Kurma Avatar: శ్రీమహావిష్ణువు ఒకసారి కాదు...రెండుసార్లు కూర్మావతారం ఎత్తాడు...హనుమంతుడే సాక్ష్యం

శ్రీమహావిష్ణువు కూర్మావతారం, హనుమంతుడు, అర్జునుడికి సంబంధించిన ఆసక్తికరమైన పురాణ గాథను తెలుసుకుందాం. బాణాలతో నిర్మించిన వారధి రెండుసార్లు కూలిపోవడం, శ్రీకృష్ణుడి లీల వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సందేశం ఏమిటో వివరంగా తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాం.

Balachander
Published on: 14 Oct 2026 10:29 AM IST
Kurma Avatar: శ్రీమహావిష్ణువు ఒకసారి కాదు...రెండుసార్లు కూర్మావతారం ఎత్తాడు...హనుమంతుడే సాక్ష్యం
X

Kurma Avatar: శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారాల్లో కూర్మావతారానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. క్షీరసాగర మథనం సమయంలో మందర పర్వతానికి ఆధారంగా నిలిచేందుకు ఆయన తాబేలు రూపాన్ని ధరించారని పురాణాలు చెబుతాయి. అయితే శ్రీకృష్ణుడు, హనుమంతుడు, అర్జునుడికి సంబంధించిన మరో ఆసక్తికరమైన గాథలోనూ కూర్మరూపం ప్రస్తావనకు వస్తుంది. త్రేతాయుగం నుంచి ద్వాపరయుగం వరకు సాగిన ఈ కథలో అర్జునుడి విలువిద్య, హనుమంతుడి అపారమైన శక్తి, శ్రీకృష్ణుడి లీలాతత్వం ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. ఈ కథలోని అంతరార్థం ఏమిటంటే.. ప్రతిభ ఎంత గొప్పదైనా, దాని వెనుక ఉన్న దైవ సంకల్పాన్ని గుర్తించగలగాలి.

అర్జునుడి సందేహానికి కారణమైన రామసేతు

మహాభారత కాలంలో అర్జునుడు గొప్ప ధనుర్ధారి. లక్ష్యాన్ని ఛేదించడంలోనూ, అత్యంత క్లిష్టమైన యుద్ధ పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడంలోనూ ఆయనకు సాటి లేరని ప్రసిద్ధి. తన విలువిద్యపై అపారమైన నమ్మకం ఉన్నప్పటికీ, అదే నమ్మకం కొన్నిసార్లు గర్వానికి దారితీస్తుందని చెప్పే సంఘటన ఈ గాథలో కనిపిస్తుంది. ఒకసారి శ్రీకృష్ణుడితో కలిసి ఉన్న సమయంలో అర్జునుడికి త్రేతాయుగంలోని రామాయణ ఘట్టం గుర్తుకొస్తుంది. సీతాదేవిని రావణుడి చెర నుంచి విడిపించేందుకు శ్రీరాముడు లంకకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది. సముద్రాన్ని దాటేందుకు వానరసేన సహాయంతో రాళ్లు, చెట్లను ఉపయోగించి వారధిని నిర్మించారు. అప్పుడు అర్జునుడి మనసులో ఓ ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. శ్రీరాముడు అంతటి గొప్ప విలుకాడు అయితే, తన బాణాలతోనే సముద్రంపై వంతెన నిర్మించవచ్చు కదా! దాని కోసం వానరసేన శ్రమించాల్సిన అవసరం ఏమిటి? అని శ్రీకృష్ణుడిని అడుగుతాడు. అర్జునుడి ప్రశ్నలో సందేహం కంటే తన విలువిద్యపై ఉన్న గర్వమే ఎక్కువగా ఉందని కృష్ణుడు గ్రహిస్తాడు. ఈ విషయాన్ని మాటలతో వివరించడం కంటే, ఒక అనుభవం ద్వారా తెలియజేయాలని నిర్ణయిస్తాడు.

హనుమంతుడి పరీక్ష.. రెండుసార్లు కూలిన వారధి

శ్రీకృష్ణుడు మనసులో హనుమంతుడిని స్మరించడంతో వాయుపుత్రుడు అక్కడికి వస్తాడు. అర్జునుడి సందేహానికి సమాధానం చూపించేందుకు హనుమంతుడు సిద్ధమవుతాడు. తన బాణాలతో నదిపై వారధిని నిర్మించగలనని అర్జునుడు ప్రకటిస్తాడు. వెంటనే బాణాలను సంధించి ఒక వంతెనను ఏర్పాటు చేస్తాడు. అయితే హనుమంతుడు దానిపై అడుగుపెట్టగానే అది కూలిపోతుంది. అర్జునుడు మరోసారి మరింత బలమైన వారధిని నిర్మించినా అదే ఫలితం ఎదురవుతుంది. రెండుసార్లు విఫలమైన అర్జునుడు తీవ్ర నిరాశకు గురవుతాడు. ఈసారి కూడా తన బాణాలతో నిర్మించిన వంతెన నిలబడకపోతే అగ్నిప్రవేశం చేసి ప్రాణత్యాగం చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు.

కూర్మరూపంలో శ్రీకృష్ణుడు.. అర్జునుడికి రక్షణ

అర్జునుడి ప్రతిజ్ఞ ప్రమాదకరంగా మారుతుందని గ్రహించిన శ్రీకృష్ణుడు తన దైవశక్తితో వారధికి ఆధారంగా నిలిచినట్లు ఈ గాథ వివరిస్తుంది. కొన్ని కథనాల్లో ఆయన కూర్మరూపాన్ని ధరించి బాణాల వంతెనకు మద్దతుగా నిలిచినట్లు చెబుతారు. దాంతో హనుమంతుడు దానిపైకి ఎగిరినా వంతెన కూలదు. తన శక్తితో నిర్మించిన వారధి వెనుక మరొక దైవశక్తి ఆధారంగా నిలిచిందని అర్జునుడు అర్థం చేసుకుంటాడు. తన విలువిద్య గొప్పదే అయినా, దాని విజయానికి అవసరమైన పరిస్థితులను కల్పించేది దైవ సంకల్పమని గ్రహిస్తాడు. హనుమంతుడి బలం, కృష్ణుడి లీల కలిసి అర్జునుడిలోని అహంకారాన్ని తొలగిస్తాయి. బలం ఉండొచ్చుగాని, ఆ బలాన్ని అడ్డుపెట్టుకొని గర్వపడకూడదని ఈ కథనం మనకు తెలియజేస్తుంది. అనంతరం హనుమంతుడు అర్జునుడి రథంపై పతాక రూపంలో నిలిచి కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో ఆయనకు రక్షణగా ఉన్నాడని మహాభారత సంప్రదాయం వివరిస్తుంది. ఈ విధంగా హనుమంతుడు త్రేతాయుగంలోని శ్రీరాముడి భక్తుడిగానే కాకుండా, ద్వాపరయుగంలోనూ తన ఉనికిని చాటుకున్న చిరంజీవిగా పూజలందుకుంటాడు.

ఈ గాథలోని ఆధ్యాత్మిక సందేశం ఏమిటి?

కూర్మావతారం గురించి ప్రసిద్ధ పురాణ గాథ క్షీరసాగర మథనంతో ముడిపడి ఉంది. అర్జునుడు, హనుమంతుడికి సంబంధించిన ఈ కథ మాత్రం కొన్ని భక్తి సంప్రదాయాల్లో చెప్పుకునే ప్రత్యేక గాథ. ఇందులోని కూర్మరూప ప్రస్తావనను విష్ణువు రెండుసార్లు అవతరించాడనే నిర్ధారిత పురాణ చరిత్రగా కాకుండా, భక్తి కథనంగా అర్థం చేసుకోవాలి. ఈ కథలో ప్రధానంగా కనిపించే సందేశం వినయం. అర్జునుడికి విలువిద్య ఉంది, హనుమంతుడికి అపారమైన శక్తి ఉంది, శ్రీకృష్ణుడికి దైవజ్ఞానం ఉంది. ఎవరి సామర్థ్యం వారిది. కానీ ఒకరి గొప్పతనాన్ని మరొకరితో పోల్చి గర్వపడటం సరైనది కాదని ఈ గాథ గుర్తుచేస్తుంది. హనుమంతుడిని కలియుగంలోనూ చిరంజీవిగా భక్తులు విశ్వసిస్తారు. గంధమాదన పర్వతం ఆయన నివాసంగా చెప్పుకునే సంప్రదాయాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి భక్తి విశ్వాసాలకు సంబంధించిన అంశాలు. మొత్తంగా, ఈ కథ మనకు చెప్పేది ఒక్కటే.. ప్రతిభ మనిషికి బలాన్ని ఇస్తుంది. వినయం ఆ బలానికి విలువను తెస్తుంది.

Balachander

Balachander

బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.