Vijayawada: అధికారిక పత్రాల్లో తండ్రి పేరు నిబంధన తొలగించాలి: AP SCPCR

విజయవాడ: చట్టపరంగా తప్పనిసరి కాని సందర్భాల్లో అన్ని ప్రభుత్వ దరఖాస్తు ఫారాలు, అధికారిక రికార్డులలో తండ్రి పేరును నమోదు చేయడాన్ని ఐచ్ఛికంగా మార్చేందుకు సమగ్ర పరిపాలనా సంస్కరణలు చేపట్టాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ (AP SCPCR) ప్రభుత్వానికి పిలుపునిచ్చింది. అధికారిక రికార్డులలో తండ్రి పేరు లేనంత మాత్రాన ఏ ఒక్క బాలుడు లేదా బాలిక కూడా విద్య, గుర్తింపు పత్రాలు, ఉపకార వేతనాలు, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు లేదా ఇతర అత్యవసర సేవలకు దూరం కాకూడదని కమిషన్ స్పష్టం చేసింది.

ఈ మేరకు 2026 నవంబర్ 10వ తేదీన విజయవాడలోని స్వర్ణ ప్యాలెస్‌లో “అన్ని అధికారిక పత్రాలలో తండ్రి పేరును తప్పనిసరి చేయకుండా ఐచ్ఛికంగా మార్చడం” అనే అంశంపై ఒకరోజు రాష్ట్ర స్థాయి సంప్రదింపుల సదస్సు నిర్వహించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ (AP SCPCR), చిల్డ్రన్ ఆఫ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ (CIF) సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో, హెల్ప్ సంస్థ సమన్వయం మరియు సహకారంతో ఈ సదస్సు నిర్వహించబడింది.

సదస్సుకు ముఖ్య అతిథిగా హాజరైన AP SCPCR గౌరవ ఛైర్మన్ శ్రీ వేటుకూరి సూర్యనారాయణరాజు మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వ డాక్యుమెంటేషన్ మరియు పరిపాలనా విధానాల్లో బాలల గౌరవం, గుర్తింపు, సమానత్వం, ప్రాథమిక హక్కులకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని పేర్కొన్నారు. ప్రతి బాలుడు లేదా బాలిక స్వతంత్ర హక్కులు కలిగిన వ్యక్తి అని, వారి గుర్తింపు, గౌరవం, భవిష్యత్తు తల్లిదండ్రుల వైవాహిక స్థితి, కుటుంబ పరిస్థితులు లేదా సామాజిక నేపథ్యంపై ఆధారపడి ఉండకూడదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ఐక్యరాజ్యసమితి బాలల హక్కుల ఒప్పందం (United Nations Convention on the Rights of the Child – UNCRC) గురించి ప్రస్తావిస్తూ, అందులోని ఆర్టికల్స్ 2, 3, 7, 8, 12, 16 మరియు 28లను ఛైర్మన్ వివరించారు. ఈ అధికరణలు వివక్షకు తావులేకుండా చూడటం, బాలల అత్యుత్తమ ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, గుర్తింపు హక్కు, అభిప్రాయ వ్యక్తీకరణలో భాగస్వామ్యం, గోప్యత మరియు విద్యా హక్కులను పరిరక్షిస్తాయని తెలిపారు. ఈ సూత్రాలను కేవలం చట్టపరమైన పత్రాలకే పరిమితం చేయకుండా, ప్రభుత్వ పరిపాలనా విధానాలు మరియు ఆచరణలో అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఒంటరి మహిళల పిల్లలు, అవివాహిత మహిళల పిల్లలు, వితంతువులు మరియు విడాకులు పొందిన మహిళల పిల్లలు, మానవ అక్రమ రవాణా మరియు వాణిజ్యపరమైన లైంగిక దోపిడీ నుంచి బయటపడిన బాధితుల పిల్లలు, అలాగే సంరక్షకులు లేదా ఇతరుల సంరక్షణలో పెరుగుతున్న పిల్లలు అనేక పరిపాలనా సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారని ఈ సదస్సు దృష్టికి తీసుకువచ్చింది. ప్రభుత్వ దరఖాస్తు ఫారాలు, ఆన్‌లైన్ రిజిస్ట్రేషన్ వ్యవస్థల్లో తండ్రి పేరు తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలనే నిబంధనలు ఉండటం వల్ల ఈ పిల్లలు అనేక ఇబ్బందులకు గురవుతున్నారని పేర్కొన్నారు.

ఇలాంటి నిబంధనలు జనన ధృవీకరణ పత్రాలు, పాఠశాల ప్రవేశాలు, ఉపకార వేతనాలు, గుర్తింపు పత్రాలు మరియు వివిధ ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు పొందడంలో అనవసరమైన అడ్డంకులను సృష్టిస్తున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో తల్లులు, పిల్లలు తమ కుటుంబ పరిస్థితులను పదేపదే వెల్లడించాల్సి రావడం, ప్రాథమిక సేవలు పొందేందుకు తమ అర్హతను నిరూపించుకోవడానికి ప్రభుత్వ కార్యాలయాల చుట్టూ పలుమార్లు తిరగాల్సి రావడం జరుగుతోందని సదస్సు అభిప్రాయపడింది.

ప్రభుత్వ డాక్యుమెంటేషన్ వ్యవస్థలు బాలల హక్కులు, సంక్షేమ ప్రయోజనాలు పొందేందుకు సహకరించాలే తప్ప, వారి విద్య, అభివృద్ధి, భవిష్యత్తుకు అడ్డంకులుగా మారకూడదని ఛైర్మన్ పేర్కొన్నారు. అన్ని ప్రభుత్వ శాఖలు తమ ప్రస్తుత దరఖాస్తు ఫారాలు, రిజిస్ట్రేషన్ విధానాలు, ఆన్‌లైన్ పోర్టళ్లు మరియు ధృవీకరణ ప్రక్రియలను సమీక్షించి, చట్టపరంగా అవసరం లేని చోట తండ్రి పేరును తప్పనిసరి చేస్తున్న నిబంధనలను గుర్తించి తొలగించాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

రాష్ట్ర స్థాయి సదస్సు ముఖ్య సిఫార్సులు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఏకరీతిలో, సమ్మిళితంగా మరియు బాలస్నేహపూర్వకంగా డాక్యుమెంటేషన్ విధానాలను అమలు చేసేందుకు సదస్సు పలు పరిపాలనా మరియు విధానపరమైన సిఫార్సులను ప్రతిపాదించింది.

1. తండ్రి పేరును ఐచ్ఛికంగా మార్చడం: చట్టపరంగా తప్పనిసరి కాని అన్ని ప్రభుత్వ దరఖాస్తు ఫారాలు, అధికారిక రికార్డులలో తండ్రి పేరును తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలనే నిబంధనను తొలగించాలి.

2. ప్రత్యామ్నాయ వివరాలకు అవకాశం: తండ్రి వివరాలను తప్పనిసరిగా కోరకుండా, తల్లి పేరు లేదా చట్టబద్ధంగా గుర్తింపు పొందిన సంరక్షకుల వివరాలను అవసరాన్ని బట్టి ప్రత్యామ్నాయంగా అంగీకరించాలి.

3. ప్రభుత్వ సేవలకు నిరంతర ప్రాప్యత: తండ్రి పేరు అందుబాటులో లేదనే కారణంతో, చట్టపరంగా ఆ వివరాలు తప్పనిసరి కాని సందర్భాల్లో ఏ బాలుడు లేదా బాలికకు పాఠశాల ప్రవేశం, ఉపకార వేతనాలు, గుర్తింపు పత్రాలు, సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు లేదా ఇతర అత్యవసర సేవలను నిరాకరించకూడదు.

4. పరిపాలనా సంస్కరణలు: ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ప్రభుత్వ దరఖాస్తు ఫారాలు, డేటాబేస్‌లు, రిజిస్ట్రేషన్ విధానాలు మరియు ఆన్‌లైన్ పోర్టళ్లను సమీక్షించి అవసరమైన మార్పులు చేయాలి.

5. ప్రభుత్వ స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు: రాష్ట్ర, జిల్లా, మండల మరియు క్షేత్రస్థాయి అధికారులకు ఏకరీతి అమలు కోసం తగిన మార్గదర్శకాలు, పరిపాలనా ఆదేశాలు జారీ చేయాలి.

6. ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ: అనవసరమైన డాక్యుమెంటేషన్ నిబంధనల కారణంగా వివక్ష, జాప్యం లేదా ప్రభుత్వ సేవల నిరాకరణకు గురయ్యే బాలలు, తల్లుల సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు సమర్థవంతమైన ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి.

7. అవగాహన మరియు సామర్థ్య పెంపు: బాలల హక్కులు, గౌరవం మరియు వివక్ష రహిత పరిపాలనా విధానాలపై ప్రభుత్వ అధికారులు, విద్యా సంస్థలు, క్షేత్రస్థాయి సిబ్బందికి అవగాహన మరియు సున్నితీకరణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.

బాలల కుటుంబ నేపథ్యం గురించి పదేపదే ప్రశ్నించడం వల్ల వారిలో కలిగే సామాజిక వివక్ష, అవమాన భావన, మానసిక ఒత్తిడి నుంచి వారిని రక్షించాల్సిన అవసరాన్ని కూడా ఛైర్మన్ ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. పిల్లల వ్యక్తిగత మరియు కుటుంబ వివరాలు అనవసరంగా బహిర్గతం కాకుండా, వారి గోప్యత మరియు గౌరవాన్ని పరిరక్షించే విధంగా ప్రభుత్వ పరిపాలనా విధానాలు ఉండాలని ఆయన సూచించారు.

మహిళా కమిషన్ పిలుపు – ప్రభుత్వ శాఖల మధ్య సమన్వయంతో చర్యలు చేపట్టాలి

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మహిళా కమిషన్ ఛైర్‌పర్సన్ శ్రీమతి రాయపాటి శైలజ మాట్లాడుతూ, ఈ కార్యక్రమాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు సంబంధిత అన్ని ప్రభుత్వ శాఖలు మరియు AP SCPCR సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపేందుకు, ముఖ్యంగా ఏ బాలుడు లేదా బాలిక కూడా డాక్యుమెంటేషన్ సమస్యల కారణంగా విద్య, అవకాశాలు లేదా అత్యవసర సేవలకు దూరం కాకుండా చూడటానికి, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు (Government Order – GO) జారీ చేయడంతో సహా స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని ఆమె కోరారు.

కుటుంబ పరిస్థితులు లేదా సామాజిక నేపథ్యంతో సంబంధం లేకుండా ప్రతి బాలుడు, బాలిక మరియు మహిళకు సమాన అవకాశాలు, గౌరవం, రక్షణ కల్పించాల్సిన అవసరాన్ని ఆమె నొక్కిచెప్పారు.

ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు జారీ చేయాలి – శాఖల వారీగా కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించాలి

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఏకరీతిలో అమలయ్యే బాలస్నేహపూర్వక పరిపాలనా వ్యవస్థను రూపొందించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ సదస్సు ప్రధానంగా ప్రస్తావించింది. ఇందులో భాగంగా పాఠశాల విద్యాశాఖ, మహిళా మరియు శిశు సంక్షేమ శాఖ, వైద్య మరియు ఆరోగ్య శాఖ, రెవెన్యూ శాఖ, సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ, గిరిజన సంక్షేమ శాఖ, వెనుకబడిన తరగతుల సంక్షేమ శాఖ, మైనారిటీ సంక్షేమ శాఖ, పౌర సరఫరాల శాఖ మరియు డిజిటల్ గవర్నెన్స్ విభాగాలు సమన్వయంతో చర్యలు చేపట్టాలని సూచించింది.

ప్రతిపాదిత సంస్కరణలను అమలు చేసేందుకు సంబంధిత శాఖలు నిర్దిష్ట సిఫార్సులను రూపొందించాలని, ప్రతి శాఖ నుంచి నోడల్ అధికారులను నియమించాలని, నిర్ణీత కాలపరిమితితో కూడిన కార్యాచరణ ప్రణాళికను సిద్ధం చేయాలని సదస్సు కోరింది.

చట్టపరంగా తప్పనిసరి కాని సందర్భాల్లో తండ్రి పేరును ఐచ్ఛికంగా మార్చడం అంటే తండ్రులను పక్కన పెట్టడం లేదా చట్టబద్ధమైన తల్లిదండ్రుల హక్కులు, బాధ్యతలను బలహీనపరచడం కాదని కమిషన్ స్పష్టం చేసింది. వర్తించే చట్టాలకు అనుగుణంగా ప్రతి బాలుడి లేదా బాలిక గౌరవం, సమానత్వం మరియు గుర్తింపు హక్కులను పరిరక్షించేందుకు ఉద్దేశించిన సమ్మిళిత పరిపాలనా సంస్కరణగా దీనిని పరిగణించాలని పేర్కొంది.

సదస్సులో తన ప్రసంగాన్ని ముగిస్తూ AP SCPCR ఛైర్మన్ శ్రీ వేటుకూరి సూర్యనారాయణరాజు మాట్లాడుతూ: “ప్రభుత్వ పత్రంలో తండ్రి పేరు లేదనే కారణంతో ఏ బాలుడి లేదా బాలిక భవిష్యత్తుకూ అడ్డంకులు ఏర్పడకూడదు. తమ హక్కులను పొందడానికి ముందు పిల్లలు తమ కుటుంబ పరిస్థితుల గురించి వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉండకూడదు. సమానత్వం, గౌరవం, గోప్యత మరియు బాలల అత్యుత్తమ ప్రయోజనాలే ప్రాతిపదికగా మన ప్రభుత్వ పరిపాలనా వ్యవస్థలు పనిచేయాలి” అని పేర్కొన్నారు.

చట్టపరంగా అనుమతించబడిన మేరకు అన్ని ప్రభుత్వ శాఖల్లో ఏకరీతిగా అమలయ్యే బాలస్నేహపూర్వక డాక్యుమెంటేషన్ మార్గదర్శకాలను రూపొందిస్తూ సమగ్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు లేదా పరిపాలనా సర్క్యులర్ జారీ చేయాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వాన్ని ఛైర్మన్ కోరారు.

UNCRCలో పొందుపరిచిన బాలల హక్కుల సూత్రాలను ఆచరణాత్మక పరిపాలనా సంస్కరణలుగా మార్చడం, ప్రతి బాలుడికి గుర్తింపు, విద్య, రక్షణ మరియు సమాన అవకాశాలు కల్పించే సమ్మిళిత, సున్నితమైన, బాలస్నేహపూర్వక పాలనా వ్యవస్థను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బలోపేతం చేయడం ఈ సదస్సు ప్రధాన లక్ష్యంగా నిలిచింది.

ఈ రాష్ట్ర స్థాయి సదస్సులో పలువురు ఉన్నతస్థాయి ప్రభుత్వ అధికారులు, చట్టబద్ధ కమిషన్ల ప్రతినిధులు, స్వచ్ఛంద సంస్థల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.

వారిలో విద్యాశాఖ అసిస్టెంట్ కమిషనర్ శ్రీ రామారావు, జువెనైల్ వెల్ఫేర్ శాఖ డైరెక్టర్ శ్రీమతి వసంత బాల, వైద్య ఆరోగ్య శాఖ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ శ్రీ శ్రీనివాసరావు, మహిళా అభివృద్ధి మరియు శిశు సంక్షేమ శాఖ (DWCD) జాయింట్ డైరెక్టర్ శ్రీమతి శిరీష, పాఠశాల విద్యాశాఖ జాయింట్ డైరెక్టర్ శ్రీ వి.ఎస్. సుబ్బారావు, ఏలూరు బాలల సంక్షేమ కమిటీ (CWC) ఛైర్‌పర్సన్ శ్రీ పి.వి. రావు, విముక్తి (VIMUKTHI) కమ్యూనిటీ ఆధారిత సంస్థ (CBO) అధ్యక్షురాలు శ్రీమతి అపూర్వ, చిల్డ్రన్ ఆఫ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ శ్రీ హేమంత్ కుమార్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.

AP SCPCR గౌరవ సభ్యులు శ్రీ మందాల గంగసూర్యనారాయణ, శ్రీ ఉండవల్లి గాంధీబాబు, శ్రీమతి పద్మలత, శ్రీ చల్లా మధుసూదనరావు మరియు శ్రీమతి నాగమానస కూడా ఈ సదస్సులో పాల్గొన్నారు.

హెల్ప్ సంస్థ డైరెక్టర్ శ్రీ ఎన్.వి.ఎస్. రామ్‌మోహన్‌తో పాటు చిల్డ్రన్ ఆఫ్ ఇండియా ఫౌండేషన్ ప్రతినిధులు, వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల అధికారులు మరియు స్వచ్ఛంద సంస్థల (NGOs) ప్రతినిధులు కూడా ఈ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు.

ఒక బాలుడి లేదా బాలికకు గుర్తింపు, విద్య, గౌరవం మరియు సమాన అవకాశాలు పొందే హక్కులు ప్రభుత్వ అధికారిక పత్రాల్లో తండ్రి పేరు అందుబాటులో ఉండటంపై ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఆధారపడకూడదనే ప్రాథమిక సూత్రాన్ని ఈ రాష్ట్ర స్థాయి సదస్సు మరోసారి స్పష్టం చేసింది.