Urmila: శ్రీరాముడిని ఊర్మిళ అడిగిన వరం ఏమిటో తెలుసా...పూరీలో ఇప్పటికీ అలానే జరుగుతుంది

Urmila: రామాయణంలో లక్ష్మణుడి త్యాగం గురించి మాట్లాడుకున్నప్పుడు ఆయన భార్య ఊర్మిళ చేసిన త్యాగాన్ని కూడా గుర్తు చేసుకోవాలి. భర్త 14 ఏళ్లపాటు సీతారాములతో కలిసి అరణ్యవాసం చేస్తుంటే, ఊర్మిళ మాత్రం అయోధ్యలోనే ఉండిపోయింది. లక్ష్మణుడి ధర్మనిష్ఠకు తోడుగా నిలిచిన ఆమె త్యాగం అంతటితో ముగియలేదు. ఒక పురాణ సంప్రదాయం ప్రకారం, శ్రీరాముడి నుంచి ఆమె కోరిన వరం నేటికీ పూరీ జగన్నాథ క్షేత్రంలోని మహాప్రసాద సంప్రదాయంతో ముడిపడి ఉందని చెబుతారు. ఆ కథ వెనుక ఉన్న విశేషం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.

లక్ష్మణుడి నిద్రకు బదులుగా ఊర్మిళ త్యాగం

రామాయణ కథనం ప్రకారం, శ్రీరాముడు, సీతమ్మతో పాటు లక్ష్మణుడు 14 సంవత్సరాల పాటు అరణ్యవాసం చేశాడు. ఆ సమయంలో అన్నావదినలకు రక్షణగా ఉండేందుకు లక్ష్మణుడు నిద్రను కూడా త్యజించాడని ప్రసిద్ధ గాథ చెబుతుంది. లక్ష్మణుడి నిద్రకు సంబంధించిన బాధ్యతను ఊర్మిళ స్వీకరించిందనే జానపద, భక్తి సంప్రదాయ కథనాలు కూడా ఉన్నాయి. అందుకే లక్ష్మణుడి సేవ వెనుక ఊర్మిళ మౌన త్యాగం ఉందని భక్తులు భావిస్తారు. వనవాసం ముగిసిన తర్వాత ఊర్మిళ చేసిన త్యాగాన్ని శ్రీరాముడు గుర్తించి, ఆమెకు ఏదైనా వరం కోరుకోవాలని అడిగాడని ఒక స్థలపురాణ కథనం చెబుతుంది. అయితే ఊర్మిళ కోరిన కోరిక సాధారణమైనది కాదు. తనకు ప్రత్యేకమైన స్థానం, సంపద లేదా వైభవం అవసరం లేదని, ఎప్పటికీ శ్రీరాముడి పాదసేవకు సంబంధించిన భాగ్యమే కావాలని కోరిందట.

పూరీ క్షేత్రంతో ముడిపడిన వరం

కలియుగంలో శ్రీమహావిష్ణువు కృష్ణుడిగా పూరీ క్షేత్రంలో జగన్నాథుడి రూపంలో వెలుస్తాడని, లక్ష్మణుడు బలరాముడిగా అవతరిస్తాడని, ఊర్మిళ విమలాదేవి రూపంలో ఆ క్షేత్రంలో కొలువై ఉంటుందని శ్రీరాముడు వరమిచ్చినట్లు ఈ కథనం వివరిస్తుంది. అంతేకాదు, జగన్నాథుడికి సమర్పించే మహాప్రసాదంలోనూ ఆమెకు భాగం ఉంటుందని అనుగ్రహించాడని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ కథలోని ముఖ్యమైన అంశం పూరీ జగన్నాథ ఆలయంలోని విమలాదేవి ఆలయానికి ఉన్న ప్రాధాన్యం. ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం జగన్నాథుడికి ముందుగా సమర్పించిన భోగం, విమలాదేవికి నివేదించిన తర్వాతే 'మహాప్రసాదం'గా పరిగణిస్తారు. ఈ ఆచారం శాక్త సంప్రదాయం, వైష్ణవ సంప్రదాయాల మధ్య ఉన్న ఆధ్యాత్మిక అనుబంధాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.

56 రకాల భోగాలు.. మహాప్రసాదానికి ప్రత్యేకత

పూరీ జగన్నాథుడికి రోజూ వివిధ సమయాల్లో అనేక రకాల నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. వీటిలో ప్రసిద్ధమైనది 'ఛప్పన్ భోగ్' లేదా 56 రకాల భోగాల సంప్రదాయం. అన్నం, పప్పులు, కూరలు, పిండివంటలు, తీపి పదార్థాలు వంటి ఎన్నో వంటకాలు ఆలయ పద్ధతుల ప్రకారం తయారవుతాయి. ఆలయ మహాప్రసాదం భక్తులకు ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు. ఊర్మిళ కోరిన వరం గురించి చెప్పే కథనం పూరీ క్షేత్ర మహిమను మరో కోణంలో పరిచయం చేస్తుంది. అయితే ఇది రామాయణంలోని ప్రధాన ఇతివృత్తంలో వివరించిన ఘట్టం కాకుండా, భక్తి సంప్రదాయాల్లో ప్రచారంలో ఉన్న స్థలపురాణ కథనంగా చూడాలి. ఈ కథలోని సందేశం మాత్రం స్పష్టంగా ఉంటుంది: నిజమైన త్యాగం గుర్తింపు కోసం కాదు.. భగవంతుడి సేవలో భాగం కావడమే దాని పరమార్థం.