Pitru Paksha 2026: పితృపక్షాలు వచ్చేస్తున్నాయి... ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఈ తప్పులు చేయకండి

Pitru Paksha 2026: పండుగలు అంటే సాధారణంగా ఆనందం, వేడుకలు గుర్తుకొస్తాయి. కానీ హిందూ సంప్రదాయంలో కొన్ని రోజులు మాత్రం మన గతాన్ని గుర్తు చేసుకోవడానికి కేటాయించారు. అలాంటి పవిత్ర సమయమే పితృపక్షం. కుటుంబం కోసం జీవితాంతం శ్రమించిన పూర్వీకులను స్మరించుకోవడం, వారికి తర్పణం, శ్రాద్ధకర్మలు నిర్వహించడం ఈ కాలంలో ముఖ్యమైన ఆచారాలుగా భావిస్తారు. అయితే పితృపక్షం అంటే కేవలం ఒక కర్మ చేయడం మాత్రమే కాదు.. మన జీవన విధానంలోనూ సంయమనం పాటించాల్సిన సమయంగా ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు చెబుతున్నాయి. 2026లో పితృపక్షాలు సెప్టెంబర్ 27 నుంచి అక్టోబర్ 10 వరకు కొనసాగుతాయి. మొత్తం 15 రోజులపాటు కొనసాగే ఈ కాలంలో పూర్వీకులను స్మరించుకుంటూ తర్పణాలు, పిండప్రదానం, శ్రాద్ధకర్మలు నిర్వహిస్తారు. ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయం, తిథి ఆధారంగా ఆచరణలో కొన్ని మార్పులు ఉండొచ్చు. అందువల్ల నిర్దిష్ట కర్మల విషయంలో కుటుంబ పురోహితుల సూచన తీసుకోవడం మంచిది.

పితృపక్షం అంటే ఏమిటి?

సంస్కృతంలో ‘పితృ’ అంటే పూర్వీకులు. ‘పక్షం’ అంటే చంద్రుని ఒక పక్షం లేదా సుమారు 15 రోజుల కాలం. చంద్రుడు క్షీణించే కృష్ణ పక్షాన్ని పితృపక్షంగా పరిగణిస్తారు. వెలుగు తగ్గే ఈ కాలాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా అంతర్ముఖత, సంయమనం, స్మరణకు అనుకూలమైన సమయంగా సంప్రదాయం వివరిస్తుంది. దక్షిణ దిశకు పితృదేవతలతో సంబంధం ఉందనే విశ్వాసం కూడా ఉంది. అందుకే పితృకర్మల్లో దక్షిణ దిశకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కనిపిస్తుంది.

ఆహారంలో కూడా నియమాలు

పితృపక్షంలో శ్రాద్ధకర్మలు నిర్వహించే వారు సాధారణంగా సాత్విక ఆహారానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. మాంసాహారం, మద్యం, మత్తు పదార్థాలు, అతిగా తామసికంగా భావించే ఆహారాలకు దూరంగా ఉండాలని ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు సూచిస్తాయి. పితృదేవతలకు నైవేద్యంగా సమర్పించే ఆహారంలో ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి వంటివి ఉపయోగించకూడదనే ఆచారం అనేక కుటుంబాల్లో ఉంది. అయితే ఆచారాలు ప్రాంతానుసారం మారవచ్చు.

తల్లిదండ్రులు, పెద్దలను బాధపెట్టకండి

పితృపక్షంలో అత్యంత ముఖ్యమైన సందేశం పూర్వీకులను గౌరవించడమే. అయితే మరణించిన వారిని స్మరించుకుంటూనే మన కళ్ల ముందున్న తల్లిదండ్రులు, పెద్దలను నిర్లక్ష్యం చేయడం ఈ కాలం ఉద్దేశానికే విరుద్ధం. కఠినమైన మాటలు మాట్లాడటం, అవమానించడం, వారి అవసరాలను పట్టించుకోకపోవడం వంటివి చేయకుండా ప్రేమతో, గౌరవంతో వ్యవహరించడం మంచిది. పూర్వీకుల పట్ల కృతజ్ఞత అనేది జీవించి ఉన్న పెద్దలను గౌరవించడం నుంచే మొదలవుతుంది.

మాటల్లోనూ, చేతల్లోనూ సంయమనం

పితృపక్షంలో కేవలం పూజలు చేస్తే సరిపోదని సంప్రదాయం చెబుతుంది. అబద్ధాలు, మోసం, హింస, ఇతరులను దూషించడం, అనైతిక పనులకు దూరంగా ఉండాలని సూచిస్తారు. మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకుని సాధ్యమైనంత వరకు సాత్విక జీవన విధానాన్ని పాటించడం ఈ కాలం ప్రధాన ఉద్దేశంగా చూడవచ్చు.

మూగజీవులను హింసించకండి

కాకి, ఆవు, కుక్క వంటి జీవులకు పితృపక్ష ఆచారాల్లో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా కాకులకు ఆహారం పెట్టడం అనేక కుటుంబాల్లో సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. అందువల్ల ఈ సమయంలో జంతువులను, పక్షులను తరమడం, కొట్టడం, వేధించడం వంటి వాటికి దూరంగా ఉండటం మంచిది.

శ్రాద్ధకర్మలు చేసే వారు పాటించే నియమాలు

కుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం పితృకర్మలు నిర్వహించే వారు కొన్ని నియమాలను పాటిస్తారు. కొందరు ఈ కాలంలో జుట్టు, గోర్లు కత్తిరించుకోకుండా ఉంటారు. మరికొందరు బ్రహ్మచర్యం, సాత్వికాహారం వంటి నియమాలను పాటిస్తారు. ఇవన్నీ కుటుంబ ఆచారం, ప్రాంతీయ సంప్రదాయం ఆధారంగా మారవచ్చు.

పితృదోషం పేరుతో భయపడాల్సిన అవసరం లేదు

పితృకర్మలు చేయకపోతే కుటుంబంలో అనారోగ్యాలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు, శుభకార్యాలకు ఆటంకాలు వస్తాయని కొన్ని సంప్రదాయ విశ్వాసాలు చెబుతాయి. అయితే వీటిని భయపెట్టే విధంగా కాకుండా పూర్వీకుల పట్ల కృతజ్ఞత, కుటుంబ బంధాల విలువ, దానధర్మాల ప్రాధాన్యం అనే కోణంలో అర్థం చేసుకోవడం మంచిది. పితృపక్షం అంటే 15 రోజులు భయంతో గడపాల్సిన కాలం కాదు. మన కుటుంబ మూలాలను గుర్తుచేసుకునే అవకాశం. మనకు జన్మనిచ్చినవారు, మన కోసం జీవితాన్ని అంకితం చేసినవారు, వారి వల్ల మనకు వచ్చిన సంప్రదాయాలను గుర్తు చేసుకునే సమయం. అందుకే ఈ రోజుల్లో తర్పణం, శ్రాద్ధం వంటి కుటుంబ ఆచారాలతో పాటు పెద్దలను గౌరవించడం, అన్నదానం చేయడం, అవసరమైన వారికి సహాయం చేయడం, జీవుల పట్ల దయ చూపడం వంటి మంచి పనులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ఈ పక్షం అసలు స్ఫూర్తికి దగ్గరగా ఉంటుంది.