Panchalingala Temple: ఎక్కడా చూడని శివలింగం...ఒక్కసారి దర్శిస్తే సర్పదోషాలు మాయం

ర్నూలు సమీపంలోని పంచలింగాల క్షేత్ర విశేషాలు తెలుసుకుందాం. ఒకే పానవట్టంపై ఐదు శివలింగాల దర్శనం, స్థలపురాణం, సర్పదోష నివారణపై భక్తుల విశ్వాసాలు, ఆలయ చరిత్ర, చేరుకునే మార్గం గురించి తెలుసుకుందాం.

Balachander
Published on: 2 Nov 2026 11:29 AM IST
Panchalingala Temple: ఎక్కడా చూడని శివలింగం...ఒక్కసారి దర్శిస్తే సర్పదోషాలు మాయం
X

Panchalingala Temple: శివుడిని ఒక్కసారి మనస్ఫూర్తిగా స్మరించినా మనసుకు ప్రశాంతత కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. అలాంటిది ఒకే పానవట్టంపై ఐదు శివలింగాలు కొలువుదీరిన అరుదైన క్షేత్రాన్ని దర్శించుకుంటే ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతటి అనుభూతి కలుగుతుందో ఊహించండి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కర్నూలు సమీపంలో తుంగభద్ర నదీతీరాన వెలసిన పంచలింగాల క్షేత్రం ఇలాంటి ప్రత్యేకతతో భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది. శివారాధనకు, పురాతన సంప్రదాయాలకు, స్థానిక స్థలపురాణానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ఈ ఆలయంలో పంచలింగాల దర్శనం ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.

ఒకే పానవట్టంపై ఐదు లింగాలు.. అరుదైన శైవ సంప్రదాయం

సాధారణంగా శివాలయాల్లో ఒక పానవట్టంపై ఒక శివలింగం దర్శనమిస్తుంది. అయితే పంచలింగాల క్షేత్రంలో ఒకే పానవట్టంపై ఐదు శివలింగాలు కొలువై ఉండటం విశేషం. కర్నూలు నగరానికి సుమారు 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ క్షేత్రం తుంగభద్ర నదికి సమీపంలో ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో ఉంది. పంచలింగాలను దర్శించుకోవడం ద్వారా శివుడి అనుగ్రహం పొందవచ్చని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఈ ఐదు లింగాలను పంచభూతాలైన భూమి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశాలకు ప్రతీకలుగా భావించే ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయం కూడా ఉంది. ప్రకృతిలోని ప్రతి అంశంలోనూ దైవత్వాన్ని దర్శించాలనే శైవ తత్వాన్ని ఈ విశ్వాసం గుర్తుచేస్తుంది.

జనమేజయుడి సర్పయాగంతో ముడిపడిన స్థలపురాణం

పంచలింగాల క్షేత్రానికి సంబంధించి జనమేజయ మహారాజు సర్పయాగం గురించి స్థానిక స్థలపురాణంలో ప్రస్తావిస్తారు. తండ్రి పరీక్షిత్తు మరణానికి కారణమైన తక్షకుడిపై ప్రతీకారంతో జనమేజయుడు సర్పయాగం నిర్వహించినట్లు మహాభారత కథనం చెబుతుంది. ఆ యాగంలో అనేక సర్పాలు అగ్నికి ఆహుతి అయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో సర్పదోష నివారణ కోసం జనమేజయుడు శివలింగాలను ప్రతిష్ఠించి పూజించినట్లు ఈ క్షేత్రానికి సంబంధించిన సంప్రదాయ కథనాలు వివరిస్తాయి. ఈ కారణంగానే సర్పదోష నివారణను కోరుకునే భక్తులు పంచలింగాలను భక్తిశ్రద్ధలతో దర్శించుకుంటారు. అయితే ఇవి స్థలపురాణ విశ్వాసాలు కాగా, సర్పదోషాలు తొలగుతాయనే విషయానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు.

విజయనగర రాజుల కాలం నాటి ఆనవాళ్లు

ఈ ఆలయానికి సంబంధించిన స్థానిక చారిత్రక కథనాల్లో విజయనగర సామ్రాజ్య కాలానికి ప్రాధాన్యం ఉంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో ఈ ప్రాంతం ప్రాముఖ్యత పొందినట్లు స్థానికంగా చెబుతారు. ఆలయ పరిసరాల్లో కనిపించే పురాతన నిర్మాణాలు, శాసనాలు ఈ ప్రాంత చరిత్రపై ఆసక్తిని పెంచుతాయి. వీటి కాలం, వివరాలను నిర్ధారించడానికి సంబంధిత చారిత్రక ఆధారాల పరిశీలన అవసరం. పంచలింగాల ఆలయ పరిసరాల్లో వీరభద్రస్వామి, చాముండీ దేవి సన్నిధులతో పాటు గయా నారాయణ స్వామి దర్శనం కూడా ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడుతుంది. గయా నారాయణుడి సన్నిధి కారణంగా ఈ ప్రాంతాన్ని దక్షిణ గయగా పిలిచేవారని స్థానిక సంప్రదాయం చెబుతుంది.

తుంగభద్ర తీరంలో ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి

ఆలయానికి సమీపంలో ప్రవహించే తుంగభద్ర నది ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకమైన ప్రశాంతతను అందిస్తుంది. నదీతీరంలో కొంత సమయం గడుపుతూ, శివనామస్మరణతో పంచలింగాలను దర్శించుకోవడం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. సర్పదోషాలు, నవగ్రహ సంబంధిత సమస్యల నుంచి ఉపశమనం కోరుతూ భక్తులు ఈ క్షేత్రాన్ని సందర్శిస్తారు. భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం శివారాధన మనోధైర్యాన్ని, ప్రశాంతతను పెంపొందిస్తుంది.

ఎలా చేరుకోవాలి?

కర్నూలు నగరం నుంచి పంచలింగాల గ్రామానికి సుమారు 5 కిలోమీటర్ల దూరం ఉంటుంది. కర్నూలు నుంచి స్థానిక బస్సులు, ఆటోలు, ప్రైవేటు వాహనాల ద్వారా చేరుకోవచ్చు. సమయం ఉంటే సమీపంలోని అలంపూర్ జోగుళాంబ అమ్మవారి ఆలయం వంటి ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలను కూడా సందర్శించేలా ప్రయాణాన్ని ప్రణాళిక చేసుకోవచ్చు. పంచలింగాల క్షేత్రం ప్రత్యేకత ఐదు శివలింగాల దర్శనంతో మాత్రమే ముగియదు. శైవ సంప్రదాయం, స్థానిక స్థలపురాణం, తుంగభద్ర నదీతీరపు ప్రశాంతత కలిసిన ఈ ప్రాచీన క్షేత్రం భక్తులకు ఆధ్యాత్మికంగా దగ్గరయ్యే అవకాశాన్ని అందిస్తుంది.

Balachander

Balachander

బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.