Rayachoti Veerabhadra Swamy: విచిత్రం...వీరభద్రుడు ఇక్కడ ప్రశాంతంగా దర్శనం...ఎక్కడో తెలుసా?
రాయచోటి వీరభద్రస్వామి ఆలయ పురాణగాథ, 56 అడుగుల దీపస్తంభం, ఐదు రోజుల సూర్యకిరణాల విశేషం, భద్రకాళీ సమేత స్వామివారి శాంతస్వరూప దర్శనం గురించి తెలుసుకుందాం.
Rayachoti Veerabhadra Swamy: వీరభద్రస్వామి అంటే ఉగ్రరూపం.. చేతిలో ఆయుధాలు.. శత్రువులను సంహరించే పరాక్రమం.. కానీ కడప జిల్లాలోని రాయచోటిలో మాత్రం స్వామివారు ప్రశాంతమైన దివ్యమంగళ స్వరూపంలో దర్శనమిస్తారు. ఇక్కడి వీరభద్రుడిని ‘అమరగురు వీరేశ్వరుడు’ అని పిలుస్తారు. 56 అడుగుల ఎత్తైన దీపస్తంభం, ఏటా మార్చి నెలలో ఐదు రోజులపాటు మూలవిరాట్టును తాకే సూర్యకిరణాలు ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణలు. ఈ ఆలయం వెనుక ఉన్న పురాణగాథ, ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత ఏమిటో తెలుసుకుందాం.
శివుడి ఆగ్రహం నుంచి ఆవిర్భవించిన వీరభద్రుడు
వీరభద్రస్వామి ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన కథ శివపురాణంలోని దక్షయజ్ఞ ఘట్టంతో ముడిపడి ఉంది. దక్ష ప్రజాపతి నిర్వహించిన యజ్ఞానికి తన కుమార్తె సతీదేవి, ఆమె భర్త పరమశివుడిని ఆహ్వానించకపోవడం వివాదానికి కారణమైంది. శివుడి వారింపును పక్కనపెట్టి యజ్ఞానికి వెళ్లిన సతీదేవి.. అక్కడ తన భర్తకు జరిగిన అవమానాన్ని భరించలేక యోగాగ్నిలో దేహాన్ని విడిచిందని పురాణాలు చెబుతాయి. ఈ విషయం తెలుసుకున్న పరమశివుడు తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురయ్యాడు. తన జటాజూటం నుంచి ఒక జటను తీసి నేలకేసి కొట్టగా వీరభద్రుడు ఆవిర్భవించాడని పురాణగాథ వివరిస్తుంది. శివుడి ఆజ్ఞతో దక్షయజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసి, యజ్ఞానికి వచ్చిన దేవతలను శిక్షించిన వీరభద్రుడు.. ధర్మాన్ని కాపాడే శక్తికి ప్రతీకగా నిలిచాడు.
ఉగ్రరూపం వెనుక జ్ఞానతత్త్వం
వీరభద్రుడి రూపం కేవలం కోపానికి గుర్తు కాదు. అధర్మాన్ని అడ్డుకోవడం, అహంకారాన్ని అణచడం, ధర్మమార్గాన్ని నిలబెట్టడం వంటి భావాలను ఈ స్వరూపం సూచిస్తుంది. అయితే ఆగ్రహం శాశ్వతం కాదు.. ధర్మస్థాపన అనంతరం శాంతి, జ్ఞానం కూడా అంతే ముఖ్యమని ఈ క్షేత్ర సంప్రదాయం తెలియజేస్తుంది. రాయచోటి వీరభద్రస్వామి క్షేత్రంలో స్వామివారిని ప్రశాంత స్వరూపంలో దర్శించుకోవడం భక్తులకు ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. స్థలపురాణం ప్రకారం, దక్షయజ్ఞం అనంతరం వీరభద్రుడు తన ఉగ్రరూపాన్ని ఉపసంహరించుకొని దేవతలకు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించిన స్వరూపంతో అనుసంధానించబడతాడు. అందుకే ఇక్కడి స్వామివారిని ‘అమరగురు వీరేశ్వరుడు’గా భక్తులు కొలుస్తారు.
రాయచోటి ఆలయానికి ఉన్న ప్రత్యేకతలు
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా రాయచోటిలో ఉన్న శ్రీ భద్రకాళీ సమేత వీరభద్రస్వామి ఆలయం పురాతన శైవక్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఆలయానికి సుమారు 800 నుంచి 1,000 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉందని స్థానిక సంప్రదాయాలు పేర్కొంటాయి. చోళులు, కాకతీయులు, గణపతి దేవుడు, శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంతో ఈ క్షేత్ర అభివృద్ధిని ముడిపెట్టే కథనాలు కూడా ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అయితే ఆయా నిర్మాణ దశలకు సంబంధించిన ఖచ్చితమైన కాలక్రమాన్ని నిర్ధారించడానికి చారిత్రక ఆధారాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. మూడు ప్రధాన గోపురాలతో కనిపించే ఈ ఆలయంలో ధ్వజస్తంభం, నంది విగ్రహం ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకుంటాయి. ప్రధాన ఆలయంలో వీరభద్రస్వామి, భద్రకాళీ అమ్మవారు కొలువై ఉండగా, ప్రాంగణంలో వినాయకుడు, శివుడు, సుబ్రహ్మణ్యస్వామి, కాలభైరవుడికి సంబంధించిన ఉపాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ క్షేత్రంలో ఉన్న 56 అడుగుల ఎత్తైన దీపస్తంభం మరో విశేషం. సంప్రదాయ ఆలయ నిర్మాణంలో దీపానికి ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని గుర్తుచేసే ఈ స్తంభం భక్తుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది.
ఐదు రోజులపాటు స్వామివారిని తాకే సూర్యకిరణాలు
రాయచోటి ఆలయానికి సంబంధించిన విశేషాల్లో సూర్యకిరణాల ఘట్టం ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. స్థానికంగా ప్రచారంలో ఉన్న వివరాల ప్రకారం, ప్రతి సంవత్సరం మార్చి నెలలో ఐదు రోజులపాటు సూర్యకిరణాలు స్వామివారి విగ్రహాన్ని తాకుతాయి. మొదటి రోజు పాదాల వద్ద పడే కిరణాలు.. క్రమంగా పైభాగానికి చేరుకుంటూ ఐదో రోజు ముఖభాగాన్ని తాకుతాయని చెబుతారు. సూర్యుడిని ప్రత్యక్ష దైవంగా భావించే భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో ఈ దృశ్యానికి విశేషమైన స్థానం ఉంది. ఆలయ నిర్మాణం, సూర్యకిరణాల దిశ, కాలగమనంతో ముడిపడిన ఈ ఘట్టం భక్తుల్లో ఆసక్తిని కలిగిస్తుంది. అయితే ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన ఖచ్చితమైన తేదీలు, వార్షిక క్రమాన్ని ఆలయ అధికారుల ద్వారా తెలుసుకోవడం మంచిది.
బ్రహ్మోత్సవాల వైభవం
ఈ ఆలయంలో ప్రతిరోజూ నిత్యపూజలు, అభిషేకాలు, ప్రత్యేక సేవలు నిర్వహిస్తారు. పర్వదినాల్లో భక్తులు స్వామివారిని దర్శించుకుని పూజల్లో పాల్గొంటారు. ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం, మాఘ బహుళ ఏకాదశి నుంచి ఫాల్గుణ శుద్ధ షష్ఠి వరకు బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. పండుగల సమయంలో క్షేత్రం భక్తులతో సందడిగా మారుతుంది.
భక్తులకు రాయచోటి క్షేత్రం ఇచ్చే సందేశం
వీరభద్రస్వామి ఉగ్రరూపం ధర్మరక్షణను గుర్తుచేస్తే, రాయచోటిలోని శాంతస్వరూపం ఆత్మనిగ్రహం, జ్ఞానం, ప్రశాంతత విలువను తెలియజేస్తుంది. జీవితంలో అన్యాయాన్ని ఎదుర్కొనే ధైర్యంతోపాటు, కోపాన్ని అదుపులో ఉంచే వివేకం కూడా అవసరమేనని ఈ క్షేత్రం ఆధ్యాత్మికంగా బోధిస్తుంది. పురాణ ప్రాధాన్యం, అరుదైన దీపస్తంభం, సూర్యకిరణాల విశేషం, భద్రకాళీ సమేత వీరభద్రస్వామి దర్శనం.. ఇవన్నీ రాయచోటిని ప్రత్యేకమైన శైవక్షేత్రంగా నిలబెడుతున్నాయి. శివభక్తులు తమ యాత్రలో ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించి స్వామివారి అనుగ్రహాన్ని కోరుకోవచ్చు.
Balachander
బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.
