Brahmotsavam: బ్రహ్మోత్సవాలకు అంకురార్పణ ఎలా చేస్తారో తెలుసా... ఈ క్రతువు ముఖ్య ఉద్దేశం ఇదే

తిరుమల శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాలకు ముందు నిర్వహించే అంకురార్పణ విశేషాలు, నవధాన్యాలు, 49 మంది దేవతల ఆవాహన, 9 రోజుల క్రతువు ప్రాముఖ్యతను తెలుసుకుందాం.

Balachander
Published on: 14 Sept 2026 7:56 AM IST
Brahmotsavam: బ్రహ్మోత్సవాలకు అంకురార్పణ ఎలా చేస్తారో తెలుసా... ఈ క్రతువు ముఖ్య ఉద్దేశం ఇదే
X

Brahmotsavam: తిరుమలలో బ్రహ్మోత్సవాల సందడి మొదలయ్యే ముందు కనిపించే అత్యంత ముఖ్యమైన వైదిక ఘట్టాల్లో అంకురార్పణ ఒకటి. స్వామివారి వాహన సేవలు, ఊరేగింపులు, ప్రత్యేక పూజలు ప్రారంభం కాకముందే ఈ క్రతువుతో బ్రహ్మోత్సవాలకు అధికారికంగా శ్రీకారం చుడతారు. ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్ 15 నుంచి తిరుమల శ్రీవారి వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాలు ప్రారంభం కానుండగా, దానికి ముందు రోజు సెప్టెంబర్ 14న రాత్రి 7 గంటల నుంచి 8 గంటల మధ్య అంకురార్పణ నిర్వహించనున్నారు. చూడటానికి చిన్న మట్టి కుండల్లో విత్తనాలు వేయడం లాగా కనిపించినా.. దీని వెనుక వైఖానస ఆగమ సంప్రదాయానికి సంబంధించిన లోతైన ఆధ్యాత్మిక భావన ఉంది. బ్రహ్మోత్సవాలు ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా, సకాలంలో, విజయవంతంగా జరగాలని కోరుతూ ప్రకృతి శక్తులు, నవగ్రహాలు, దిక్పాలక దేవతలను ఆహ్వానించడమే ఈ క్రతువు ప్రధాన ఉద్దేశం.

అంకురార్పణ అంటే ఏమిటి?

అంకురార్పణను బీజవాపనం అని కూడా పిలుస్తారు. బ్రహ్మోత్సవాల ప్రారంభానికి ముందు అర్చకులు పాలికలు అని పిలిచే ప్రత్యేక మట్టి కుండలను సిద్ధం చేస్తారు. వాటిలో పుట్టమన్నును నింపి, పవిత్ర విధానంలో విత్తనాలను నాటుతారు. ఈ విత్తనాలు ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా మొలకెత్తాలని కోరుకుంటూ ప్రత్యేక మంత్రాలను, ముఖ్యంగా ఓషధీసూక్తాలను పఠిస్తారు. విత్తనం మొలకెత్తడం అనేది కేవలం వ్యవసాయ ప్రక్రియగా కాకుండా.. శుభారంభం, అభివృద్ధి, సమృద్ధికి సంకేతంగా ఈ క్రతువులో భావిస్తారు.

నవధాన్యాలకు ప్రత్యేక స్థానం

అంకురార్పణలో ఉపయోగించే విత్తనాలకు కూడా ప్రత్యేక అర్థం ఉంది. 9 రకాల ధాన్యాలను నవగ్రహాలకు ప్రతీకలుగా భావిస్తారు. గోధుమలను సూర్యుడికి, బియ్యాన్ని చంద్రుడికి, కందులను కుజుడికి, పెసలను బుధుడికి, శనగలను బృహస్పతికి సంకేతంగా పరిగణిస్తారు. అలసందలను శుక్రుడికి, నువ్వులను శనికి, మినుములను రాహువుకు, ఉలవలను కేతువుకు ప్రతీకలుగా భావించి పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఇలా చూస్తే పాలికల్లో నాటే ప్రతి విత్తనానికీ ఒక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉందన్నమాట.

49 మంది దేవతలకు ఆహ్వానం

అంకురార్పణ సమయంలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం ఉంటుంది. యాగశాలలో పాలికలను ఏర్పాటు చేసిన తర్వాత వాటి చుట్టూ అష్టదిక్పాలకులతో పాటు మొత్తం 49 మంది దేవతలను ఆవాహన చేస్తారు. తూర్పు దిక్కుకు ఇంద్రుడు, ఆగ్నేయానికి అగ్ని, దక్షిణానికి యముడు, నైరుతికి నిరృతి, పశ్చిమానికి వరుణుడు, వాయవ్యానికి వాయుదేవుడు, ఉత్తరానికి కుబేరుడు, ఈశాన్యానికి ఈశానుడు దిక్పాలకులుగా పూజలు అందుకుంటారు. దీంతో బ్రహ్మోత్సవాలు జరిగే ప్రాంతమంతా దైవశక్తుల రక్షణలో ఉండాలని ప్రార్థించే భావన ఇందులో కనిపిస్తుంది.

తొమ్మిది రోజుల పాటు మొలకల సంరక్షణ

అంకురార్పణతో పని పూర్తికాదు. బ్రహ్మోత్సవాలు జరిగే 9 రోజుల పాటు పాలికల్లోని నవధాన్యాలను జాగ్రత్తగా సంరక్షిస్తూ పెంచుతారు. మొలకలు పచ్చగా, ఆరోగ్యంగా పెరగడం శుభసూచకంగా భావిస్తారు. ఉత్సవాలు ముగిసే సమయంలో ఈ మొలకలను సేకరించి స్వామివారికి అక్షతారోపణ చేస్తారు. అంటే ప్రారంభంలో విత్తనంగా వేసినది.. ఉత్సవాల ముగింపు నాటికి మొలకగా మారి మళ్లీ స్వామివారి సన్నిధికి చేరుతుంది.

మొలకల వెనుక ఉన్న విశ్వాసం ఇదే

పాలికల్లో విత్తనాలు ఎంత బాగా మొలకెత్తితే బ్రహ్మోత్సవాలు అంత వైభవంగా జరుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం. మొలక అనేది కొత్త జీవితానికి సంకేతం. అందుకే బ్రహ్మోత్సవాల వంటి మహోత్సవానికి ముందు విత్తనాలను నాటడం ద్వారా శుభకార్యానికి శుభఫలితం కలగాలని, సర్వశక్తుల అనుగ్రహం లభించాలని ఆకాంక్షిస్తారు. తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాల్లో అంకురార్పణకు ఉన్న ప్రత్యేకత ఇదే. వేలాది మంది భక్తులు స్వామివారి వాహన సేవలను, గరుడసేవను చూసేందుకు ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో.. వాటన్నింటికీ ముందుగా మట్టిలో పడే ఆ చిన్న విత్తనమే మహోత్సవానికి తొలి సంకేతంగా నిలుస్తుంది. ఒక విత్తనం మొలకెత్తడం నుంచి తొమ్మిది రోజుల మహోత్సవం వరకు సాగే ఈ సంప్రదాయం.. సృష్టి, అభివృద్ధి, శుభారంభం అనే భావాలను ఒక్కటిగా ముడిపెడుతుంది.

Balachander

Balachander

బాలచందర్ పెళ్లూరి తెలుగు మీడియా రంగంలో 12 ఏళ్లకు పైగా అనుభవం కలిగిన సీనియర్ న్యూస్, పొలిటికల్, భక్తి కంటెంట్ రైటర్, ఎడిటర్. హైదరాబాద్ కేంద్రంగా టీవీ, డిజిటల్ జర్నలిజంలో పనిచేశారు. పొలిటికల్ విశ్లేషణ, ఆధ్యాత్మిక రచనల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పొలిటికోస్, ఎన్‌టీవీ డిజిటల్, మల్లెమాల ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్‌లో సేవలందించారు. ఎడిటోరియల్ లీడర్‌షిప్, కథనం చెప్పే శైలిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.