Paderu: జాతీయ సదస్సులో ఏఎస్ఆర్ జిల్లా ఉద్యాన పంటల నమూనా ప్రదర్శన

పాడేరు: అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా యంత్రాంగం రూపొందించిన అధిక విలువ కలిగిన ఉద్యాన పంటల సమగ్ర వ్యవసాయ అభివృద్ధి నమూనాను అక్టోబర్ 12, 2026న న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించిన జాతీయస్థాయి సమావేశంలో జిల్లా కలెక్టర్ శ్రీమతి టి. నిశాంతి, ఐఏఎస్, ప్రదర్శించారు. గిరిజన రైతుల ఆదాయాన్ని పెంపొందించడం, పంటల వైవిధ్యీకరణను ప్రోత్సహించడం, స్థిరమైన జీవనోపాధి అవకాశాలను కల్పించడం ఈ నమూనా ప్రధాన లక్ష్యాలు.

ప్రధానమంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజన (PM-DDKY) కింద కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అమలులో ఉన్న వివిధ పథకాలను సమన్వయం చేసుకుంటూ జిల్లా వ్యవసాయ రంగాన్ని అభివృద్ధి చేసే విధానాన్ని కలెక్టర్ వివరించారు. జిల్లాలోని ప్రత్యేక భౌగోళిక పరిస్థితులు, వాతావరణ వైవిధ్యం, వ్యవసాయ సామర్థ్యాన్ని సమర్థవంతంగా వినియోగించుకుని రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడం, గిరిజన కుటుంబాలకు స్థిరమైన జీవనోపాధి అవకాశాలను కల్పించడం ఈ నమూనా ముఖ్య ఉద్దేశం.

వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, సంస్థాగత సహకారం, రుణ సదుపాయాలు, నీటిపారుదల, పంటల కోత అనంతర నిర్వహణ, విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల తయారీ, మార్కెట్ అనుసంధానాలను ఒక సమగ్ర జిల్లా కార్యాచరణ ప్రణాళిక కింద అనుసంధానించే విధానాన్ని ప్రజెంటేషన్‌లో వివరించారు.

గిరిజన ఆర్థికాభివృద్ధికి అధిక విలువ కలిగిన ఉద్యాన పంటలు

గిరిజన జనాభా అధికంగా ఉన్న అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలో విభిన్న వాతావరణ పరిస్థితులు, భౌగోళిక ప్రత్యేకతలు అధిక విలువ కలిగిన ఉద్యాన పంటల సాగుకు గణనీయమైన అవకాశాలను కల్పిస్తున్నాయని కలెక్టర్ వివరించారు. జిల్లాలోని వివిధ ఎత్తులు, అనుకూల వర్షపాతం, ఇప్పటికే సాగులో ఉన్న కాఫీ, మిరియాలు, పసుపు వంటి పంటల ఆధారంగా మరింత ఆదాయం అందించే వాణిజ్యపరమైన పంటలను ప్రోత్సహించవచ్చని పేర్కొన్నారు.

స్థానిక ఎత్తు, నేల స్వభావం, వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటలను ఎంపిక చేసుకునే విధానానికి ఈ నమూనా ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. దీని ద్వారా రైతులకు మెరుగైన ఆదాయ అవకాశాలను కల్పించడంతో పాటు శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ఉద్యాన తోటల అభివృద్ధికి అవకాశం ఉంటుంది.

ఈ ప్రజెంటేషన్‌లో అవకాడో, అరబికా కాఫీ, మిరియాలు, పసుపు, స్ట్రాబెర్రీ, లిచీ, రాంబుటాన్, డ్రాగన్ ఫ్రూట్, విదేశీ రకాల కూరగాయలు, ఇతర అనుకూలమైన పంటలను జిల్లా ఉద్యాన పంటల వైవిధ్యీకరణలో భాగంగా ప్రోత్సహించే అవకాశాలను వివరించారు.

ఎత్తుకు అనుగుణంగా పంటల ప్రణాళిక రూపొందించడం ద్వారా స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులకు సరిపోయే పంటలను ఎంపిక చేయడం, ఉత్పాదకతను పెంపొందించడం, శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ఉద్యాన తోటలను అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

సమగ్ర వ్యవసాయ అభివృద్ధికి ప్రభుత్వ పథకాల సమన్వయం

ప్రధానమంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజనను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అమలులో ఉన్న వివిధ పథకాలను జిల్లా వ్యవసాయ అభివృద్ధి ప్రాధాన్యాలకు అనుగుణంగా అనుసంధానించేందుకు ఒక సమగ్ర వేదికగా వినియోగించుకునే విధానాన్ని కలెక్టర్ వివరించారు.

ప్రజెంటేషన్‌లో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం, 11 మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలకు చెందిన 36 కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలను సమన్వయం చేసుకునే అవకాశాన్ని ఈ విధానం కల్పిస్తుంది. దీనివల్ల వివిధ కార్యక్రమాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడంతో పాటు అందుబాటులో ఉన్న వనరులను మెరుగ్గా వినియోగించుకోవచ్చు.

ఈ సమన్వయ విధానంలో ప్రధానంగా కింది అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.

1. నాణ్యమైన మొక్కల లభ్యత: ఉద్యాన పంటల అభివృద్ధికి అవసరమైన నాణ్యమైన, స్థానిక వాతావరణానికి అనుకూలమైన మొక్కలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం.

2. నీటిపారుదల, నీటి నిర్వహణ: సాగునీటి సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం, నీటిని సమర్థవంతంగా వినియోగించే పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం.

3. వ్యవసాయ రుణ సదుపాయాలు: రైతులకు తగిన సంస్థాగత రుణాలు, వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి అవసరమైన ఆర్థిక సహకారం అందుబాటులోకి తీసుకురావడం.

4. రైతు సంస్థల బలోపేతం: రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలను (FPOs) బలోపేతం చేసి, ఉమ్మడి ఉత్పత్తి, సేకరణ, మార్కెటింగ్ కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడం.

5. పంటల కోత అనంతర నిర్వహణ: గ్రేడింగ్, ప్యాకేజింగ్, నిల్వ, ప్రాసెసింగ్, విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల తయారీకి అవసరమైన సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం.

6. బ్రాండింగ్, మార్కెటింగ్: వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు ప్రత్యేక గుర్తింపు కల్పించడం, మార్కెట్ అనుసంధానాలను బలోపేతం చేయడం.

ఈ సమగ్ర విధానం ద్వారా ఒక్కో వ్యవసాయ కార్యకలాపానికి విడివిడిగా సహాయం అందించడానికే పరిమితం కాకుండా, సాగు నుంచి మార్కెటింగ్ వరకు మొత్తం వ్యవసాయ విలువ గొలుసును అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి సారిస్తున్నారు.

ASR జిల్లా భౌగోళిక, వ్యవసాయ ప్రత్యేకతలు

జిల్లాలోని భౌగోళిక వైవిధ్యం, ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న వ్యవసాయ విధానాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని వ్యవసాయ అభివృద్ధికి ఉన్న అవకాశాలను ప్రజెంటేషన్‌లో వివరించారు.

ప్రజెంటేషన్‌లో జిల్లాకు సంబంధించి పేర్కొన్న ముఖ్యమైన వివరాలు:

- మండలాల సంఖ్య: 11

- షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా: 90.7 శాతం

- వార్షిక వర్షపాతం: సుమారు 1,300 మిల్లీమీటర్లు

- కాఫీ సాగు విస్తీర్ణం: సుమారు 2.6 లక్షల ఎకరాలు

జిల్లాలోని విభిన్న ఎత్తులు పంటల ఆధారంగా ప్రత్యేక వ్యవసాయ ప్రాంతాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు అవకాశాలను కల్పిస్తున్నాయి.

ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అవకాడో, స్ట్రాబెర్రీ, అరబికా కాఫీ వంటి పంటలను పరిశీలించవచ్చు. ఇతర ఎత్తుల్లో కాఫీ, మిరియాలు, పసుపు, లిచీ, రాంబుటాన్ వంటి పంటలను అనుకూలత ఆధారంగా ప్రోత్సహించవచ్చు.

తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న అనుకూల ప్రాంతాల్లో డ్రాగన్ ఫ్రూట్, వేరుశనగ, ఆయిల్ పామ్ వంటి పంటలకు అవకాశాలను పరిశీలించవచ్చు. అయితే, ప్రతి పంట ఎంపిక స్థానిక నేల స్వభావం, వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, సాంకేతిక అనుకూలత ఆధారంగా ఉండాలి.

శాస్త్రీయ పంటల ప్రణాళిక, నాణ్యమైన మొక్కల సరఫరా, సాంకేతిక మార్గదర్శకాలు, మార్కెట్ అవసరాలకు అనుగుణమైన ఉత్పత్తి విధానాల ద్వారా గిరిజన వ్యవసాయంలో ఉత్పాదకత, లాభదాయకతను పెంచవచ్చని కలెక్టర్ వివరించారు.

స్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధులతో గంజాయి రహిత ASR జిల్లా లక్ష్యం

అక్రమ గంజాయి సాగును అరికట్టడంతో పాటు రైతులకు స్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధులను కల్పించే విధానాన్ని కూడా ఈ ప్రజెంటేషన్‌లో ముఖ్యమైన అంశంగా వివరించారు.

అక్రమ సాగును అరికట్టేందుకు చట్టపరమైన చర్యలతో పాటు రైతులకు ఆర్థికంగా లాభదాయకమైన ప్రత్యామ్నాయ పంటలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం అవసరమని జిల్లా విధానం గుర్తిస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో చట్టబద్ధమైన, ఆదాయం అందించే ఉద్యాన పంటలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా గంజాయి సాగు ప్రభావిత రైతులు స్థిరమైన వ్యవసాయ కార్యకలాపాల వైపు మళ్లేలా ప్రోత్సహించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

ప్రజెంటేషన్‌లో చూపిన వివరాల ప్రకారం, ధ్వంసం చేసిన అక్రమ గంజాయి సాగు విస్తీర్ణం 2021–22లో 7,515.15 ఎకరాల నుంచి 2024–25లో 93.01 ఎకరాలకు తగ్గింది. 2025–26కు సంబంధించిన చార్టులో ధ్వంసం చేసిన విస్తీర్ణం సున్నా ఎకరాలుగా చూపించారు.

ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధి కార్యక్రమంలో భాగంగా గంజాయి సాగు ప్రభావిత 167 మంది రైతులను గుర్తించి ప్రత్యేక సహాయక చర్యలకు ఎంపిక చేశారు.

ప్రజెంటేషన్‌లో పేర్కొన్న వివరాలు:

- 68 మంది రైతులకు ఉద్యాన తోటల అభివృద్ధికి సంబంధించిన సహాయం అందించారు.

- సహాయం పొందిన రైతులకు సంబంధించి 64.5 ఎకరాల విస్తీర్ణాన్ని నమోదు చేశారు.

- 3,225 అవకాడో, రాంబుటాన్ మొక్కలను అందించారు.

- మరో 65 మంది రైతులు ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై ఆసక్తి వ్యక్తం చేశారు. వీరికి సంబంధించి భూముల సిద్ధీకరణ చేపట్టగా, రెండు నెలల్లో మొక్కలు నాటేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించారు.

గుర్తించిన మిగిలిన రైతుల పరిస్థితిని కార్యక్రమ అమలు, తదుపరి పర్యవేక్షణలో భాగంగా అంచనా వేయాల్సి ఉంది.

చట్టబద్ధమైన ఉద్యాన పంటల సాగును ప్రోత్సహించడం, ఉత్పాదక తోటలను అభివృద్ధి చేయడం, రైతులకు దీర్ఘకాలిక ఆదాయ వనరులను కల్పించడం ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన లక్ష్యం.

ఈ ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధి కార్యక్రమం విజయవంతం కావాలంటే నిరంతర సాంకేతిక సహకారం, తగిన అంతర పంటల సాగు, ఆర్థిక సదుపాయాలు, నమ్మకమైన మార్కెట్ అనుసంధానాలు కీలకంగా ఉంటాయి.

సమగ్ర వ్యవసాయ విలువ గొలుసుతో రైతుల ఆదాయ వృద్ధి

ఉద్యాన పంటల ఉత్పత్తిని పంటల కోత అనంతర మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రాసెసింగ్, బ్రాండింగ్, మార్కెటింగ్ వ్యవస్థలతో అనుసంధానించడం అవసరమని జిల్లా కలెక్టర్ వివరించారు.

రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలను బలోపేతం చేయడం, కొనుగోలుదారులతో అనుసంధానాలను కల్పించడం, విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల తయారీని ప్రోత్సహించడం ద్వారా రైతులు తమ ఉత్పత్తులకు మెరుగైన ధరలు పొందేలా ఈ సమగ్ర వ్యూహం దోహదపడుతుంది.

శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులు, నిరంతర సామర్థ్యాభివృద్ధి శిక్షణ, అనుకూలమైన నీటిపారుదల సదుపాయాలు, ఉద్యాన తోటల స్థాపన, ఉత్పాదకతపై క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షణ అవసరమని ఈ విధానం స్పష్టం చేస్తోంది.

మెరుగైన ఉత్పత్తి, మార్కెట్ అవకాశాలు, అధిక నికర ఆదాయం ద్వారా గిరిజన రైతులు ప్రయోజనం పొందే స్థిరమైన వ్యవసాయ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి సారించారు.

గిరిజన వ్యవసాయ అభివృద్ధికి ఇతర ప్రాంతాలు కూడా అనుసరించదగిన నమూనా

ASR జిల్లా సమగ్ర వ్యవసాయ అభివృద్ధి నమూనా ప్రభుత్వ పథకాల సమన్వయం, భౌగోళిక పరిస్థితులకు అనుగుణమైన పంటల ప్రణాళిక, వ్యవసాయ విలువ గొలుసు అభివృద్ధిని జిల్లా స్థాయి వ్యవసాయ వ్యూహంలో అనుసంధానిస్తుంది.

అధిక విలువ కలిగిన ఉద్యాన పంటల సాగును స్థిరమైన జీవనోపాధి కార్యక్రమాలతో అనుసంధానించడం ద్వారా గిరిజన రైతుల ఆర్థిక భద్రతను బలోపేతం చేయడంతో పాటు పర్యావరణానికి అనుకూలమైన, మార్కెట్ ఆధారిత వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు జిల్లా యంత్రాంగం కృషి చేస్తోంది.

జిల్లాలోని సహజ వనరులు, వ్యవసాయ సామర్థ్యాన్ని గిరిజన సమాజాలకు ప్రత్యక్ష జీవనోపాధి అవకాశాలుగా మార్చే దిశగా జిల్లా యంత్రాంగం చేపడుతున్న సమగ్ర కార్యాచరణను ఈ ప్రజెంటేషన్ ప్రతిబింబించింది.

ASR జిల్లాలో స్థిరమైన, వైవిధ్యభరితమైన, మార్కెట్‌తో అనుసంధానమైన వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించడం ద్వారా గిరిజన రైతులకు అధిక ఆదాయం, దీర్ఘకాలిక జీవనోపాధి భద్రత కల్పించడం ఈ నమూనా ప్రధాన లక్ష్యం.