Someswara Temple: ఈ ఆలయంలో విచిత్రం ఇదే... మహాశివుడికి చేపలు నైవేద్యం...ఎందుకంటే

Someswara Temple: శివాలయంలో ప్రసాదం అంటే సాధారణంగా పులిహోర, దద్దోజనం, చక్కెర పొంగలి వంటి శాకాహార పదార్థాలే గుర్తుకొస్తాయి. కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఓ పురాతన శివాలయంలో మాత్రం సంప్రదాయం కాస్త భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ మహాశివుడికి చేపల కూరను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అదీ ప్రతిరోజూ కాదు.. ఏడాదిలో మహాశివరాత్రి సందర్భంగా జరిగే మూడు రోజుల ఉత్సవాల్లో మాత్రమే ఈ ప్రత్యేక ఆచారం కనిపిస్తుంది. శివుడికి చేపల కూర ఎందుకు సమర్పిస్తారు? ఈ సంప్రదాయం వెనుక ఉన్న కథ ఏమిటి? తెలుసుకుందాం.

మూడు నదుల సంగమంలో సోమేశ్వరాలయం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని పార్వతీపురం ప్రాంతానికి సమీపంలో గంప గ్రామంలో సోమేశ్వరాలయం ఉంది. నాగావళి, జంద్యావతి, సువర్ణముఖి నదులు కలిసే ప్రాంతానికి ఈ క్షేత్రం ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. మూడు నదుల సంగమం వద్ద వెలసిన ఈ ఆలయం భక్తులకు ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతో ప్రాధాన్యమైనదిగా స్థానికులు భావిస్తారు. ఈ ఆలయంలో కొలువైన శివుడిని సోమేశ్వరుడిగా పూజిస్తారు. నదీ సంగమ ప్రాంతంలో ఉండటం, తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఆచారాలు ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చాయి. సాధారణంగా శివాలయాల్లో పాలు, పెరుగు, తేనె, పండ్లు, కొబ్బరికాయలు, వండిన శాకాహార పదార్థాలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అయితే సోమేశ్వరాలయంలో మహాశివరాత్రి సందర్భంగా చేపల కూరను సమర్పించడం విశేషంగా చెప్పుకుంటారు.

బలరాముడు ప్రతిష్ఠించిన ఆలయమా?

స్థానికంగా ప్రచారంలో ఉన్న పురాణ కథనాల ప్రకారం, ఈ ఆలయానికి బలరాముడితో సంబంధం ఉంది. శ్రీకృష్ణుడి సూచనల మేరకు బలరాముడు ఈ ప్రాంతంలోని నదుల వద్ద పంచ శివాలయాలను ప్రతిష్ఠించినట్లు కథలు చెబుతాయి. ఈ కథనాల్లో భాగంగానే సోమేశ్వర క్షేత్రం ప్రస్తావనకు వస్తుంది. అయితే ఈ ఆలయ స్థాపనకు సంబంధించిన పురాణ కథనాలు, చారిత్రక ఆధారాలు వేర్వేరు అంశాలు. బలరాముడే ఆలయాన్ని ప్రతిష్ఠించాడనే విషయాన్ని నిర్ధారించే చారిత్రక ఆధారాల వివరాలు అందుబాటులో లేకపోవడంతో, దీనిని స్థానికంగా ప్రచారంలో ఉన్న విశ్వాసంగా చూడాలి.

శివుడికి చేపల కూర ఎందుకు నైవేద్యం?

సాధారణ శైవ సంప్రదాయాల్లో శాకాహార నైవేద్యాలకే ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా దక్షిణాచార పూజా విధానాల్లో సాత్విక పదార్థాలను సమర్పించడం ఆనవాయితీ. అందుకే శివుడికి చేపల కూర సమర్పిస్తారనే విషయం వినగానే చాలామందికి ఆశ్చర్యం కలగడం సహజం. సోమేశ్వరాలయంలో మాత్రం మహాశివరాత్రి ఉత్సవాల సందర్భంగా చేపల కూరను నైవేద్యంగా సమర్పించే సంప్రదాయం కొనసాగుతోందని స్థానిక కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ఆచారం ఎప్పటి నుంచి ప్రారంభమైందనే దానిపై స్పష్టమైన చారిత్రక వివరాలు తెలియకపోయినా, భక్తులు మాత్రం దీనిని ఎంతో ప్రత్యేకంగా భావిస్తారు. ఈ నైవేద్యం వెనుక ఉన్న కారణాన్ని స్థానిక విశ్వాసాలు, ఆలయ సంప్రదాయాల కోణంలోనే అర్థం చేసుకోవాలి. అన్ని శివాలయాల్లోనూ ఇదే పద్ధతి ఉంటుందని అనుకోవడం సరికాదు. ఒక్కో ప్రాంతంలో స్థానిక పరిస్థితులు, పూర్వీకుల ఆచారాలు, క్షేత్ర మహాత్మ్యానికి సంబంధించిన కథనాల ఆధారంగా పూజా విధానాలు భిన్నంగా ఉండవచ్చు.

మూడు రోజులూ ప్రత్యేక పూజలు

మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఈ క్షేత్రంలో మూడు రోజుల పాటు ఉత్సవాలను నిర్వహిస్తారని స్థానికంగా చెబుతారు. ఈ సమయంలో భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో ఆలయానికి చేరుకుని సోమేశ్వరుడిని దర్శించుకుంటారు. ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి, తమ కోరికలు నెరవేరాలని స్వామివారిని ప్రార్థిస్తారు. ఈ మూడు రోజుల ఉత్సవాల్లో చేపల కూరను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తే తమ కోరికలు నెరవేరుతాయని కొందరు భక్తులు విశ్వసిస్తారు. అయితే ఇది భక్తి సంప్రదాయానికి సంబంధించిన నమ్మకం మాత్రమే. ఆచారం ద్వారా కోరికలు తప్పకుండా నెరవేరుతాయని నిర్ధారించే శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. సోమేశ్వరాలయం ప్రత్యేకత చేపల నైవేద్యంతోనే ముగిసిపోదు. మూడు నదుల సంగమం, బలరాముడితో ముడిపడిన స్థానిక పురాణ కథనాలు, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు.. ఇవన్నీ కలిసి ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొస్తున్నాయి. ఒకే దేవుడిని కొలిచే విధానాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి ఎలా మారుతాయో చెప్పడానికి ఈ ఆలయం ఆసక్తికరమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.