Tirumala Suprabhatam: శ్రీవారి సుప్రభాత సేవ...ఎలా చేస్తారో తప్పకుండా తెలుసుకోవాలి

Tirumala Suprabhatam: తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో తెల్లవారుజామున జరిగే సుప్రభాత సేవను చాలామంది భక్తులు టీవీలు, రేడియో, యూట్యూబ్‌ ద్వారా విని ఉంటారు. కానీ ఆ సేవ వెనుక జరిగే సంప్రదాయ ప్రక్రియ ఎలా ఉంటుంది? స్వామివారిని ఎవరు మేల్కొలుపుతారు? ఆలయ తలుపులు ఎలా తెరుస్తారు? సుప్రభాతం తర్వాత భక్తులకు ఇచ్చే తొలి దర్శనం ఏమిటి? ఇవన్నీ తెలుసుకుంటే శ్రీవారి సుప్రభాత సేవ ప్రత్యేకత మరింత అర్థమవుతుంది.

బ్రహ్మముహూర్తంలో ప్రారంభమయ్యే సేవ

‘సుప్రభాతం’ అంటే శుభోదయం లేదా మేల్కొలుపు అని అర్థం. సాధారణంగా ఆలయాల్లో తెల్లవారుజామున స్వామివారిని మేల్కొలిపేందుకు ఈ సేవను నిర్వహిస్తారు. అయితే తిరుమలలో శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామివారికి జరిగే సుప్రభాత సేవకు ప్రత్యేకమైన వైభవం, సంప్రదాయం ఉంది. శ్రీవైష్ణవ ఆగమ సంప్రదాయాలను అనుసరించి ఈ సేవను సాధారణంగా తెల్లవారుజామున 2.30 గంటల నుంచి 3 గంటల మధ్య ప్రారంభిస్తారు. ఆలయంలో భక్తుల రాక మొదలయ్యే సమయానికి ముందే స్వామివారి మేల్కొలుపు కార్యక్రమం మొదలవుతుంది.

సన్నిధిగొల్లతో మొదలయ్యే ప్రక్రియ

ఈ సేవలో ‘సన్నిధిగొల్ల’ పాత్ర ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. చేతిలో దివిటీ పట్టుకుని సన్నిధిగొల్ల ఉత్తర మాడవీధుల్లో నివసించే వైఖానస అర్చకస్వామి ఇంటికి వెళ్తారు. అక్కడి నుంచి అర్చకస్వామిని వెంట తీసుకుని బేడి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం సమీపంలోని పెద్ద జీయ్యంగార్ మఠానికి చేరుకుంటారు. అక్కడి నుంచి జీయ్యంగార్ స్వామిని కూడా వెంట తీసుకుని శ్రీవారి ఆలయానికి వస్తారు. ఇదే సమయంలో ఆలయంలోకి అర్చకులు, అధికారులు, సుప్రభాతం పఠించే వేదపండితులు, తాళ్లపాక అన్నమయ్య వంశస్థులు, పేష్కారు తదితరులు చేరుకుంటారు. ఆలయ ద్వారాలు తెరవడానికి ముందు అర్చకులు ‘కుంచెకోల’ అనే తాళాలను క్షేత్రపాలక శిలకు తాకిస్తారు. అనంతరం ఆలయ ద్వారం తెరుస్తారు. ఇది కూడా తిరుమల ఆలయ సంప్రదాయంలో ఒక ముఖ్యమైన ఆచారంగా కొనసాగుతోంది.

‘సుప్రభాతంతో’ స్వామివారి మేల్కొలుపు

సన్నిధిగొల్ల దివిటీతో బంగారు వాకిలి లోపలికి ప్రవేశించే సమయంలో వేదపండితులు సుప్రభాత శ్లోకాలను పఠించడం ప్రారంభిస్తారు. ‘కౌసల్యా సుప్రజా రామా...’ అంటూ మొదలయ్యే సుప్రభాత స్తోత్రంతో స్వామివారి మేల్కొలుపు జరుగుతుంది. అదే సమయంలో మఠం నుంచి తీసుకువచ్చిన వెన్న, పాలు, చక్కెరతో కూడిన పాత్రను ఏకాంగి లోపలికి తీసుకువెళ్తారు. అనంతరం పండితులు సుప్రభాతం, ప్రపత్తి, మంగళాశాసనం వంటి ప్రార్థనా క్రమాలను పూర్తి చేస్తారు. ఈ కార్యక్రమం ముగిసిన తర్వాత తాళ్లపాక అన్నమయ్య వంశస్థులు భూపాల రాగంలో మేలుకొలుపు కీర్తనలను ఆలపిస్తారు. దీంతో సుప్రభాత సేవకు సంగీతపరమైన ప్రత్యేకత కూడా చేరుతుంది.

దివిటీ వెలుగులో తొలి దర్శనం

సుప్రభాత సేవలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన ఘట్టాల్లో ఒకటి దివిటీ వెలుగులో శ్రీవారి దర్శనం. సన్నిధిగొల్ల కులశేఖరపడి వద్ద నిలబడి దివిటీ వెలుగులో స్వామివారి దివ్యమంగళ స్వరూపాన్ని తొలి దర్శనం చేసుకుంటారు. ఆ తర్వాత ప్రధాన అర్చకులు, ఏకాంగి కులశేఖరపడి దాటి లోపలికి ప్రవేశిస్తారు. అక్కడ బంగారు పట్టు పానుపుపై పవళించి ఉన్న భోగ శ్రీనివాసమూర్తికి నమస్కరించి, చప్పట్లు కొడుతూ స్వామివారిని మేల్కొలుపుతారు. తర్వాత భోగ శ్రీనివాసమూర్తిని జీవస్థానంలో ఉంచి మూలమూర్తి సన్నిధిలో వేంచేపు చేస్తారు. కులశేఖరపడి వద్ద ఉన్న తెరను మూసి స్వామివారికి అనుష్ఠాన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.

వెన్న, పాలు, చక్కెరతో నివేదన

మఠం నుంచి తీసుకువచ్చిన నవనీతం అంటే వెన్న, పాలు, చక్కెరను స్వామివారికి నివేదిస్తారు. అనంతరం తాంబూలం సమర్పించి నవనీత హారతిని కూడా ఇస్తారు. ఈ కార్యక్రమాలన్నీ పూర్తయ్యాక బంగారు వాకిలి తెరవబడుతుంది. అప్పటి నుంచి భక్తులకు శ్రీవారి దర్శనం లభిస్తుంది.

ఇదే విశ్వరూప దర్శనం

సుప్రభాత సేవ అనంతరం భక్తులకు లభించే ఈ ప్రత్యేక దర్శనాన్ని ‘విశ్వరూప దర్శనం’ అంటారు. స్వామివారి పాదాలపై ఉన్న తులసీదళాలు, పుష్పాలను తొలగించిన తర్వాత భక్తులు శ్రీవారి దివ్యమంగళ రూపాన్ని ఆపాదమస్తకం దర్శించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. విశ్వరూప దర్శనం అనంతరం అర్చకులు తీర్థప్రసాదాలను అందిస్తారు. ముందుగా బ్రహ్మతీర్థం, చందనం, శఠారిని అర్చకులు స్వీకరించిన తర్వాత ఇతరులకు అందజేస్తారు. అందుకే తిరుమలలో సుప్రభాత సేవ కేవలం కొన్ని శ్లోకాలు చదివే కార్యక్రమం కాదు. తెల్లవారుజామున 2.30 గంటల ప్రాంతంలో ప్రారంభమయ్యే ఈ సేవలో దివిటీ నుంచి వేదపఠనం వరకు, అన్నమయ్య కీర్తనల నుంచి స్వామివారి తొలి దర్శనం వరకు ఎన్నో శతాబ్దాల సంప్రదాయాలు ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంటాయి. ఇదే శ్రీవారి సుప్రభాత సేవకు ఉన్న అసలైన ప్రత్యేకత.