగ్‌చా రాజా నిమజ్జన ఊరేగింపులో హిందుస్తానీ మసీదు వద్ద కనిపించే ఆ కొన్ని క్షణాలు సాధారణంగా కనిపించే ఓ ఆగిపోవడం కాదు. ముంబై నగరాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టే సామాజిక స్నేహం, పరస్పర గౌరవానికి కనిపించే ఓ అందమైన దృశ్యం. వేలాది మంది మధ్య మొదలైన గణపతి వీడ్కోలు ప్రయాణంలో.. ఆ చిన్న విరామం మాత్రం చాలా పెద్ద సందేశాన్ని మిగుల్చుతుంది.